Water besparen: zo verbruikt u minder water (tijdens een watertekort en droogte)
Publicatiedatum: 4 augustus 2026
Nederland is een waterrijk land, maar de vraag naar (drink)water is hoog en het wordt steeds belangrijker er spaarzamer mee om te gaan. Niet alleen tijdens periodes van hitte en droogte. We geven tips hoe u met een aantal aanpassingen zelf ook meehelpt met besparen.
Wat houdt een watertekort in?
Na langere tijd droogte kan er een watertekort ontstaan in ons land. Er worden dan verschillende maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de problemen niet nog meer toenemen. Zo wordt het water via wettelijke afspraken verdeeld en wordt er aan Nederlanders gevraagd om zo spaarzaam mogelijk te zijn.
Er zijn in Nederland 3 niveaus die aangeven hoe dreigend de droogte en daarmee het tekort aan water is:
- Niveau 1: dreigend watertekort
- Niveau 2: feitelijk watertekort
- En Niveau 3: nationale crisis
Daarvoor wordt gekeken naar de waterstanden, de verdamping en het verbruik. Wanneer de vraag groter is dan de beschikbaarheid van water van geschikte kwaliteit, is er sprake van een watertekort. Er treedt dan een verdeelplan in werking. Waarbij onder andere de dijken beschermd worden. De levering van drinkwater komt daarbij niet in gevaar. Niveau 3, een nationale crisis, komt gelukkig niet zo vaak voor in ons land. De laatste keer is in 2003 geweest. De energievoorziening is toen in gevaar gekomen, maar sindsdien zijn maatregelen genomen om dat op te vangen.
Naast de wettelijke, landelijke maatregelen volgt bij een watertekort het verzoek aan iedereen om goed na te denken over waterverbruik. We hebben maatregelen op een rij gezet die u daarbij kunnen helpen.
Douche of bad?
Een bad vullen kost ongeveer 120 liter water en bij het douchen wordt zo’n 65 liter water gebruikt. Het scheelt dus veel om een bad even achterwege te laten. Die 65 liter per douchebeurt is gebaseerd op 9 minuten douchen. Door tijdens een watertekort daarnaast minder lang onder de douche te staan, wordt er nog meer water bespaard. Bij 5 minuten douchen bespaart u al snel 32 liter water. Naast water bespaart dit u overigens ook energie, wat weer een prettige bijkomstigheid is wanneer de energieprijzen hoog zijn. Extra water bespaart u door een waterbesparende douchekop te gebruiken. En laat u normaal koud water weglopen totdat het warm genoeg is om onder te staan? Vang dat dan op, zodat u het voor andere dingen kunt gebruiken. Zoals het geven van water aan planten en het doorspoelen van het toilet.
Water opvangen in de gootsteen
Ook wanneer u op andere plekken in huis de kraan gebruikt kunt u dit opvangen. Bijvoorbeeld bij het spoelen van de groente of wanneer u uw handen wast. Water met zeep kunt u gebruiken om het toilet door te spoelen, de rest om planten mee water te geven.
Minder wassen
Spaar uw was op, zodat u alleen wast wanneer u een volle trommel heeft. Kijk daarnaast hoe vuil uw was is. Vaak volstaat het uithangen ervan, zodat u het nog een keer kunt dragen. Of bij niet al te vieze was een kort programma, om het weer fris te krijgen. In dit artikel leest u tips om kleding langer fris te houden zonder te wassen.
De droger als watervoorziening
Het water uit de opvangbak van de droger is nog prima te gebruiken. Bijvoorbeeld om er mee schoon te maken. Voor (kamer)planten is het minder geschikt, vanwege de sporen van wasmiddelen en stukjes textiel die het kan bevatten. Ook is het gedemineraliseerd, waardoor het voor planten geen voedingsstoffen bevat. In dit artikel leest u waar het water uit de droger verder wel en niet voor te gebruiken is.
Servies hergebruiken
Probeer servies zo mogelijk nog een keer te gebruiken. Een glas voor water kunt u bijvoorbeeld de hele dag gebruiken. Minder glazen betekent minder afwas en dus minder water.
Kookvocht gebruiken
Het water dat u gebruikt tijdens het koken van groenten en pasta kan soms ook voor andere dingen gebruikt worden. Kookvocht van groente kunt u gebruiken om bijvoorbeeld een saus of soep aan te verrijken. Maar gebruik het niet zomaar, want bijvoorbeeld het kookvocht van aardappels bevat de giftige stof solanine. Dat zetmeelrijke vocht kunt u dan weer wel gebruiken om aangekoekte pannen schoon te krijgen. In dit artikel vertellen we er meer over.
Slim afwassen
Over het algemeen verbruikt een vaatwasser net wat minder water dan wanneer er met de hand afgewassen wordt. Zorg er dan wel voor dat de vaatwasser zo vol mogelijk zit, want qua energie is de vaatwasser vaak weer net wat minder zuinig. In een eerder artikel zetten we de verschillen uitgebreider op een rij.
Auto even niet wassen
Het is niet aan te raden de auto te lange tijd niet te wassen, maar het even uitstellen tijdens een watertekort kan natuurlijk wel. Of pak enkel de vieste plekken aan en gebruik daar maximaal 1 emmer water voor. Bijvoorbeeld in het geval van vogelpoep of resten van insecten op de auto.
Water besparen in de tuin
In de tuin is er veel winst te maken op het verbruik van water. Sproei om te beginnen minder vaak, maar wel langdurig genoeg. In een eerder artikel vertellen we hoe u zo efficiënt mogelijk (weinig) water geeft. Door de tuingrond te bedekken, bijvoorbeeld met een laag houtsnippers, schelpen, cacaodoppen, gemaaid gras of grind, blijft de bodem koeler en vochtiger. Daarnaast helpt het voor de langere termijn goed om een regenton te gebruiken, een wadi aan te leggen en wat meer planten in de tuin te zetten die tegen droogte kunnen.
Opzetzwembaden
Om een groot opzetzwembad te vullen is volgens drinkwaterbedrijf Vitens al gauw 2.500 liter water nodig. Tijdens een periode van watertekort kunt u dat dus beter even niet doen. Bij kinderbadjes is normaal het advies het water na 2 á 3 dagen te verversen. Doe dit dus niet elke dag en zorg met een afdekking en een aantal andere maatregelen dat het water zo schoon mogelijk blijft. In een eerder artikel geven we daar tips voor. Hergebruik water waar geen schoonmaakspullen in zitten om de planten water te geven. En gebruik water waar wel reinigingsmiddelen in zitten om bijvoorbeeld het toilet door te spoelen.
Dit artikel is eerder gepubliceerd en is door de redactie aangepast op 4 augustus 2026.
(Bron: archief, Nu.nl, NOS, WWF. Foto: ANP)
Geef een reactie
U moet inloggen om een reactie te kunnen plaatsen.
Je zult het nooit begrijpen. Minder water betekent minder doorstroming in de riolering, waardoor er meer vuil in de leidingen vast komt te zitten dat vervolgens moeizaam verwijderd moet worden.