Herken de signalen: deze klachten kunnen duiden op een vitamineoverschot

Vitaminen zijn heel belangrijk voor ons lichaam. Ze dragen bij aan een normale groei, ontwikkeling, herstel en een goede weerstand. Maar meer is niet altijd beter. Wie langdurig te veel vitamines binnenkrijgt, meestal via supplementen, kan te maken krijgen met een vitamineoverschot. Dat kan verschillende klachten veroorzaken, afhankelijk van de soort vitamine en de hoeveelheid.

Hoe ontstaat een vitamineoverschot?

Een vitamineoverschot ontstaat eigenlijk bijna nooit door gewone voeding. Vitamines in eten worden meestal goed gereguleerd door het lichaam. En als u gevearieerd eet, komt een gevaarlijk hoge inname volgens het Voedingscentrum niet voor. Supplementen vormen een groter risico, vooral als u meerdere producten tegelijk gebruikt of hoge doseringen neemt zonder medische reden.

Het risico is het grootst bij zogeheten vetoplosbare vitamines (A, D en E). Deze worden opgeslagen in het lichaam en verlaten het lichaam niet snel. Wateroplosbare vitamines (zoals B- en C-vitamines) verlaten meestal via de urine het lichaam, maar ook daar kunnen bij hoge doseringen klachten optreden.

Lees ook: Het combineren van verschillende voedingssupplementen, is dat verstandig?

Mogelijke symptomen bij een vitamineoverschot

De klachten verschillen per vitamine. Sommige symptomen zijn vaag en worden niet direct aan vitamines gekoppeld. Ook is het goed om te weten dat u niet zomaar last krijgt van deze klachten. U moet dan langere tijd een grote hoeveelheid binnenkrijgen.

Symptomen bij een overschot aan vitamine A

Een overschot aan vitamine A ontstaat meestal door supplementgebruik, niet door gewone voeding. Veel multivitamines bevatten al vitamine A. Wie daarnaast ook losse vitamine A‑supplementen, levertraan of visolie gebruikt, kan ongemerkt te veel binnenkrijgen. Ook lever en leverproducten (zoals leverworst of paté) zijn rijk aan vitamine A. Regelmatig gebruik hiervan, in combinatie met supplementen, vergroot het risico op een overschot.

Een te hoge inname van vitamine A kan leiden tot:

• hoofdpijn en duizeligheid
• misselijkheid en braken
• een droge of schilferige huid
• haaruitval
• pijn in gewrichten of botten

Symptomen bij een overschot aan vitamine D

Een tekort aan vitamine D kan vervelende klachten veroorzaken, maar ook een overschot is niet zonder risico. Zo’n overschot ontstaat meestal door supplementgebruik, niet door zonlicht of gewone voeding. Vooral langdurig gebruik van hooggedoseerde vitamine D‑supplementen kan leiden tot problemen. Vitamine D wordt in het lichaam opgeslagen. Daardoor kan de hoeveelheid zich langzaam ophopen, vooral bij dagelijks gebruik zonder medische controle.

Een te hoge inname van vitamine D kan leiden tot:

• misselijkheid en verlies van eetlust
• extreme dorst en veel moeten plassen
• spierzwakte of spierpijn
• vermoeidheid

Symptomen bij een overschot aan vitamine B6

Vitamine B6 speelt een rol bij de zenuwfunctie. Het lichaam kan deze vitamine niet onbeperkt verwerken, waardoor klachten zich geleidelijk kunnen ontwikkelen en soms pas laat worden opgemerkt. Bij langdurige hoge doseringen kunnen klachten ontstaan zoals:

• tintelingen of een doof gevoel in handen en voeten
• coördinatieproblemen
• spierzwakte

Symptomen bij een overschot aan vitamine C

Hoewel vitamine C wateroplosbaar is en een overschot meestal wordt uitgeplast, kunnen hoge doseringen bij langdurig gebruik toch klachten veroorzaken. Het kan leiden tot klachten zoals:

• diarree
• buikkrampen
• misselijkheid

Lees ook: Herken de signalen: heeft u een vitaminetekort?

Wanneer moet u alert zijn?

U hoeft zich geen zorgen te maken als u zich aan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid houdt. Wel is extra alertheid verstandig als u:

• meerdere supplementen tegelijk gebruikt
• langdurig hooggedoseerde vitamines slikt
• supplementen gebruikt naast verrijkte voeding
• nier- of leverproblemen heeft

Heeft u klachten die mogelijk samenhangen met supplementgebruik, stop dan niet zonder overleg met voorgeschreven middelen. Doe dit in overleg met uw huisarts of apotheker. Zij kunnen meekijken naar uw totale inname en beoordelen of aanpassing nodig is. Vaak verminderen de klachten zodra de dosering wordt verlaagd of het supplement wordt gestopt.

Twijfelt u of u een supplement nodig heeft, of gebruikt u al langere tijd vitamines en ervaart u klachten, dan is het verstandig dit te bespreken met uw huisarts of apotheker. Zij kunnen samen met u beoordelen wat in uw situatie verstandig is en helpen een overschot te voorkomen.

(Bron: Voedingscentrum, gezondheid.be, Vitakruid, Margriet. Foto: Shutterstock)