Een te hoog cholesterol kan gevaarlijk zijn: dit is waarom en zo verlaagt u het
Publicatiedatum: 30 mei 2026
Steeds meer mensen hebben een te hoog cholesterol zonder dat ze hier iets van merken. Het is een belangrijke stof voor het lichaam, maar wanneer het gehalte te hoog wordt, kan dat op langere termijn problemen veroorzaken. Hoe gevaarlijk is een te hoog cholesterol en wat kunt u doen om dit te voorkomen of te verlagen?
Wat is cholesterol?
Cholesterol is een vetachtige stof die erg belangrijk is voor het lichaam. Het is een soort bouwsteen voor lichaamscellen, hormonen en gal. Het meeste cholesterol wordt aangemaakt in de lever en een klein deel krijgen we binnen via voeding. Het is dus heel belangrijk dat uw lichaam er genoeg van heeft. Maar te veel cholesterol kan dan weer niet goed zijn.

Wat gebeurt er als u een hoog cholesterol heeft?
Goed om te weten is dat een hoog cholesterol geen ziekte is. Maar het kan wel vervelende klachten geven. Is uw cholesterol jarenlang te hoog, dan is dat slecht voor uw bloedvaten. Ze kunnen dicht gaan zitten waardoor er steeds minder bloed door uw bloedvaten stroomt. Het risico dat er een bloedpropje ontstaat en er helemaal geen bloed meer doorheen komt, is dan erg groot.
Hoe gevaarlijk is het?
Wanneer u jarenlang een te hoog cholesterol heeft, loopt u een groter risico op hart- en vaatziekten. Denk aan pijn op de borst, nierschade, een beroerte of een hartaanval. Lang niet iedereen krijgt hier last van, maar u loopt wel een groter risico als u bijvoorbeeld rookt, een hoge bloeddruk heeft, te weinig beweegt of ongezond eet en drinkt.
Van een verhoging merkt u meestal niets. Daarom komen de meeste mensen er pas achter na een hartinfarct of een beroerte. Het is dan ook erg belangrijk om uw cholesterol te meten. Dit kan via een bloedtest, via de huisarts bijvoorbeeld.
LDL en HDL-cholesterol
Het bloed in uw lichaam vervoert cholesterol door het aan eiwitten te binden. Dit zijn lipproteïnen. Daarvan zijn er verschillende soorten: Lage Dichtheid Lipoproteïne (LDL) en Hoge Dichtheid Lipoproteïne (HDL).
LDL
LDL vervoert cholesterol van de lever naar de rest van het lichaam via het bloed. Dat kan bijdragen aan het herstel in beschadigde weefsels. Wanneer u daar te veel van heeft, kan het blijven plakken aan de binnenkant van de bloedvaten. Er ontstaat dan een soort plak waardoor bloed er minder goed doorheen kan stromen. Dit wordt ook wel aderverkalking genoemd.
HDL
HDL ruimt het cholesterol juist op. Het haalt overtollig cholesterol uit het bloed en uit de wanden van de bloedvaten en brengt dit terug naar de lever. Daar wordt het afgebroken en afgevoerd. HDL helpt dus om te voorkomen dat cholesterol zich ophoopt.
U kunt het zien als een balans: LDL zet cholesterol af in het lichaam, terwijl HDL het weer opruimt. Als er veel LDL en weinig HDL is, kan cholesterol zich sneller ophopen in de bloedvaten. Zijn de verhoudingen beter in balans, met voldoende HDL, dan blijft het cholesterolgehalte beter in evenwicht.
Waardoor ontstaat een te hoog cholesterol?
Wanneer u een ongezonde leefstijl heeft, stijgt het LDL-gehalte in uw bloed. Het is daarom belangrijk om een gezond eetpatroon te hebben. Ook is voldoende beweging, een gezond gewicht, niet roken en niet te veel stress belangrijk. Wanneer u overgewicht, diabetes type 2 of een traag werkende schildklier heeft, is de kans ook groter.
Heel soms spelen erfelijke factoren een rol. 1 op de 300 Nederlanders heeft aanleg voor een verhoogd LDL-cholesterol.

Zo verlaagt u uw cholesterol
Is uw cholesterol te hoog, dan is het dus belangrijk om je LDL-gehalte te verlagen. Zoals hierboven al werd beschreven, is een gezonder leven het allerbelangrijkst. Vervang verzadigd vet bijvoorbeeld door onverzadigd vet, neem magere of halfvolle zuivelproducten en eet regelmatig noten en vette vis. Daarnaast kan gefilterde koffie en genoeg vezels hieraan bijdragen.
Hebben de leefstijlaanpassingen onvoldoende effect, dan kunnen er cholesterolverlagers worden voorgeschreven. Artsen kijken dan vooral naar het risico dat u loopt op hart- en vaatziekten. Komt u er alleen niet uit? Vraag dan hulp aan de huisarts.
(Bron: hartstichting.nl, thuisarts, voedingscentrum. Foto: Shutterstock)



