De Schijf van Vijf is vernieuwd: dit zijn de belangrijkste veranderingen

De Schijf van Vijf is vernieuwd. Voor het eerst in 10 jaar heeft het Voedingscentrum de voedingsrichtlijnen aangepast op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten. De bekende 5 vakken zijn gebleven, maar de invulling ervan is op belangrijke punten veranderd. Zo spelen duurzaamheid en voedselveiligheid nu een grotere rol dan eerst. De belangrijkste veranderingen lichten wij hieronder toe.

De 5 vakken blijven herkenbaar

U herkent de Schijf van Vijf nog steeds aan de 5 vakken die samen laten zien wat nodig is voor een gezond voedingspatroon. Groente en fruit vormen een belangrijk onderdeel, net als volkorenproducten zoals brood, pasta en rijst. Verder is er aandacht voor eiwitbronnen, gezonde smeer- en bereidingsvetten en dranken zoals water, thee en koffie zonder suiker. Wat vooral verandert zijn de verhoudingen en hoeveelheden binnen die groepen. Met name bij eiwitten ligt de nadruk meer dan voorheen op variatie en het vaker kiezen voor plantaardige opties.

Lees ook: Elke dag hetzelfde eten? Zo (on)gezond is dat

Balans tussen dierlijke en plantaardige producten

De grootste aanpassingen zijn doorgevoerd in het roze vak, degene met eiwitrijke producten. Daarin is meer nadruk komen te liggen op een goede balans tussen dierlijke en plantaardige producten, omdat die balans zowel voor de gezondheid als voor het milieu van belang is.

Voor volwassenen die vlees en vis eten, betekent dit dat plantaardige eiwitbronnen een grotere rol krijgen. De aanbevolen hoeveelheid peulvruchten is verhoogd naar gemiddeld 250 gram per week. Het advies voor vlees is verlaagd naar maximaal 300 gram per week, waarvan niet meer dan 100 gram rood vlees. Ook voor kaas is het advies aangepast: er wordt uitgegaan van ongeveer 20 gram per dag. Bij zuivel is het advies om af te wisselen tussen gewone melkproducten en verrijkte plantaardige varianten, zodat u alle voedingsstoffen binnenkrijgt en tegelijk duurzamer eet.

Voor mensen van 50 jaar en ouder blijft dit advies in grote lijnen hetzelfde, maar de persoonlijke behoefte kan veranderen. Zo is het voor veel 50‑plussers extra belangrijk om voldoende eiwitten, vitamine D en calcium binnen te krijgen, onder meer voor het behoud van spierkracht en sterke botten.

Aandacht voor duurzaamheid en voedselveiligheid

Nieuw in de Schijf van Vijf is dat bij de adviezen rekening is gehouden met de impact van voeding op het milieu. Bij het opstellen van de richtlijnen is door het Voedingscentrum gekeken naar zaken als uitstoot van broeikasgassen, watergebruik en de belasting van de aarde. Minder dierlijke producten en meer plantaardige alternatieven dragen bij aan een lagere milieubelasting. Daarnaast speelt voedselveiligheid een grotere rol. Er is meer gekeken naar de inname van schadelijke stoffen via voeding en naar manieren om die binnen veilige grenzen te houden.

Lees ook: Gezonde leefstijl oppakken na de vakantie? Huisarts geeft handige tips

Ruimte voor persoonlijke eetvoorkeuren

De Schijf van Vijf is geen strak menu en ook geen lijst met verboden producten. Het is juist bedoeld als hulpmiddel om over de hele week gezien gezonder te eten. De vernieuwde Schijf van Vijf biedt meer ruimte voor verschillende eetpatronen. Of u nu vlees eet, vegetarisch eet of grotendeels plantaardig, voor elke voorkeur is een passend advies mogelijk.

(Bron: Voedingscentrum. NU.nl, Radar. Foto: Shutterstock)