Hoe zit het? Waarom heet een Hollandse Nieuwe eigenlijk zo?
Publicatiedatum: 16 juni 2026
Ogenschijnlijk simpele vragen zijn vaak het moeilijkst om te beantwoorden. In de rubriek Hoe zit het? proberen wij elke week het antwoord te vinden op zulke vraagstukken. Deze keer: waarom heet een Hollandse Nieuwe eigenlijk zo?
De een snijdt het in stukjes, een ander pakt het bij de staart en hapt ervan, maar sommigen laten het liever liggen. Haring is niet bij iedereen geliefd, maar toch zien veel Nederlanders de vis als onderdeel van de Nederlandse cultuur. Elk jaar kijken liefhebbers uit naar de komst van de Hollandse Nieuwe. Bij de komst van de nieuwe vangst hoort al jaren een traditie: de veiling van het eerste vaatje Hollandse Nieuwe, maar in 2026 komt daar na 39 jaar een einde aan.
Wat maakt de Hollandse Nieuwe zo bijzonder?
De Hollandse Nieuwe is een haring die in een bepaalde periode van het jaar wordt gevangen en verkocht (van mei tot en met 31 augustus). Vlak voor deze periode, maar ook tijdens, is er voldoende voedsel voor de vis. Daardoor krijgen ze meer dan genoeg voedsel binnen, waardoor ze vet en romig van smaak worden.
Eisen
Niet iedere haring mag zomaar worden bestempeld als Hollandse Nieuwe. Er zitten namelijk een aantal eisen aan. De vis moet voldoende vet hebben. Het vetpercentage van Hollandse Nieuw moet minimaal 16 procent zijn. Daarnaast moeten de haringen geslachtsrijp zijn, wat betekent dat de vissen minimaal 3 jaar oud zijn.
Sinds 2016 is de Hollandse Nieuwe officieel erkend door de Europese Unie als ‘Gegarandeerd Traditionele Specialiteit’ (GTS). Deze erkenning krijgt een product wanneer het een bijzonder traditioneel karakter heeft vanwege de samenstelling en bereidingswijze. De Hollandse Nieuwe staat daarmee in het rijtje van Mozzarella, Nederlandse Boerenkaas en Serranoham.
Bereiding en naam
Ook aan het bewerkingsproces van de haring zitten eisen. De haring moet eerst diepgevroren worden en ook het bereiden van de vis moet op traditionele Hollandse wijze gebeuren. Daar heeft de Hollandse Nieuwe zijn naam aan te danken. Vroeger begon het bereiden al aan boord. Tegenwoordig gebeurt dat aan wal nadat de haringen al ingevroren zijn geweest.
Op deze manier bereiden fileerders op traditionele Hollandse wijze een Hollandse Nieuwe (en kunt u het thuis ook proberen):
- Kop verwijderen: snijd met een scherp mes achter de kieuwen in en trek de kop voorzichtig naar beneden. Hierdoor komt een groot gedeelte van de ingewanden al mee.
- Ingewanden verwijderen: zet het mes aan de bovenkant (rugzijde) achter de kop en snijd de haring in de lengte open tot de staart. Snijd vervolgens de buik open en schraap eventuele overgebleven resten (of donkere velletjes) weg met het mes.
- Graat verwijderen: pak de haring vast bij de staart. Steek vervolgens het mes bij het begin van de neg onder de ruggengraat en schuif het mes in een vloeiende beweging vlak langs de graat naar de staart.
- Afwerking: u kunt de Hollandse Nieuwe in stukjes snijden en zo eten, op een broodje of afbijten. Voor stukjes en op brood geldt dat u de staart eraf snijdt. Controleer goed of er geen graatjes zijn achtergebleven in de vis.
Traditie
De start van het haringseizoen is al jaren een bijzonder moment. Sinds 1986 wordt het eerste vaatje Hollandse Nieuwe geveild. Dat gebeurt niet alleen om aandacht te vragen voor de start van het haringseizoen, maar ook om geld op te halen voor het goede doel. Ondernemers kunnen geld bieden om dat eerste vat in handen te krijgen. Het eerste vaatje is daarmee het symbool geworden voor de start van het nieuwe seizoen. De totale opbrengst van de veiling gaat naar het goede doel of een maatschappelijk initiatief.
Nieuw evenement
In 2026 komt op 16 juni in Scheveningen het eerste vaatje Hollandse Nieuwe binnen. Traditiegetrouw werd die 39 jaar lang geveild. Sinds dit jaar niet meer. Het Nederlands Visbureau kiest voor een andere invulling van de opening van het seizoen. In plaats van een veiling, wordt het een evenement genaamd Happie Haring. Dit evenement staat in het teken van de veelzijdigheid van de vis. Het Nederlands Visbureau werkt aan het populairder en moderner maken van de haring, vooral onder jongeren. Vanaf 17 juni start het haringseizoen officieel en is de Hollandse Nieuwe volop verkrijgbaar bij viswinkels, viskramen en supermarkten.
(Bron: Libelle, AD, visbureau.nl, onlinevis.nl en keurmerkenwijzer.nl. Foto: ANP)
