Eenzaamheid ouderen in vergelijking tot 20 jaar geleden: goed en slecht nieuws

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) heeft de resultaten bekend gemaakt van onderzoek naar eenzaamheid onder ouderen in de periode 1996 tot 2016. Daaruit blijkt dat de eenzaamheid als gevolg van de vergrijzing is toegenomen, maar de gemiddelde 55-plusser van nu is wel minder eenzaam dan zijn of haar leeftijdsgenoten 20 jaar geleden.

Eenzaamheid door verlies

De uitkomsten zijn gebaseerd op 3 deelstudies, waarbij 8000 ouderen betrokken zijn geweest. 55-plussers van nu hebben vaker een partner, hun sociale contacten zijn verbeterd en hun netwerk is vaak groter en meer divers. Als 55-plussers wel eenzaamheid ervaren, dan wordt dit meestal veroorzaakt door verliezen. Het SCP noemt het verlies van de partner, van sociale relaties en dagelijkse netwerkcontacten. Ook het verlies van grip over het eigen leven is een risico als een oudere afhankelijk wordt van professionele zorg en ondersteuning.

Eenzaamheid in verpleeghuizen

Het imago van verpleeghuizen is vaak niet florissant, maar met de eenzaamheid van 85-plussers in de tehuizen blijkt het mee te vallen volgens het onderzoek. In een tehuis wonende 85-plussers voelen zich gemiddeld minder eenzaam dan jongere bewoners. Onder zelfstandig wonende 85-plussers daarentegen neemt de eenzaamheid met het klimmen der jaren juist wel toe.

Mantelzorger vermindert eenzaamheid

Mensen die hulp krijgen volgens de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) voelen zich vaak eenzaam. Dat gebeurt vooral als ze alleen wonen of gezondheidsproblemen hebben. Het gaat beter met hen als ze contact hebben met familie of buren. Ook de aanwezigheid van een mantelzorger verlaagt het risico van eenzaamheid.

Ongelukkig?

Volgens het SCP-rapport betekent eenzaamheid niet meteen dat mensen zich ook ongelukkig voelen. Van de zelfstandig wonende Wmo-melders en bewoners van verzorgings- en verpleeghuizen voelt slechts 2 tot 4 procent zich sterk eenzaam en zeer ongelukkig.

Reactie KBO-PCOB

In een eerste reactie op het vandaag verschenen SCP-rapport ‘Kwetsbaar en eenzaam’ spreekt seniorenorganisatie KBO-PCOB over een omvangrijk, gecompliceerd en groot maatschappelijk probleem. Directeur Manon Vanderkaa: “Eenzaamheidsbestrijding is geen oploskoffie; er zijn geen eenvoudige oplossingen voor eenzaamheid. De uitkomsten van dit rapport vormen een uitdaging voor ons allemaal”. Het feit dat de helft van de verpleeghuisbewoners en ruim de helft van WMO-cliënten zich eenzaam voelt, geeft te denken. KBO-PCOB directeur Manon Vanderkaa: “De antennefunctie van de intra- en extramurale zorgverleners kan meer en beter ontwikkeld worden”. Zo heeft KBO-PCOB al eerder geconstateerd dat meer aandacht voor zingeving en levensvragen in het verpleeghuis gewenst is.

Politiek

Volgens KBO-PCOB is de politiek aan zet. Het rapport van het SCP moet daarbij een grote stimulans zijn voor het landelijke VWS-actieprogramma Eén tegen eenzaamheid. En gemeenten moeten werken aan het opzetten van lokale allianties met diverse partijen om het probleem van meerdere kanten aan te pakken.

(Bron: ANP)

Geef een reactie

Reacties (2)

  1. Hanneman says:

    Ik kan er niets aan doen. Ik lees ze wel, de artikelen op MAX die gaan over onderzoeken gedaan door het SCP en de wonderlijke bevindingen ervan maar ik doe dat met eenzelfde aandacht als die waarmee ik de advertenties van vertrouwensvolle ondernemers in ons stadskrantje tot mij neem. Het wordt uiteindelijk toch de supermarkt. Zo gaat ’t met stukjes over het CBS trouwens ook. Er zou eens moeten worden onderzocht wat de effecten zijn van al deze publiek gemaakte “kennis”. Zelf vind ik de inhoud en strekking steeds meer op boodschappen van het kabinet gaan lijken. Minder misdaad. Toegenomen vertrouwen in de overheid. Minder werkeloosheid. En dan nu minder eenzaamheid. Ik waag dat te betwijfelen. En over welke eenzaamheid spreken we? Welke is de soort die met een jaarlijkse visite van een WMO ambtenaar is opgelost? Minder eenzaamheid door maatregelen getroffen door DIT kabinet? Ik bedoel, de zee heeft de plastic soep, het land de VVD snért! Er is door de politiek een klimaat geschapen waar sociale belangen en ontwikkelingen ondergeschikt zijn gemaakt aan die van heel veel geld en supermachtige bedrijven. Er is al tientallen jaren een politiek van samenlevingsvervuiling gaande die de verkilling van het samen leven onderkent. Als ik Klaas Dijkhof hoor roepen dat het eens afgelopen moet zijn met uitkeringen aan wie of wat dan ook, althans minstens minder en onder veel strengere voorwaarden, voorzie ik de groei in de aantallen armen en werkelozen al. Het legioen van zichzelf staande zien te houdenen met bitter weinig tijd voor sociale kwaliteiten. De bevolking nog harder opgejaagd in verband met de hoge opbrengst. Het is met eenzaamheid als met veiligheid. Geborgenheid. Verbondenheid. Met te weten dat men naar mij zal omzien zoals ik naar de ander omzie. Maar in zo vele opzichten zetten we, overlevingsgewijs, door de huidige politiek daartoe gedwongen, oogkleppen op. En als we het zélf niet doen dan helpt het CBS u graag een handje. Eenzamen zijn een groep. En deze groep groeit. Op een dag zijn ze in de meerderheid.

  2. oosterwijck says:

    Een kunstmatige oplossing voor eenzaamheid is geen oplossing. Eenzaamheid is niet op te lossen met een meldpunt en kunstmatige bezoekjes aan mensen die vereenzaamd zijn. Eenzaamheid is een veel dieper probleem, voortgekomen uit de ieder voor zich mentaliteit. De verharding van de maatschappij, door materialisme, een proces dat begonnen is in de jarenvijftig en onopgemerkt bleef door de welvaart en allerlei gesubsidieerde maatschappelijke projecten. Nu, maar al sinds 25 jaar, toen de gesubsidieerde maatschappelijke projecten werden afgebouwd, werden de alleenstaande, vereenzaamde mensen, compleet in de steek gelaten. Niemand maalde erom. Niemand dacht ook maar één moment aan al die mensen, die eenzaam, zonder dag opvulling, zonder werkkring, thuis zaten te verpieteren. Nu zijn drastische maatregelen nodig. In plaats van het aanwakkeren en stimuleren van materialisme, door sterreclame, moet saamhorigheid en naastenliefde aangewakkerd worden door de sterreclame. De maatschappij moet hervormd worden, een proces dat minstens 25 jaar gaat duren. Een proces dat nooit gaat plaatsvinden, omdat de politiek géén geld over heeft, voor het welzijn van het gepeupel Geloof maar, dat elk initiatief in de kiem gesmoord wordt, door geldgebrek. Geld dat liever uitgegeven wordt aan miljonairs, de aandeelhouders van Shell en andere multinationals. En niet aan het welzijn van arme drommels.