Mantelzorg combineren met werk: hoe doet u dat?
Publicatiedatum: 6 november 2026
1 op de 4 werkenden in Nederland zorgt naast het werk voor een naaste. Maar werk en mantelzorg gaan niet altijd gemakkelijk samen. Het kan behoorlijk wat druk met zich meebrengen. Hoe houdt u beide vol en welke mogelijkheden zijn er om de combinatie wat makkelijker te maken? Hieronder geven we tips.
Praat erover
Als u mantelzorger bent, is het verstandig om uw collega’s en werkgever op de hoogte te stellen. Zo kunnen ze rekening houden met uw situatie. Niet iedereen hoeft natuurlijk van uw situatie te weten, maar bespreek de situatie in ieder geval met uw leidinggevende. Zo kunt u samen op zoek gaan naar oplossingen en voorkomt u dat u overbelast raakt.
Flexibel werken
Misschien hoeft u niet direct minder te gaan werken om meer ruimte voor mantelzorg te krijgen. Andere werktijden of vaker thuiswerken kunnen ook helpen. Denk bijvoorbeeld aan later beginnen, eerder stoppen of uw uren anders over de week verdelen. In de Wet flexibel werken (Wfw) zijn specifieke rechten opgenomen voor mantelzorgers. Zo kunt u onder voorwaarden een verzoek doen om uw werktijden, arbeidsduur of werkplek aan te passen. Bij bedrijven met minder dan 10 werknemers gelden hiervoor andere regels.
Bespreek vooral met uw werkgever wat in uw situatie haalbaar is. Soms kan een kleine aanpassing al veel rust geven.
Maak gebruik van zorgverlof
Als u tijdelijk meer tijd nodig heeft voor de zorg voor een naaste, kunt u mogelijk zorgverlof opnemen. In Nederland bestaan hiervoor verschillende wettelijke regelingen. Controleer ook altijd uw cao of bedrijfsregeling, want daarin kunnen aanvullende of afwijkende afspraken staan.
Calamiteitenverlof
Bij een onverwachte situatie kunt u gebruikmaken van calamiteitenverlof. Bijvoorbeeld als iemand voor wie u zorgt plotseling naar het ziekenhuis moet en u direct weg moet van uw werk. Dit verlof is bedoeld om de eerste noodzakelijke zaken te regelen.
Kortdurend zorgverlof
Daarnaast bestaat kortdurend zorgverlof. Daarvan kunt u per periode van 12 maanden maximaal 2 keer het aantal uren opnemen dat u per week werkt. Werkt u bijvoorbeeld 32 uur, dan gaat het om maximaal 64 uur. Tijdens dit verlof krijgt u meestal 70 procent van uw salaris doorbetaald.
Langdurig zorgverlof
Heeft iemand langere tijd zorg nodig? Dan is er langdurend zorgverlof. Hiervoor kunt u per 12 maanden maximaal 6 keer het aantal uren dat u per week werkt opnemen. Werkt u 32 uur, dan komt dat neer op maximaal 192 uur. Langdurend zorgverlof is in principe onbetaald, tenzij er bijvoorbeeld in uw cao andere afspraken zijn gemaakt.
Kijk welke taken anderen kunnen overnemen
Mocht het kunnen, dan is het verstandig om niet alle zorg alleen op u te nemen. Misschien kunnen familieleden, vrienden of buren bepaalde taken overnemen. Denk aan boodschappen doen, vervoer naar een afspraak of een middag gezelschap houden.
Ook kunt u informeren naar respijtzorg. Hierbij neemt iemand anders de zorg tijdelijk van u over, zodat u even tijd voor uzelf heeft of zich op uw werk kunt richten. Dat kan bijvoorbeeld een vrijwilliger of professionele zorgverlener zijn. Gemeenten kunnen mantelzorgers ondersteunen bij het regelen van deze vorm van hulp.
Houd ook uzelf in de gaten
Wanneer werk en mantelzorg veel tijd vragen, kan ontspanning er gemakkelijk bij inschieten. Toch is het belangrijk om niet voortdurend over uw eigen grenzen heen te gaan. Bespreek het daarom op tijd wanneer de combinatie te zwaar wordt en kijk welke taken of verplichtingen tijdelijk anders verdeeld kunnen worden.
In een eerder artikel van Meldpunt Actueel leest u meer over de signalen van overbelasting bij mantelzorgers en waarom het belangrijk is om op tijd aan de bel te trekken.
En als u zzp’er bent?
Bent u zelfstandig ondernemer, dan kunt u geen gebruikmaken van de wettelijke verlofregelingen voor werknemers, zoals kortdurend en langdurend zorgverlof. Dat betekent dat minder werken voor mantelzorg meestal ook direct minder inkomsten oplevert. ZZP Nederland wijst erop dat zelfstandigen vaak wel meer vrijheid hebben om hun werktijden in te delen, maar tegelijkertijd doorbetaald zorgverlof missen.
Probeer daarom, als dat mogelijk is, uw werkzaamheden rond de zorgtaken te plannen en bespreek het op tijd met opdrachtgevers wanneer de mantelzorg invloed heeft op uw werk. Ook voor zzp’ers kan het helpen om de zorg met anderen te verdelen of gebruik te maken van ondersteuning, zoals respijtzorg. Verzekeringsmaatschappij a.s.r. adviseert ondernemers daarnaast om vooraf na te denken over wie werkzaamheden kan overnemen wanneer de mantelzorg tijdelijk intensiever wordt.
Hulp vanuit de gemeente
Ook gemeenten kunnen mantelzorgers op verschillende manieren ondersteunen. Welke hulp en regelingen er zijn, verschilt per gemeente. In een eerder artikel zetten we verschillende regelingen en voorzieningen voor mantelzorgers op een rij.
Foto: Shutterstock
