Veel supermarkten verkopen ultrabewerkt brood: wat is het en hoe (on)gezond is het?

Wanneer u naar de ingrediëntenlijst van brood uit de supermarkt kijkt, ziet u waarschijnlijk een veel langere lijst staan dan op het brood bij de bakker. Dit komt omdat er in de meeste broden uit de supermarkt meer ingrediënten worden gebruikt om de structuur, smaak of houdbaarheid te verbeteren. Daarom wordt dit brood ultrabewerkt genoemd. Maar wat is het precies en hoe (on)gezond is het?

Wat verstaan we onder bewerkt en ultrabewerkt brood?

Wanneer men spreekt over bewerkt brood, gaat het in feite om vrijwel al het brood dat u in de winkel vindt. Tijdens het productieproces worden er vaker extra stappen of ingrediënten gebruikt om de structuur, smaak of houdbaarheid te verbeteren. Denk aan enzymen, broodverbeteraars of andere stoffen die het brood luchtiger maken of langer vers houden. In die zin is brood technisch gezien dus bijna altijd bewerkt.

Ultrabewerkt brood gaat daarin nog een stap verder. Dit type brood valt vaak binnen NOVA‑groep 4. Dit is een categorie voor producten die sterk industrieel zijn samengesteld en waarin veel toevoegingen zitten die u thuis niet snel zou gebruiken. Voorbeelden zijn emulgatoren, conserveermiddelen, kunstmatige aroma’s en andere industriële ingrediënten die vooral bedoeld zijn om het productieproces efficiënter te maken, de houdbaarheid te verlengen of de smaak extra aantrekkelijk te maken.

Lees ook: Is brood een dikmaker of een gezonde aanvulling?

Ambachtelijke vs. industriële bakkerijen

In ambachtelijke bakkerijen krijgt brood meestal meer tijd. Het deeg rijst rustig, waardoor fermentatie een belangrijke rol speelt. Dit langzame proces zorgt voor een vollere smaak en maakt het brood vaak beter verteerbaar. In industriële bakkerijen gaat het er anders aan toe. Voor sommige supermarktbroden worden meng‑, kneed‑ en bakprocessen versneld en sterk gestroomlijnd. Dat maakt de productie efficiënt en betaalbaar, maar betekent wel dat de natuurlijke fermentatie minder kans krijgt. Er ontstaat dan een brood dat verder afstaat van wat er bij een ambachtelijke bakker gemaakt wordt.

Wat betekent ultrabewerking voor de voedingswaarde?

Het verschil tussen bewerkt en ultrabewerkt brood draait niet om 1 bepaald ingrediënt dat slecht kan zijn. In plaats daarvan gaat het om het geheel, bijvoorbeeld hoeveel stappen een product doorloopt en hoeveel toevoegingen nodig zijn om het eindresultaat te maken. Hoe verder een brood afstaat van de oorspronkelijke basis, hoe groter de kans dat het lichaam er anders op reageert. Zo kan de verzadiging dus lager zijn en zorgt het brood minder lang voor een stabiel energieniveau.

Daarom is het zinvol om vooral naar de ingrediëntenlijst te kijken. Broden met een korte, herkenbare lijst blijven doorgaans dichter bij hun natuurlijke vorm. Brood met een lange ingrediëntenlijst, zoals emulgatoren, enzymen, aroma’s of toevoegingen die u thuis niet snel zult gebruiken, is meestal verder bewerkt en valt vaker onder de categorie ultrabewerkt.

Lees ook: Een dag geen brood? Dit zijn smakelijke vervangers

Is elk brood in de supermarkt ultrabewerkt?

Hoewel veel supermarktbroden worden gemaakt volgens gestroomlijnde processen en soms ingrediënten bevatten die de houdbaarheid of structuur verbeteren, valt niet alles automatisch in de categorie ultrabewerkt. Er zijn ook broden met een simpelere samenstelling, denk aan volkorenbroden die vooral bestaan uit meel, water, gist, zout en eventueel zaden. Deze komen qua ingrediënten en bereiding grotendeels overeen met traditioneel brood.

Ultrabewerkte supermarktbroden zijn vaak de voorverpakte casinobroden, witbrood, gesuikerd brood en lang houdbare varianten.

(Bron: Voedingscentrum, Pointer, Margriet. Foto: Shutterstock)