Deze positieve en negatieve effecten heeft het drinken van koffie op uw lichaam: van een lager risico op ziekten tot rusteloosheid

Veel mensen starten hun dag met een kop koffie. Er gaan verschillende verhalen rond over de gezondheidseffecten ervan. Zowel positief als negatief. Inmiddels is uit meerdere onderzoeken gebleken dat het drinken van koffie gunstige effecten op het lichaam kan hebben. We leggen het graag aan u uit.

Wat zit er in koffie?

De bekendste werkzame stof in koffie is cafeïne. Dit is een stof die het centrale zenuwstelsel stimuleert en ervoor kan zorgen dat u zich alerter voelt en zich beter kunt concentreren. Daarnaast zitten er nog veel meer stoffen in het drankje, wel meer dan 100. Omdat koffie zo veel stoffen bevat, is het moeilijk te zeggen welke specifieke stoffen de verklaring zijn voor de gezondheidseffecten. Het gaat waarschijnlijk om een samenhang van meerdere stoffen. Het is wel bekend dat chlorogeenzuur, een stof die het lichaam helpt om vet en suiker te verwerken, goed voor het lichaam is. Antioxidanten werken onder andere ontstekingsremmend, verlagen de bloeddruk en verkleinen het risico op chronische ziekten.

Minder kans op ziekten

Uit grote bevolkingsonderzoeken, zoals de Europese EPIC-studie, en overkoepelende analyses van meerdere studies, blijkt dat koffie in relatie wordt gebracht tot een lager risico op verschillende aandoeningen. Zo kan het drinken van een aantal koppen per dag het risico op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten verlagen. Er zijn ook aanwijzingen dat koffiedrinkers minder kans hebben op bepaalde leverziekten. Kleine kanttekening; het is dus niet met zekerheid te zeggen dat koffie en deze effecten een direct verband hebben, want ook andere leefstijlfactoren spelen een rol.

Positieve en negatieve gevoelens

Koffie heeft niet alleen effect op het lichaam, maar ook op hoe mensen zich voelen. Cafeïneconsumptie kan ervoor zorgen dat u zich alerter voelt en meer energie heeft. Beide gevoelens worden in verband gebracht met een positiever gevoel. Verschillende onderzoeken stellen dat dit effect vooral voelbaar is in de eerste uren nadat u bent opgestaan. Het verband met negatieve gevoelens is minder duidelijk. Koffie lijkt dus vooral een positieve stemming te versterken, maar vermindert een negatieve stemming niet per se. Dat betekent dat iemand die zich al goed voelt, zich door koffie vaak nog energieker of opgewekter kan voelen, terwijl het bij een sombere of gespannen stemming minder effect heeft.

Lees ook: Welke koffievariant bevat de meeste cafeïne?

In de ochtend en in de avond

Het moment waarop u koffie drinkt, kan invloed hebben op het effect ervan. Het lijkt erop dat cafeïne in de ochtend het sterkst samenhangt met alertheid en een beter humeur. Zo kan het later op de dag juist nadeligere effecten hebben. Als u laat op de dag koffie drinkt dan kan het uw slaap verstoren. Cafeïne blijft namelijk een paar uur in het lichaam aanwezig. Er wordt daarom vaak geadviseerd om het in de avond, of een aantal uur voor het slapen gaan, minder of helemaal niet meer te drinken.

Koffiezetten

De manier waarop u koffie zet, kan ook nog verschil maken op uw gezondheid. Het heeft te maken met de hoeveelheid cafestol en kahweol die in koffie zitten. Dit zijn stoffen die het LDL-cholesterol (Low-Density Lipoproteïne) verhogen, ook wel het ‘slechte’ cholesterol genoemd. Hoge waarden kunnen zich binden tegen bloedvaten, wat kan leiden tot vernauwing van de vaten en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Om een te hoge inname van cafestol en kahweol te voorkomen, is het belangrijk welk filter u gebruikt bij het zetten. In filterkoffie, of koffiepads, wordt een groot deel van deze stoffen tegengehouden. Dat komt doordat het papieren filter de vetachtige stoffen grotendeels opvangt. In ongefilterde koffie zoals uit een cafetière, mokkapot of Turkse koffie, zit juist meer cafestol, omdat deze methodes van zetten geen filter gebruiken en de stoffen dus in de koffie blijven zitten.

Hoeveel koffie op een dag?

Voor gezonde volwassenen geldt dat een matige hoeveelheid koffie goed binnen een gezond voedingspatroon past. Richtlijnen gaan uit van ongeveer 3 tot 5 koppen per dag. Meer koffie drinken is niet per se beter, omdat te veel cafeïne kan zorgen voor rusteloosheid, hartkloppingen, hoofdpijn en slaapproblemen.

Leuk weetje

Koffie is een vrucht: hoewel koffie ‘boon’ wordt genoemd, is het eigenlijk een vrucht. De bonen groeien aan een struik en zitten in het midden van een bes, ook wel koffiebes genoemd.

(Bron: Voedingscentrum, Universiteit van Nederland, Quest, Metronieuws. Foto: Shutterstock)