Emina Zorlak: ‘September is een ratjetoe, maar de smaak ervan is ratatouille!’

De zomer is nog niet echt voorbij, maar herfst is het ook nog niet te noemen. September blijft er de hele maand een beetje zo tussenin. De ene dag pakken mensen de dikkere truien en jassen uit de kast en de andere dag wordt er geroepen dat er nog echte zomerdagen aankomen. En bij deze toestand wil je enerzijds het zomergevoel nog vasthouden en anderzijds is er op de grauwere dagen al behoefte aan verwarmende stoofjes. Er is één gerecht dat perfect past bij deze ratjetoe van verwarrende behoeftes… ratatouille! 

De laatste stoot aan zomergroentes

Van oudsher werd september de oogstmaand of de fruitmaand genoemd, omdat dit de maand is waarin de oogst naar binnen werd gehaald, het inmaken kon beginnen en de smaak van de zomer nog met volle teugen gevierd kon worden. Er zijn een aantal groenten die er in deze overgangsmaand gewoon van lokale akkers in overvloed zijn en nu tot ongeveer half oktober op hun allerbest geoogst kunnen worden, omdat ze veel zonlicht en warmte hebben gehad. Aubergine, courgette, paprika, tomaat; de tomaten zijn op hun zoetst, de aubergines en paprika’s volrijp en sappig. Bij elkaar in de boodschappenmand zijn ze een zomers feestje. Bij elkaar in de pan is het de comfortbelofte van een gure herfst, maar als een ode aan een warme zomer in Frankrijk; zoet, rijk van smaak en verwarmend. Net zo gelaagd als september zelf, een ratjetoe, een ratatouille!

Ratatouille!

Ratatouille is een eenvoudig, van oorsprong Frans boerengerecht dat eigenlijk uit armoede is ontstaan, maar vandaag de dag een bekende klassieker is. De restjes zomergroenten worden bij elkaar in de pan gestoofd, zodat er niets verloren gaat. Het woord zelf spreekt enorm tot de verbeelding: ra-ta-touille! Touiller betekent in het Frans omscheppen en dat is precies wat er tijdens het koken moet gebeuren bij dit gerecht. Maar er is nog een verklaring waarom het gerecht zo heet. Het woord rata werd vroeger onder de arme bevolking gebruikt als woord voor dikke, goedkope bonen- of groentestoof en het verwees naar een rommelig bij elkaar gegooid restjesgerecht. Dus roeren in een rommeltje. En ik ben me ervan bewust dat ik met deze tekst het gerecht niet erg aanprijs, maar oh, oh, oh, wat is dit rommeltje lekker! En een gezondheidsbom bovendien, om je voor te bereiden op de koudere maanden.

Discussies over de bereiding

Zoals bij veel klassiekers is er ook bij dit gerecht een discussie gaande over de bereiding. Het ene kamp zegt dat alle groenten samen in een grote pan gestoofd moeten worden tot de smaken volledig zijn versmolten. Het andere kamp zweert bij het apart bereiden van de groenten, omdat elke groente een andere gaartijd heeft en ze zo hun eigen structuur en smaak behouden en het geen papje wordt. Eén ding is zeker: hoe je dit gerecht ook maakt, de dag na bereiding is het nog lekkerder, bij voorkeur koud met een stuk brood. De zuren van de tomaten en de aroma’s van de kruiden trekken zo echt goed in de aubergine en courgette. Ik heb voor de bereiding ervan weer mijn eigen kamp: de groentes apart bakken in de oven en dan op het einde nog samen laten versmelten in de pan. Bon appétit!

Recept ratatouille (2 personen):

Ingrediënten:

• 1 ui
• 2 teentjes knoflook
• Olijfolie
• 2 tomaten
• 1 blik tomatenblokjes
• 1 eetlepel gedroogde Provençaalse kruiden
• 1 eetlepel sojasaus
• Peper, zout
• 1 aubergine
• 1 rode paprika
• 1 courgette

Bereidingswijze van de ratatouille

Verwarm de oven voor op 180 graden. Verwarm een scheutje olie in de pan. Pel en snipper de ui. Pel en hak de knoflook. Fruit de ui en knoflook circa 2 minuten. Snijd de tomaat in stukjes, voeg toe en bak circa 2 minuten mee. Voeg de tomatenblokjes, Provençaalse kruiden en de sojasaus toe en laat circa een half uur op heel laag vuur pruttelen.

Snijd de aubergine in blokjes en verspreid over een met bakpapier beklede bakplaat. Besprenkel met olie en bestrooi met peper en zout. Rooster de aubergine circa 15 minuten.

Snijd de paprika in reepjes. Roer de aubergine iets om op de bakplaat en verspreid er de paprika naast. Besprenkel de paprika met olie en bestrooi met peper en zout. Bak circa 10 minuten.

Halveer de courgette in de lengte en snijd in halve ringen. Roer de aubergine en paprika iets om en verspreid er de courgette naast. Besprenkel met olie en bestrooi met peper en zout. Bak circa 10 minuten.

Voeg de gebakken groenten toe aan de tomatensaus en laat nog circa 5 minuten op laag vuur garen. Breng op smaak met peper en zout.
Serveer de ratatouille met aardappeltjes of met een lekker stuk brood.

Culinair journalist Emina Zorlak ontwikkelt al jong een passie voor eten. Naast haar passie voor eten klopt haar hart ook sneller voor media. Voor onder andere MAX bedenkt ze de recepten voor Kook mee met MAX en Bak mee met MAX en heeft ze een eigen kookrubriek hier op MAX Vandaag: Dit kookt MAX Vandaag. Lees hier al haar columns.

(Foto: Shutterstock)