Emina Zorlak: ‘De Japanse wijnbes is eetbare poëzie (maar wel één met een gebruiksaanwijzing!)’

Nooit eerder had ik er van gehoord, tot ik een paar jaar geleden door de prachtige achtertuin van mijn schoonouders liep en ik een robijnachtig vruchtje aangereikt kreeg. De Japanse wijnbes. Het leek te glinsteren in de zon en door het horen van de naam alleen al raakte ik in vervoering. In mijn mond spatte het minuscule besje uiteen en ik proefde honing, rozen, citrus, bosfruit, eetbare poëzie en mijn vingers bleven plakkerig. Hier wilde ik meer van! Zo gezegd, zo gedaan: ik kreeg een stekkie mee naar huis en sindsdien hoort de struik bij mijn jaarlijkse ritme van kinderlijk uitkijken naar specifieke producten uit een seizoen. Eind juli is dat dus de Japanse wijnbes.

Stukje Japan in Nederland

Het was pas in de 19e eeuw dat de plant naar Europa werd gebracht, als opmerkelijk plantje bedoeld voor de sier. Maar nadat bleek dat de vrucht het goed deed, winterhard was, geen ziektes had en bovendien nog lekker was ook, verscheen het steeds vaker in moestuintjes. Oorspronkelijk groeide hij vooral in Korea, delen van China en u raadt het vast al: Japan. Aan bosranden, berghellingen en rivieroevers. De bloemen zitten vol nectar en trekken hiermee bijen en hommels aan, wat oogt als een klein paradijsje. De bessen waren een teken van de rijkdom van de natuur en werden hierom enorm gewaardeerd.

De Japanse wijnbes is een gewiekst vruchtje

De vrucht komt van de rozenfamilie en is het nichtje van de braam en de framboos. Met wijn heeft hij verder niets te maken; het is waarschijnlijk een verwijzing naar de kleur. De wetenschappelijke naam is Rubus phoenicolasius, wat zoiets betekent als roodharig, maar ik zou het eerder roodstekelig noemen, want het zijn geen zachte haartjes waar deze naam naar verwijst, maar stekeltjes aan de takken. Dit is niet het enige hoe de plant ervoor zorgt dat de bes beschermd blijft. De vrucht zit namelijk opgesloten in een soort kelk, die pas openspringt als hij rijp is. Dit is goed tegen insecten, uitdroging en vraat. Een gewiekste sierplant dus! En maar goed ook, want het is een heel delicaat besje. Door de kwetsbaarheid is hij niet te vinden in de supermarkt.

De gebruiksaanwijzing voor een goede oogst van de Japanse wijnbes

Hoewel de bes echt een traktatie is, waar niet alleen uw smaakpapillen vrolijk van worden, maar ook uw lijf (want ze bevatten veel antioxidanten die uw lichaam beschermen), is het wel goed om u te houden aan de gebruiksaanwijzing. Allereerst: zet het stekje niet in een pot, maar in de volle grond, want de wortels zijn stevig en kunnen door beperkte ruimte stress krijgen. Wat tot uitdroging en bladuitval zorgt. In een pot doen ze het niet.

Heeft u zelf geen tuin of mogelijkheid om de plant in de volle grond te laten groeien? Geef hem iemand met een tuin cadeau en vraag of u elk jaar mee mag genieten van de oogst. Win-win. Let er daarnaast op dat u bij het oogsten alleen de robijnachtige vruchtjes pakt (die vallen er bijna als vanzelf af) en de wat lichtere nog laat staan voor de dag erna.

De plant is the gift that keeps on giving, want elke dag zijn er weer een paar extra rijp, tot ver in augustus. Let er daarbij dan ook op dat u het voorzichtig doet, want zoals gezegd: de takken prikken. En tenslotte, heel belangrijk: zorg ervoor dat u de plant snoeit en dat u echt alle besjes oogst. Vogels zijn er namelijk ook dol op en kunnen hun zaadjes in de natuur uitpoepen. Omdat de plant zo sterk is en snel woekert, kunnen ze in de vrije natuur schade veroorzaken.

Iets wat zo smaakvol en vooral heel delicaat is, heeft weinig opsmuk en veel eerbied nodig. Maak daarom deze chique glaasjes en geniet van de eetbare poëzie!

Recept: Dessertglaasjes met Japanse wijnbessen

Ingrediënten (voor 2 personen):

• 5 cantuccini-koekjes
• 80 gram mascarpone
• 20 gram poedersuiker
• 100 milliliter slagroom
• handjevol Japanse wijnbessen

Bereidingswijze:

Klop met een garde de mascarpone los met de poedersuiker. Mix in een andere kom de slagroom tot yoghurtdikte. Voeg de helft toe aan de mascarpone en vouw het er rustig doorheen. Voeg de rest van de slagroom toe tot het gemengd is. Hak de cantuccini-koekjes grof, voeg toe en meng voorzichtig. Verdeel het mengsel over glaasjes en garneer royaal met de Japanse wijnbessen.

Culinair journalist Emina Zorlak ontwikkelt al jong een passie voor eten. Naast haar passie voor eten klopt haar hart ook sneller voor media. Voor onder andere MAX bedenkt ze de recepten voor Kook mee met MAX en Bak mee met MAX en heeft ze een eigen kookrubriek hier op MAX Vandaag: Dit kookt MAX Vandaag. Lees hier al haar columns.

(Foto: Shutterstock)