Bloedarmoede (anemie): wat is het en hoe herkent u het?
Publicatiedatum: 8 april 2026
Bloedarmoede, ook wel anemie genoemd, betekent dat u te weinig rode bloedcellen heeft of dat deze te weinig hemoglobine bevatten. Hemoglobine (Hb) is een eiwit in rode bloedcellen dat zuurstof van de longen naar de rest van het lichaam vervoert. Bij een laag Hb-gehalte krijgen organen en spieren minder zuurstof, wat verschillende klachten kan veroorzaken. Maar waardoor ontstaat het en welke klachten komen erbij kijken? En hoe wordt het behandeld? U leest het hier.
Waardoor ontstaat bloedarmoede?
Bloedarmoede kan verschillende oorzaken hebben. De meest voorkomende is een tekort aan bouwstoffen die nodig zijn voor de aanmaak van rode bloedcellen, zoals ijzer, vitamine B12 en foliumzuur. Wanneer u deze stoffen onvoldoende binnenkrijgt of wanneer het lichaam ze niet goed opneemt, kan bloedarmoede ontstaan.
Ook bloedverlies speelt vaak een rol. Dit kan zichtbaar zijn, zoals bij een hevige menstruatie, maar ook onopgemerkt verlopen, bijvoorbeeld door een bloeding in de maag of darmen. Daarnaast kan de behoefte aan ijzer en vitamines tijdelijk verhoogd zijn, zoals tijdens de zwangerschap. Wordt die extra behoefte niet aangevuld, dan kan dat leiden tot bloedarmoede. Verder kunnen chronische aandoeningen, zoals nierziekten of langdurige ontstekingen, de aanmaak van rode bloedcellen verstoren.
Welke klachten kunt u krijgen bij bloedarmoede?
Welke klachten u krijgt, verschilt per persoon en hangt af van hoe ernstig de bloedarmoede is en hoe snel deze is ontstaan.
De symptomen zijn:
- vermoeidheid
- kortademigheid
- duizeligheid
- hartkloppingen
- zweten
- hoofdpijn
- oorsuizen
Hoe wordt bloedarmoede behandeld?
De behandeling van bloedarmoede hangt af van de oorzaak en de ernst van de klachten. In veel gevallen ontstaat bloedarmoede door een tekort aan ijzer. In dat geval bestaat de behandeling vaak uit ijzersupplementen, die helpen om het ijzergehalte in het bloed weer op peil te brengen. Soms wordt daarnaast geadviseerd om meer ijzerrijke voeding te eten, zoals vlees, volkorenproducten en groene groenten.
Wanneer bloedarmoede wordt veroorzaakt door een tekort aan vitamine B12 of foliumzuur, krijgt iemand meestal supplementen of injecties om deze tekorten aan te vullen. Als de oorzaak ligt bij een onderliggende ziekte, zoals een chronische aandoening of een probleem in het beenmerg, richt de behandeling zich vooral op het aanpakken van die aandoening. In ernstige gevallen, bijvoorbeeld bij een zeer laag hemoglobinegehalte of acute klachten, kan een bloedtransfusie nodig zijn. Het is daarom belangrijk om bij klachten zoals vermoeidheid, duizeligheid of kortademigheid naar de huisarts te gaan, zodat de juiste oorzaak kan worden vastgesteld en een passende behandeling kan worden gestart.
Is het erfelijk?
Sommige vormen van bloedarmoede zijn erfelijk. Hierbij gaat het vaak om zeldzame aandoeningen waarbij rode bloedcellen een afwijkende vorm hebben of sneller worden afgebroken. Deze vormen worden meestal al op jongere leeftijd vastgesteld en komen minder vaak voor dan bloedarmoede door tekorten of bloedverlies.
Is bloedarmoede gevaarlijk?
Bloedarmoede is meestal niet direct gevaarlijk, maar kan bij langdurige of ernstige vormen wel gevolgen hebben. Doordat het lichaam minder zuurstof krijgt, moeten hart en longen harder werken. Dit kan vooral bij mensen met bestaande hart- of longaandoeningen extra belastend zijn. Ook kan het leiden tot toenemende vermoeidheid en een verminderd herstelvermogen. Omdat bloedarmoede soms wijst op een onderliggende aandoening, is het belangrijk de oorzaak te laten onderzoeken.
Bloedarmoede bij ouderen
Bij ouderen komt bloedarmoede relatief vaak voor. Klachten als vermoeidheid en minder energie worden soms gezien als onderdeel van het ouder worden, waardoor bloedarmoede niet altijd direct wordt herkend. Juist daarom is het belangrijk om klachten serieus te nemen en zo nodig onderzoek te laten doen.
(Bron: Thuisarts, Radboud UMC, sanquin.nl, 24gezondheid.nl. Foto: Shutterstock)
