Altijd ziek tijdens de vakantie? Dit wordt ook wel vrijetijdsziekte genoemd
Publicatiedatum: 9 juli 2026
Denkt u lekker met vakantie te gaan, gooit een ziek gevoel roet in het eten. Waar komt dit verschijnsel vandaan en hoe kunnen we het voorkomen? En waarom wordt het ook wel de vrijetijdsziekte genoemd?
Grieperig gevoel tijdens vakantie
Naar vakantie wordt vaak lang uitgekeken, maar eenmaal vrij komt het regelmatig voor dat er pijntjes, algehele vermoeidheid of een grieperig gevoel toeslaat. Het lijkt wel of het lichaam het allemaal even niet aankan. Begin van deze eeuw ontdekt de inmiddels emeritus-hoogleraar Medische en Klinische Psychologie aan de Universiteit Tilburg Ad Vingerhoets dit fenomeen. Hij heeft ook de naam vrijetijdsziekte bedacht. Inmiddels hebben andere Europese wetenschappers dezelfde conclusie getrokken: vrijetijdsziekte bestaat echt.
Dit is de vrijetijdsziekte
Vingerhoets vergelijkt het verschijnsel met voetballers, die 90 minuten lang voluit gaan. “Pas na de wedstrijd voelen ze het ene na het andere pijntje.” Hetzelfde gebeurt als het lichaam na een tijd hard werken ineens in de vakantiemodus komt. Vaak heeft vrijetijdsziekte de vorm van een extreme vermoeidheid, geeft Vingerhoets aan. “Dat komt doordat onze hersenen maar een beperkt vermogen hebben om informatie te verwerken. Als je druk bent op je werk, is je hoofd zo vol dat pijntjes niet doordringen. Maar als de afleiding van het harde werken wegvalt, dringen alle signalen uit je lichaam door en voel je dat het niet goed gaat.”
Een ontregelt afweersysteem
Als u in uw vakantie zo ziek wordt dat u onder de wol belandt, is het volgens Vingerhoets waarschijnlijk een adrenalinekwestie. “Bij fysieke of mentale inspanning komt adrenaline vrij. Dat heb je nodig om tot goede prestaties te komen. Na een langdurige grote werkdruk blijft het lichaam ook adrenaline produceren als je vrij bent. Dat levert energie op die je niet nodig hebt en dat ontregelt het afweersysteem.”
Hoe kunt u de vrijetijdsziekte voorkomen?
De beste preventie is minder hard werken of een minder grote overgang van werk naar ontspanning creëren. “Een oplossing kan zijn om als je niet vrij bent, bewuster te leven. Stel jezelf de vraag of het wel goed zit met de balans tussen werk en privé. Daarnaast kan het helpen om minder koffie en alcohol te drinken.”
Ook is het goed om te (gaan) sporten. Zowel tijdens een werkperiode, als tijdens vakanties. Dit helpt om de opgebouwde adrenaline af te voeren en het herstel te ondersteunen. Probeer ook uw ritme niet te veel om te gooien, wanneer u vakantie heeft. Het kan aanlokkelijk zijn om ineens (veel) langer in bed te blijven liggen en ook anders te gaan eten. Juist uw normale levensstijl en ritme aanhouden, kan de vrijetijdsziekte helpen voorkomen.
Wat voor sommigen ook een oplossing is: niet meteen op vakantie gaan wanneer u vrij bent. Blijf eerst even een paar dagen of een week thuis en kom zo meer los van uw werk. En datzelfde geldt voor het terugkomen, probeer dan ook nog even een paar dagen thuis te zijn om weer terug te schakelen naar het normale leven.
Dit artikel is eerder gepubliceerd en is door de redactie aangepast op 9 juli 2026.
(Bron: NOS, Quest, Nemo Kennislink. Foto: Shutterstock)
