Waarom ruikt u minder goed naarmate u ouder wordt?

Onze zintuigen spelen een grote rol in ons dagelijks leven en ons reukvermogen is daarin geen uitzondering. Het stelt ons niet alleen in staat om lekkere geuren waar te nemen, maar het waarschuwt ons ook voor gevaarlijke situaties. Zoals rook of bedorven voedsel. Helaas verandert ons reukvermogen naarmate we ouder worden. Hoe dat zit leggen we uit in dit artikel.

Hoe werkt ruiken eigenlijk?

Wanneer geurstoffen uw neus binnenkomen, bereiken ze het reukepitheel. Dit is een dunne laag weefsel bovenin uw neusholte met ongeveer 10 miljoen gespecialiseerde reukcellen. Deze cellen vangen de geuren op en zetten ze om in elektrische signalen die naar uw hersenen worden gestuurd.

In de hersenen worden deze signalen verwerkt en herkend. Daarom kunnen bepaalde geuren ook sterke herinneringen oproepen. Maar helaas blijft dit proces niet altijd zo sterk. Naarmate we ouder worden, verandert de werking van onze reukcellen en hersenen, waardoor geuren minder krachtig of minder goed herkenbaar kunnen worden.

Lees ook: De geuren van vroeger, hoe ruiken die eigenlijk?

Waarom neemt het reukvermogen af?

Vanaf ongeveer het 60e levensjaar merken veel mensen dat geuren minder sterk worden of moeilijker te herkennen zijn. Dit heeft verschillende oorzaken.

• Veroudering van de reukcellen: normaal gesproken vernieuwen uw reukcellen zich elke 30 tot 60 dagen. Naarmate u ouder wordt, gaat dit proces langzamer. De nieuwe cellen die wel worden aangemaakt, werken bovendien minder goed. Ook neemt de doorbloeding van het reukepitheel af, waardoor de cellen minder goed herstellen.
• Gezondheidsproblemen en medicatie: bepaalde ziekten kunnen uw reukvermogen beïnvloeden. Bij diabetes kunnen de zenuwen die betrokken zijn bij het ruiken beschadigd raken. Bij de ziekte van Parkinson of Alzheimer is een verminderd reukvermogen vaak één van de eerste symptomen. Ook medicijnen zoals bepaalde bloeddrukverlagers, antibiotica en chemotherapie kunnen effect hebben op uw reukzin.
• Levensstijl en omgevingsfactoren: roken beschadigt de reukcellen en vermindert hun vermogen om te herstellen. Ook langdurige blootstelling aan luchtvervuiling, chemische dampen of stof kan schade aanrichten. Herhaalde luchtweginfecties, chronische bijholteontsteking en allergieën kunnen het reukepitheel ook blijvend beschadigen.

Gevolgen van een verminderd reukvermogen

Een verminderd reukvermogen heeft meer impact dan u misschien denkt. Smaak is voor ongeveer 80 procent afhankelijk van reuk. U proeft wel de basissmaken zoals zoet, zout, zuur en bitter, maar mist de aroma’s die een gerecht echt lekker maken. Dit kan leiden tot minder eetlust en gewichtsverlies. Ook voor uw veiligheid is een goed reukvermogen belangrijk. Wanneer u rook niet op tijd ruikt, loopt u meer risico bij brand. Hetzelfde geldt voor een gaslek of bedorven voedsel.

Daarnaast kan het verlies van geurherinneringen en de verminderde eetbeleving het plezier in sociale momenten verminderen. Ook kunnen mensen zich onzeker voelen over hun eigen lichaamsgeur. Tot slot kan een plotselinge achteruitgang van uw reukvermogen wijzen op gezondheidsproblemen. Het kan een vroeg signaal zijn van neurologische aandoeningen.

Lees ook: De bepalende invloed van geuren

Tips om uw reukvermogen te stimuleren

Hoewel het verouderingsproces van het reukvermogen natuurlijk is, zijn er manieren om uw zintuig zo goed mogelijk te behouden. Een gezonde levensstijl speelt hierbij een belangrijke rol. Stoppen met roken, gezond eten en regelmatig bewegen, ondersteunen niet alleen uw algemene gezondheid, maar ook uw reukvermogen. Daarnaast kan het bewust oefenen met verschillende geuren, bijvoorbeeld door dagelijks sterk geurende kruiden of oliën te ruiken, de reukcellen actief houden en stimuleren. Tot slot is het verstandig om aandacht te besteden aan medicatie en eventuele gezondheidsproblemen. Merkt u dat uw reukvermogen plotseling of sterk afneemt, overleg dan altijd met uw arts om onderliggende oorzaken uit te sluiten.

Wat kunt u doen als u minder begint te ruiken?

Hoewel veroudering van uw reukvermogen een natuurlijk proces is, kunt u er wel invloed op uitoefenen:

• Kies voor een gezonde levensstijl: stop met roken of vermijd meeroken. Zorg voor voldoende beweging, want dit bevordert de doorbloeding. Eet gevarieerd en gezond, met veel groenten en fruit en drink voldoende water om uw slijmvliezen gezond te houden.
• Bescherm uw neus: behandel luchtweginfecties, allergieën en bijholteontsteking op tijd. Vermijd langdurige blootstelling aan schadelijke dampen en chemicaliën. En spoel uw neus regelmatig met zoutwater als u last heeft van verstoppingen.
• Bespreek medicatie met uw arts: als u vermoedt dat medicijnen uw reukvermogen beïnvloeden, bespreek dit dan met uw huisarts. Soms zijn er alternatieven beschikbaar.
• Let op veranderingen: merkt u een plotselinge achteruitgang of verliest u uw reukzin volledig? Neem dan contact op met uw huisarts. Een controle kan onderliggende oorzaken uitsluiten of juist aan het licht brengen.

(Bron: Quest, kno.nl, fninstitute.com, Margriet. Foto: Shutterstock)