Deze symptomen kunnen betekenen dat u schildklierklachten heeft

De schildklier is een klein orgaan, maar speelt een grote rol in uw gezondheid. Toch blijven problemen met de schildklier vaak lange tijd onopgemerkt. De klachten zijn soms vaag en worden niet altijd direct met de schildklier in verband gebracht. Vooral bij mensen boven de 50 komen schildklieraandoeningen relatief vaak voor.

Wat doet de schildklier?

De schildklier is een vlindervormige klier die voor in de hals ligt, net onder de adamsappel. Deze klier maakt schildklierhormonen aan: thyroxine (T4) en trijoodthyronine (T3). Deze hormonen zorgen voor de aansturing van een belangrijk aantal processen in ons lichaam. Ze hebben onder andere invloed op uw hartslag, lichaamstemperatuur, spijsvertering, energiegebruik, gewicht en het functioneren van spieren en zenuwen. Ook spelen ze een rol bij concentratie, stemming en geheugen. Als de schildklier te veel of juist te weinig hormonen aanmaakt, raakt dit evenwicht verstoord.

Te trage schildklier (hypothyreoïdie)

Bij een traag werkende schildklier maakt de klier te weinig hormonen aan. Hierdoor vertragen lichaamsprocessen. Hypothyreoïdie komt vooral voor bij vrouwen en de kans neemt toe met het ouder worden. Veelvoorkomende klachten zijn aanhoudende vermoeidheid, snel koud, gewichtstoename en een trage hartslag. Ook een droge huid, haaruitval, obstipatie en spierzwakte komen regelmatig voor. Sommige mensen krijgen stemmingsklachten, zoals somberheid of een wat afgevlakt gevoel. Bij ouderen zijn de klachten soms minder duidelijk. Vermoeidheid of concentratieproblemen worden dan al snel toegeschreven aan leeftijd of andere aandoeningen, waardoor een schildklierprobleem niet altijd direct wordt herkend.

Te snelle schildklier (hyperthyreoïdie)

Bij een te snel werkende schildklier maakt de klier juist te veel hormonen aan. Het lichaam komt dan als het ware in een hogere versnelling te staan. Ook deze aandoening komt vaker voor bij vrouwen en kan op latere leeftijd een ander klachtenbeeld geven dan bij jongere mensen.

Typische klachten zijn hartkloppingen, gewichtsverlies terwijl u normaal eet, warmtegevoel, overmatig zweten en nervositeit. Daarnaast kunnen trillende handen, diarree, slaapproblemen en een gejaagd gevoel optreden. Bij ouderen staan soms hartritmestoornissen of spierzwakte meer op de voorgrond, terwijl typische klachten zoals nervositeit minder opvallen.

Andere schildklierproblemen

Naast een te snel of te traag werkende schildklier zijn er ook andere aandoeningen. Zo kan de schildklier vergroot raken (struma), soms zonder dat de hormoonproductie verstoord is. Ook kunnen er knobbeltjes in de schildklier ontstaan. Die zijn meestal goedaardig en geven vaak geen klachten, maar worden wel onderzocht om ernstige oorzaken uit te sluiten. Een veelvoorkomende oorzaak van schildklierproblemen zijn een auto-immuunziekten, waarbij het afweersysteem zich tegen de schildklier richt. Bekende voorbeelden zijn de ziekte van Hashimoto (meestal een trage schildklier) en de ziekte van Graves (meestal een snelle schildklier).

Waarom komt het vaker voor na uw 50e?

Wanneer u ouder wordt, neemt de kans op schildklierafwijkingen toe. Dat geldt vooral voor vrouwen, met name na de overgang. Hormonale veranderingen, erfelijke aanleg en auto-immuunprocessen spelen daarbij een rol. Ook kan het gebruik van bepaalde medicijnen invloed hebben op de werking van de schildklier. Daarnaast worden klachten op latere leeftijd soms minder snel herkend, omdat ze kunnen lijken op normale veroudering of passen bij andere aandoeningen die vaker voorkomen bij ouderen.

Hoe herkent u schildklierklachten?

Omdat klachten vaak geleidelijk ontstaan en uiteenlopend zijn, is herkenning niet altijd eenvoudig. Aanhoudende vermoeidheid, onverklaarbare veranderingen in gewicht, temperatuurgevoeligheid, hartklachten of veranderingen in stemming of concentratie kunnen een signaal zijn. Een bloedtest kan laten zien of de schildklier goed werkt. Daarbij worden onder andere de waarden van TSH, T4 en soms T3 gemeten. Bij twijfel of aanhoudende klachten is het verstandig dit met de huisarts te bespreken.

(Bron: SchildklierNL, thuisarts.nl, gezondheidenwetenschap.be. Foto: Shutterstock)