Van imposante torens tot verborgen schuilplekken: deze kerken wilt u een keer gezien hebben
Publicatiedatum: 22 maart 2026
Nederland telt meer dan 7.000 kerken. Sommige zijn nog volop in gebruik als gebedshuis, andere trekken vooral bezoekers vanwege hun geschiedenis, architectuur of bijzondere verleden. Hieronder vindt u een kleine selectie van kerken die opvallen en het bekijken waard zijn (naast talloze andere bijzondere kerken in het land).
Waarom kerken zo zichtbaar zijn
In dit artikel lichten we vooral kerken uit. Dat is niet omdat andere gebedshuizen minder bijzonder zijn, maar simpelweg omdat er in Nederland veel méér kerken staan dan bijvoorbeeld moskeeën of synagogen. Veel kerken zijn bovendien vrij toegankelijk, ook als ze niet meer als gebedshuis worden gebruikt. Ze dienen dan bijvoorbeeld als museum, bibliotheek, concertzaal of ontmoetingsplek.
Omdat er zoveel kerken zijn, is het onmogelijk om ze allemaal in 1 artikel te vangen. We laten er onvermijdelijk een aantal liggen. Om u toch op weg te helpen, hebben we hieronder een kleine selectie samengesteld van kerken die opvallen en het bekijken waard zijn.
Boekhandel Dominicanen in Maastricht
De voormalige Dominicanenkerk in Maastricht is tegenwoordig één van de bekendste boekhandels van Nederland. Boekhandel Dominicanen wordt vaak genoemd als de mooiste van het land en krijgt in 2025 zelfs internationale erkenning: het Amerikaanse CNN roept de winkel uit tot de mooiste boekhandel ter wereld. De gotische kerk uit de 13e eeuw staat midden in het centrum.
Boekhandel Dominicanen in Maastricht. Foto: Peeradontax/Shutterstock
De Martinikerk in Groningen
De Martinitoren, door Groningers liefkozend D’Olle Grieze genoemd, hoort bij de Martinikerk en is het bekendste onderdeel van het kerkcomplex. Op deze plek hebben eerder 2 andere torens gestaan. De 1e, uit de 13e eeuw, is verwoest door een blikseminslag. De 2e toren die daarna werd gebouwd, trof hetzelfde lot. Maar 3 keer is scheepsrecht: de toren die u nu ziet, staat er sinds omstreeks 1500. Een leuk weetje: hij is bekleed met zandsteen uit Bad Bentheim, dat na verloop van tijd vanzelf grijs kleurt.
De onafgemaakte Grote Kerk in Veere
In het kleine stadje Veere staat een opvallend grote kerk. Maar de bouw ervan staakte in 1521 en is daarna niet meer hervat. Juist dat maakt het bijzonder. Binnen vindt u een tentoonstelling over de geschiedenis van Veere en het gebouw zelf.
De Domtoren en Domkerk in Utrecht
De Domtoren hoort oorspronkelijk bij de Domkerk en vormde samen met het schip 1 groot kerkcomplex. Sinds een zware storm in de 17e eeuw staan de toren en de kerk los van elkaar, maar ze horen nog altijd onlosmakelijk bij elkaar. De Domkerk zelf is een rustige plek midden in Utrecht, met een mooie kloostertuin.
De Domtoren is al sinds 1382 de trots van Utrecht. Met 112 meter is het de hoogste kerktoren van Nederland. U kunt de toren beklimmen met een rondleiding. Onder het Domplein ligt bovendien een archeologische ruimte waar u meer leert over de geschiedenis van de stad.
Ruim 1700 relieken in de Gertrudiskathedraal in Utrecht
En we blijven nog even in Utrecht. Hoewel de Gertrudiskathedraal in Utrecht één van de minst bekende kerken in deze stad is, ligt er toch een bijzondere schat: ruim 1700 relieken. Een ‘reliek’ is een ander woord voor ‘relikwie’: een overblijfsel van het lichaam van een heilige (of een voorwerp dat met een heilige in aanraking is geweest). Dat maakt de kerk uniek in Nederland.
U bent echt in Nederland: de Sint‑Pietersbasiliek van Oudenbosch
Wie de Sint-Pietersbasiliek van Oudenbosch ziet, moet even met de ogen knipperen, want staat u nu in Brabant of toch in Rome? De imposante koepelkerk lijkt opvallend veel op de Sint‑Pieter in Rome, zowel van buiten als van binnen. Dat is geen toeval. Pastoor Hellemons was in de 19e eeuw zo onder de indruk van de basiliek in Rome dat hij in zijn eigen dorp een vergelijkbare kerk wilde bouwen (en de rest is geschiedenis).
Sint Pietersbasiliek van Oudenbosch. Foto: Peter Braakmann /Shutterstock
De bellende engel van de Sint-Jan in ’s-Hertogenbosch
De Sint-Jan in ’s-Hertogenbosch wordt door velen gezien als de mooiste gotische kerk van Nederland. Kenmerkend zijn de rijke beeldhouwwerken, het imposante orgel, de glas-in-loodramen en de Mariakapel.
Let ook op de moderne engel boven op het dak, met een mobiele telefoon in de hand. Een knipoog naar de tijd waarin we leven. Voor wie de engel lastig kan vinden, komen er later in 2026 speciale verrekijkers op het plein naast de kerk te staan. Deze zijn gratis te gebruiken. De exacte datum is op het moment van schrijven nog niet bekend.
De Oude en Nieuwe Kerk in Delft
De Oude kerk in Delft staat door zijn scheve toren ook wel bekend als de Scheve Jan (omdat Jan vroeger een veelvoorkomende naam was) of zelfs ‘de Nederlandse toren van Pisa’. De toren staat dan ook bijna 2 meter uit het lood. Tijdens de Beeldenstorm is het interieur grotendeels vernield, maar de preekstoel uit 1548 is bewaard gebleven.
Ook hebben enkele bekende Nederlanders hier hun laatste rustplaats gevonden. Johannes Vermeer is onbekend gestorven, maar in 2007 geëerd met een grote gedenksteen. Verder zijn zeevaarder Piet Hein, Maarten Tromp (admiraal in de Nederlandse marine) en Anthonie van Leeuwenhoek (mede-uitvinder van de microscoop) hier begraven.
De Nieuwe Kerk is vooral bekend als grafkerk van het Koninklijk Huis. De toren is één van de hoogste van Nederland en biedt een prachtig uitzicht over de stad.
Ons’ Lieve Heer op Solder in Amsterdam
Heeft u de verstopte zolderkerk in Museum Ons’ Lieve Heer op Solder in Amsterdam al eens bezocht? Dit museum geeft zeker gespreksstof om na afloop over door te praten. De kerk is gebouwd in de tijd dat in Amsterdam een protestants stadsbestuur aan de macht was. Het katholieke geloof was hier verboden. Daarom gingen katholieken op zoek naar alternatieven en vierden hun mis in verscholen huiskerken, zoals deze.
Ons’ Lieve Heer op Solder in Amsterdam. Foto: StockphotoVideo/ Shutterstock
De Broederenkerk in Zutphen
De openbare bibliotheek van Zutphen zit in één van de best bewaarde kloosterkerken van Nederland. In 2017 is de bibliotheek volledig vernieuwd. Tussen de hoge gewelven en oude muren staan nu boekenkasten, werkplekken, cursusruimtes en een leescafé. Een combinatie die de monniken die hier in 1288 woonden zich vast nooit hadden kunnen voorstellen.
Academiehuis Grote kerk in Zwolle
Al ruim 600 jaar staat deze kerk (waar de hoofdfoto boven dit artikel van is) in het hart van de stad Zwolle. Het enorme gebouw toont de rijkdom en macht van de stad door de eeuwen heen en laat zich lezen als een geschiedenisboek. In de kerk zijn verder regelmatig extra activiteiten te volgen.
Het Noorse Kultuurhuis in Rotterdam voor zeemannen
Het Noorse Kultuurhuis, voorheen de Noorse Zeemanskerk in Rotterdam (den Norske Sjømannskirken i Rotterdam), is in 1914 gebouwd. Men vond het toen belangrijk om de zeemannen een aangename ontmoetingsplek te geven die een vervanging voor thuis kon zijn. Een doel daarbij was om de vaak jonge mannen uit ‘verkeerde buurten’ te houden.
Het ontwerp van het kerkje is gebaseerd op de Noorse staafkerken uit de 13 de eeuw. Zodra u hier binnenstapt, waant u zich volgens de organisatie van de jaarlijkse Open Monumenten Dag in een Noorse berghut.
Veel kerken zijn gratis te bezoeken
Veel kerken in Nederland kunt u gratis bezoeken, soms met een Museumkaart. Voor torens, schatkamers of speciale tentoonstellingen betaalt u meestal een kleine bijdrage. Omdat openingstijden per seizoen verschillen, is het slim om vooraf even op de website van de kerk te kijken. Zo weet u zeker of u naar binnen kunt, of er rondleidingen zijn en of u moet reserveren.
(Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Erfgoed Bekeken, NKC, Droomhuis Gezocht, Martinikerk, Historiek, BD, VVV Zutphen, Open Monumenten Dag, Grootste Museum. Foto: Shutterstock)
