Welke dieren houden een winterslaap in uw tuin? Zo herkent u hun schuilplekken
Publicatiedatum: 19 oktober 2026
Van oktober tot en met maart zoeken veel dieren een veilige plek om de winter door te komen. Vaak kiezen ze daarvoor ook uw tuin uit. Benieuwd welke dieren er bij u overwinteren? Aan kleine sporen kunt u herkennen dat uw tuin tijdelijk onderdak biedt aan dieren.
Waarom houden dieren een winterslaap?
Vooral in de winter is voedsel schaars. Daarom besparen sommige dieren energie door in het najaar in winterslaap te gaan. Denk aan egels, amfibieën, reptielen en insecten. Hun lichaamstemperatuur, hartslag en ademhaling dalen dan sterk, waardoor ze met weinig energie de winter doorkomen.

Verschillende signalen die wijzen op een winterslaap in uw tuin
Wanneer u erop let, is de kans groot dat u ook in uw tuin tekenen ziet van overwinterende dieren. Dit zijn enkele signalen:
Een hoopje bladeren en takken voor egels
Ziet u ineens een hoopje bladeren in een hoek van de tuin of achter de schuur? Dan kan daar (onder andere) een egel overwinteren. Egels maken hun slaapplek namelijk graag van bladeren en takken. Controleer daarom ook altijd een houtstapel op aanwezigheid van egels voordat u die eventueel aansteekt.
Verwar dorre blaadjes niet met vlinders
Het lijken op het eerste gezicht misschien dorre blaadjes tegen de muur, maar wanneer u goed kijkt, ziet u dat het vlinders zijn. De dieren zoeken in het najaar namelijk een droge, beschutte plek en houden daar hun winterslaap. Soms zitten ze samen in groepen, bijvoorbeeld tegen een muur, onder een plank of onder het dak van een schuur.
Ook kikkers laten sporen achter
Ziet u schaduwen of beweging in uw vijver? Dan kunnen daar kikkers overwinteren. Ook onder bloempotten, stenen en houtstapels zoeken kikkers en padden graag een beschutte plek voor hun winterrust. Controleer deze plekken daarom altijd voorzichtig voordat u iets verplaatst.
Bijen en hommels onder de grond
Ziet u in het voorjaar kleine hoopjes zand in uw gazon of border? Dan hebben daar mogelijk zandbijen overwinterd. Deze nuttige wilde bijen brengen de winter door in de grond en komen bij warmer weer tevoorschijn. Ook sommige hommels zoeken voor hun winterrust een plekje onder de grond.
Help de dieren de koude maanden door
Als u bladerenhopen, houtstapels, composthopen of andere schuilplaatsen verstoort, kunnen dieren wakker worden of hun veilige plek verliezen. Doe dit daarom liever niet. U kunt ze daarentegen juist helpen door bladeren te laten liggen, hoopjes van takken te maken, uitgebloeide planten te laten staan en composthopen met rust te laten.
Heeft u een koele zolder of schuur? Dan kunnen vleermuizen, lieveheersbeestjes en vlinders deze plek soms ook uitkiezen om te overwinteren. Komt u ze tegen, laat ze dan liever zoveel mogelijk met rust. In het voorjaar verlaten ze de schuilplaats vanzelf weer.
Help ook andere dieren de winter door
Niet alle dieren houden een winterslaap. Veel vogels, zoals merels en koolmezen, blijven de hele winter actief en moeten zelf voedsel zoeken. Ook eekhoorns en konijnen blijven (net als bevers) wakker, maar proberen wel energie te besparen.
U kunt deze dieren helpen door voer en vers water aan te bieden en beschutting in de tuin te laten staan. Denk aan vogelhuisjes en vetbollen, struiken of potten als schuilplek en het laten liggen van bladeren.
Foto: Shutterstock



