Pesten bij volwassenen: wat u kunt doen als slachtoffer, naaste of omstander
Publicatiedatum: 26 april 2026
Iemand steeds weer kleineren, treiteren of onder druk zetten tot hij of zij er bijna aan onderdoor gaat. Veel mensen denken dat dit alleen bij kinderen gebeurt, maar niets is minder waar. Ook volwassenen kunnen elkaar hard en meedogenloos behandelen. Volgens onderzoeksbureau TNO wordt een kwart miljoen volwassen Nederlanders momenteel gepest. Maar wat kunt u doen wanneer u hier (als omstander) mee te maken heeft?
Er zijn verschillende vormen van pesten bij volwassenen
Pesten komt in veel vormen voor. Soms is het heel zichtbaar, zoals uitlachen of bedreigen. Maar het kan ook subtieler zijn, bijvoorbeeld door iemand steeds buiten te sluiten of te negeren. Denk aan een collega die nooit wordt meegevraagd voor de lunch en telkens weer vernederende mailtjes op zijn scherm ziet verschijnen.
Hetzelfde gebeurt soms ook in de privésfeer, bijvoorbeeld wanneer een buur steeds wordt genegeerd in de straatapp of bewust niet wordt uitgenodigd voor buurtactiviteiten. Maar pesten kan ook plaatsvinden binnen een (sport)vereniging, waar iemand structureel wordt buitengesloten, of in een woonzorgcentrum. Daar kan het gaan om bewoners die elkaar negeren, roddelen of iemand bewust niet laten meedoen aan gezamenlijke activiteiten.
De gevolgen van pesten zijn vaak groot
Pesten kan ook bij volwassenen verschillende gevolgen hebben. Veel mensen worden onzeker, verdrietig of gespannen door het voortdurende negatieve gedrag. Ze slapen slechter, verliezen vertrouwen in anderen en kunnen zelfs lichamelijke klachten ontwikkelen.
Op de werkvloer kan pesten ervoor zorgen dat iemand minder goed functioneert of uiteindelijk ziek thuis komt te zitten. Maar ook buiten het werk, bijvoorbeeld in de buurt, bij een vereniging of in een woonzorgcentrum, kan pesten diepe sporen achterlaten. Het gevoel dat u nergens veilig bent, maakt de impact alleen maar groter.
Wat kunt u doen als u wordt gepest?
De meeste mensen schamen zich ervoor als zij worden gepest en vertellen het daarom aan niemand. Zelfs niet aan hun partner of vrienden. Misschien denkt u dat het uw eigen schuld is of bent u bang dat het pesten alleen maar erger wordt. Ook kan het zijn dat u vreest dat anderen reageren met opmerkingen als: “Het zal allemaal best meevallen.”
Toch is het belangrijk om het niet in uw eentje te dragen. Praat erover met iemand die u vertrouwt, zoals een collega, vriend, familielid of professional (zoals bijvoorbeeld een huisarts). Door het hardop uit te spreken, voelt u zich vaak al minder alleen. Ook lotgenoten contact kan soms helpen. Probeer daarnaast, als het lukt, duidelijk uw grenzen aan te geven aan degene die u pest. Vertel dat u het gedrag niet accepteert en dat het moet stoppen.
Als het pesten op uw werk gebeurt, kunt u terecht bij een leidinggevende, vertrouwenspersoon of bedrijfsarts. Zij kunnen helpen om het gesprek aan te gaan met degene die u pest of maatregelen te nemen. Het kan ook helpen om uw ervaringen op te schrijven. Dat lucht op en kan later ook van pas komen als u besluit een officiële klacht in te dienen.
Soms helpt het ook om uw zelfvertrouwen te vergroten, zodat u steviger in uw schoenen staat. U kunt bijvoorbeeld een cursus sociale vaardigheden of zelfverdediging volgen. Ook tijd besteden aan activiteiten waar u goed in bent, zoals een hobby of sport, kan u sterker maken. Op websites zoals www.stoppestennu.nl vindt u nog meer advies (en steun).
Wat kunt u doen als u ziet dat iemand anders wordt gepest?
Veel mensen kijken weg omdat zij bang zijn om zelf doelwit te worden. Toch kunt u als omstander een groot verschil maken. Spreek de persoon die wordt gepest eens rustig aan en vraag hoe het met hem of haar gaat. Alleen al laten merken dat iemand niet alleen staat, kan enorm opluchten en geeft vaak meer kracht dan u denkt.
Als u zich veilig voelt, kunt u degene die pest voorzichtig aanspreken. In een werkomgeving kunt u het ook melden bij een leidinggevende of vertrouwenspersoon, zodat er vanuit hen actie kan worden ondernomen. Door niet weg te kijken, doorbreekt u het patroon en helpt u mee aan een veiligere omgeving voor iedereen.
Ook als partner, vriendin of werkgever zijn er signalen waar u op kunt letten
Hoe weet u als partner, vriendin of baas dat iemand gepest wordt en uw hulp nodig heeft? Er zijn een aantal belangrijke signalen. Iemand die het slachtoffer is van pesterijen, praat zelden over zijn werk en gaat er met tegenzin naartoe.
Waarschijnlijk is iemand verder somber en teruggetrokken. Hij of zij kan last hebben van allerlei lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn, buikpijn en slaapproblemen. Misschien merkt u ook wel dat er af en toe spullen kwijt of kapot zijn, zonder dat daar een logische verklaring voor is.
Als u deze signalen herkent, is het belangrijk om het gesprek voorzichtig te openen. Laat weten dat u zich zorgen maakt en luister naar uw naaste, zonder te oordelen of iets te bagatelliseren. Moedig aan om hulp te zoeken of bied aan om samen te kijken welke stappen mogelijk zijn.
(Bron: Stop pesten nu, Libelle, GGZ Nieuws. Foto: Shutterstock)
