boekweit

Terug van weggeweest: boekweit is glutenvrij, voedzaam en veelzijdig

Tot zo’n 150 jaar geleden is boekweit een gewas dat in Nederland veelvuldig verbouwd wordt. De voedzame zaden zijn van oudsher bekend als graanvervanger en dienen ooit als het basisvoedsel voor een groot deel van de bevolking. Uiteindelijk is het in de vergetelheid geraakt, maar momenteel wint het aan populariteit en wordt het weer steeds meer gebruikt. We vertellen wat het precies is en wat u ermee kunt maken.

Wat is boekweit?

Boekweit komt van oorsprong uit China. De zaden hebben veel weg van graankorrels, maar zijn geen graansoort. Om die reden zijn ze glutenvrij. Ze bevatten koolhydraten, vezels, vitamine B1, vitamine B6 en verschillende mineralen, zoals magnesium. Vanwege de goede voedingsstoffen die ze leveren, staan ze in de Schijf van Vijf als een aanvulling op brood en graanproducten. Ze danken hun naam aan hun uiterlijk: een soort kleine beukennootjes. Het woord boek is een oude vorm van beuk en weit de oude naam voor tarwe.

Waarvoor wordt boekweit gebruikt?

Boekweit is een plant uit de duizendknoopfamilie. De zaden hebben een uitgesproken smaak, die als nootachtig kan worden omschreven. Ze kunnen tot een zetmeelrijk meel worden vermalen. Dit wordt onder meer als bindmiddel gebruikt in sauzen. En als glutenvrij product in koekjes en crackers. Maar ook in brood, pannenkoekenmeel, grutten, en ontbijtgranen kan boekweit zitten. Korrels die geplet zijn, heten boekweitvlokken en zijn een alternatief voor havermout. Daarnaast kan het in niet vermalen vorm gegeten worden. Bijvoorbeeld als een vervanger van rijst. In vroeger tijden is het ook veel gebruikt voor traditionele lekkernijen, zoals boekweitgruttenpap en balkenbrij.

fonio
Lees ook: Topgraan fonio in opkomst: glutenvrij, voedzaam, gezond en erg lekker

Waarom is boekweit tijdenlang minder populair geweest?

Boekweit is langere tijd behoorlijk van de radar verdwenen. Dat heeft verschillende redenen. Het heeft een poosje een wat ‘stoffig’ en alternatief imago gehad en daarnaast is de opbrengst vaak wisselvallig. Door de opkomst van kunstmest, bestrijdingsmiddelen en de aardappel, is het uiteindelijke grotendeels verdwenen van de landbouwvelden. En daarmee ook bij de Nederlandse huishoudens. Toch is het oude gewas nu weer bezig aan een opmars. Net zoals andere gewassen, zoals spelt, is er opeens weer meer vraag naar. Een groot deel wordt nog geïmporteerd, maar Nederlandse boeren wagen zich er ook weer meer aan.

(Bron: Voedingscentrum, Telegraaf, Bio Journaal, Libelle-lekker.be, Foodies Magazine. Foto: Shutterstock)

Geef een antwoord

Reacties (5)

    bijbloem says:

    Als ik me niet vergis was boekweit het belangrijkste bestanddeel van Bambix.
    Het was kindervoeding en licht verteerbaar.
    Ik heb het gezocht, maar ingrediënten worden niet genoemd.
    Mijn herinnering gaat zeker 50 jaar terug in de tijd.
    Het is een variant op Brinta? Ontbijtgranen, maar welke? Op de originele staat geen vermelding.

    Dingus says:

    @bijbloem
    Ik heb met Google gezocht op ‘Bambix ingrediënten’ . Zo te zien heet het nu Olvarit 6 granen ontbijtpap. Er zit wel boekweit in, maar dit is niet het hoofdbestanddeel zo te zien.

    bijbloem says:

    Ja, dat had ik ook gezien, maar het is niet dezelfde verpakking.
    Mijn moeder at het toen ze herstellende was.

    Er staat een interessant stuk over boekweit en pap op wikipedia.
    Op het moment doe ik het met havermout (melk, rozijnen en vers fruit.)
    Een 7 granen ontbijt vind ik minder geslaagd. Maar waarschijnlijk omdat er géén toegevoegde suiker in zit?
    Brinta is (via internet) niet duidelijk over de hoeveelheid suiker bij aappie wel bij de olifant. 13 gram suiker van 100 gram.

    Bedankt voor de aanvulling!

    Krokus70 says:

    Is boekweit dat in Nederland verbouwd wordt wel 100 % glutenvrij?
    Worden toch vaak wisselende gewassen op de akkers verbouwd?

    Agatha says:

    Weleens Janindezak geprobeerd te maken. Lekker en voedzaam, mijn moeder maakte het regelmatig en we waren er allemaal gek op. Met rozijnen en stroopsaus erbij en opgebakken nog lekkerder. Veel Brinta heb ik niet gegeten.
    Janindezak of ketelkoek of broeder. Dat zakje moet we zelf maken, liefst van ongebleekte katoen, gaat jaren mee.