Emina Zorlak: ‘Een hoopvol dieet voor 2026, zonder beperkingen en met prikkelende mogelijkheden!’

In december vind ik het heerlijk om me te verdiepen in wat de experts verwachten dat de food trends voor het komende jaar zullen zijn. De afgelopen weken kopte het nieuws vooral 2 andere dingen rondom ons eten: 1: wetenschappers waarschuwen over de gezondheidsrisico’s van ultrabewerkt voedsel en 2: de gezondheidsraad heeft nieuwe richtlijnen. Na onderzoek kom ik erachter dat een voorspelde trend de oplossing biedt voor bovengenoemde, namelijk het EAT-Lancet dieet dat volgens verwachtingen eindelijk zal doorbreken, omdat mensen steeds ethischer willen eten. Niet alleen voor hun eigen gezondheid, maar ook voor een betere wereld. Hoe zit dat precies?

Ultrabewerkt eten maakt mensen ziek

De meeste mensen doen hun boodschappen in de supermarkt en maken steeds minder producten zelf, zoals brood. Zelfs hele maaltijden worden gewoon kant-en-klaar gehaald, laat staan snacks, beleg en tussendoortjes. De meeste van deze kant-en-klare producten zijn ultrabewerkt en bevatten industriële ingrediënten die de levensduur en smaak van producten bevorderen, maar die een slechte invloed hebben op onze gezondheid met verschillende soorten kanker, obesitas, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten tot gevolg. Het voedselsysteem wordt volgens experts gedomineerd door multinationals die politieke en economische macht hebben en die winst boven volksgezondheid stellen. Hoe we onszelf hiertegen kunnen beschermen? Zoveel mogelijk verse producten kopen en zoveel mogelijk zelf koken. Bewijs uzelf een gunst, neem het heft (letterlijk en figuurlijk) in eigen hand en spek de industrie niet. Het gemak dat ze bieden wordt op lange termijn ongemak!

Nieuwe richtlijnen gezondheidsraad

Begin van de maand kwam de gezondheidsraad met nieuwe richtlijnen gebaseerd op onderzoek van afgelopen 10 jaar en deze zijn niet alleen gericht op het verminderen van ziekten, maar ook op welk effect ons eetpatroon heeft op het milieu. Wat het meeste opvalt is dat wordt geadviseerd om eiwitten meer uit plantaardige bronnen te halen. Volgens de raad zouden we niet meer dan 200 gram rood vlees moeten eten per week en juist meer peulvruchten mogen eten, namelijk minstens 250 gram per week. Zo zouden peulvruchten cholesterol verlagen en bij de groei haalt het gewas stikstof uit de lucht. Een handje ongezouten noten per dag en meer volkoren producten helpen bij het voldoende binnenkrijgen van eiwitten.

2026 de doorbraak van EAT-Lancet dieet?

Ik geloof niet in diëten waar je jezelf vooral dingen moet ontzeggen; het resulteert in veel gevallen in het bekende jojo-effect of het juist meer aankomen. Maar wat dan wel? Het EAT-Lancet dieet komt uit een groot internationaal rapport uit 2019, opgesteld door een team van 37 wetenschappers uit verschillende disciplines, waarbij rekening is gehouden met wetenschap, beleid en ethiek. Samen hebben ze een voedingspatroon (dieet) samengesteld dat gezond is voor de mens en duurzaam voor de planeet. Niet direct met het doel om af te vallen, maar wel om een gezond lichaam te krijgen en afvallen zou dan zomaar een positieve bijkomstigheid kunnen zijn. Hoe ziet het eruit? Geen ultrabewerkt eten, weinig vlees, veel peulvruchten.

Aangeraden wordt om veel van het volgende te eten: groente, fruit, peulvruchten, volkoren producten. Af en toe wat noten, pitten en zaden en plantaardige oliën. Zuivel, vis, vlees, suikers en bewerkt voedsel mogen maar af en toe, met mate. U hoeft absoluut niet vegetarisch te eten, maar zo’n 80% plantaardig is voldoende, want het verlaagt het risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en bepaalde vormen van kanker, verlaagt de uitstoot van broeikasgassen en gebruikt minder land en water. Met dit dieet zouden 11 miljoen voortijdige sterfgevallen per jaar voorkomen kunnen worden.

Dagelijkse richtlijnen volgens EAT-Lancet dieet

Globaal zijn de richtlijnen per dag: 300 gram groente, 200 gram fruit, 230 gram bereide volkoren granen, 75 gram bereide peulvruchten, 50 gram noten, 250 gram zuivel (melk of yoghurt en een klein beetje kaas), 30 gram toegevoegde suiker. En per week zo’n 100 gram rood vlees, 1,5 ei, 200 gram gevogelte en 200 gram vis. U ziet: er wordt u niets ontzegd en met zoveel mogelijk onbewerkt eten en zelf koken eet u uzelf en de planeet gezond. Het internet staat vol met geschikte recepten en zo hebben we bij Kook mee met MAX  ook een hele reeks met passende gerechten voor ontbijt, lunch en avondeten. Hierbij mijn favoriete ontbijt- of lunchgerecht, waarbij ik al een deel van de peulvruchten en groente met genot kan afvinken. Eet smakelijk!

Recept volkoren brood met bonenspread en gebakken kastanjechampignons (voor 2 personen):

• 250 gram kastanjechampignons
• olijfolie
• peper, zout
• 1 blikje of potje witte bonen (à 200 gram)
• 1 teentje knoflook
• 4 sneetjes volkorenbrood

Bereidingswijze:

Maak de kastanjechampignons schoon met een keukenpapiertje en snijd ze in plakjes. Verhit een koekenpan en bak de champignons in de droge koekenpan circa 5 minuten. Voeg een scheutje olie toe, breng op smaak met zout en bak circa 10 minuten op middelhoog vuur tot zoveel mogelijk vocht eruit is. Breng op smaak met flink wat peper.

Spoel de bonen af en doe in een hoge maatbeker. Pel en hak de knoflook en voeg toe. Voeg een scheutje olie toe en breng op smaak met peper en zout. Pureer tot grove spread.

Rooster het brood in een broodrooster of bestrijk lichtjes met olie en bak in circa 4 minuten om en om goudbruin en krokant. Besmeer de sneetjes brood met de bonen spread en bestrooi met de gebakken champignons.

Culinair journalist Emina Zorlak ontwikkelt al jong een passie voor eten. Naast haar passie voor eten klopt haar hart ook sneller voor media. Voor onder andere MAX bedenkt ze de recepten voor Kook mee met MAX en Bak mee met MAX en heeft ze een eigen kookrubriek hier op MAX Vandaag: Dit kookt MAX Vandaag. Lees hier al haar columns.

(Foto: Shutterstock)