Ziet u een zieke vogel in de tuin? Misschien is hij besmet met het Geel (zo herkent u het en dit kunt u doen om te helpen)
Publicatiedatum: 15 juli 2026
Vogels kunnen om verschillende redenen ziek worden. Eén van die ziekten is het zogenoemde Geel, veroorzaakt door de parasiet Trichomonas. Deze besmettelijke ziekte komt regelmatig voor bij tuinvogels. Het is daarom belangrijk om de signalen te herkennen en op tijd in te grijpen.
Wat is het Geel?
Het Geel is een hele besmettelijke vogelziekte die voor veel vogels (vooral duiven) dodelijk kan zijn. Het wordt veroorzaakt door de parasiet Trichomonas gallinae. De ziekte tast het slijmvlies van de snavelholte, keel, krop (onderdeel van het spijsverteringsstelsel) en slokdarm aan. Daar ontstaan geelachtige ontstekingen of abcessen. Hierdoor kunnen de vogels stikken of verhongeren.
Hoe herkent u een zieke vogel?
Een vogel die besmet is met Trichomonas ziet er vaak anders uit dan gezonde soortgenoten. Het verenkleed kan bol en slordig zijn en de vogel oogt meestal sloom of suf. Ook kan het opvallen dat het dier moeite heeft met eten en drinken. Soms blijft voedsel in de keel zitten, waardoor slikken lastig wordt. Hierdoor kunnen ze vermageren en verzwakken.
Zieke vogels zijn vaak minder alert en blijven langer op één plek zitten, bijvoorbeeld bij een voederplek of op de grond Dat maakt ze kwetsbaar, maar ook beter zichtbaar voor wie goed oplet.
Hoe wordt de ziekte verspreid?
De parasiet wordt vooral overgedragen via speeksel en besmet voedsel of water. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij vogelbadjes en voederschalen waar meerdere vogels gebruik van maken. Ook oudervogels kunnen de ziekte doorgeven aan hun jongen tijdens het voeren.
Juist plekken waar ze samenkomen, spelen dus een belangrijke rol bij de verspreiding. Zeker in warme periodes kan de parasiet zich sneller vermenigvuldigen in water of achtergebleven voedselresten.
Wat kunt u doen bij een vermoeden?
Ziet u een vogel met duidelijke ziekteverschijnselen? Dan is het verstandig om maatregelen te nemen. Raak zieke of dode vogels niet met blote handen aan. Gebruik bijvoorbeeld handschoenen of een plastic zak en was daarna goed uw handen.
U kunt zieke vogels niet zelf behandelen. Ziet u meerdere zieke of dode vogels in uw omgeving? Dan kunt u dit melden bij bijvoorbeeld de Vogelbescherming. Ook is het verstandig om uw gemeente te bellen of de dierenambulance in uw regio. Een medewerker zal u dan informatie geven over wat u het best kunt doen. Als de vogel op tijd wordt behandeld met specifieke medicatie tegen trichomonas, is de kans op volledig herstel groot.
Wat u kunt doen is voorkomen dat andere vogels besmet raken. Dat betekent dat u tijdelijk stopt met het aanbieden van voer en water in uw tuin. Zo voorkomt u dat gezonde vogels in contact komen met besmette plekken. Daarnaast is het goed om voederplaatsen en vogelbadjes grondig schoon te maken. Gebruik heet water en laat alles goed drogen voordat u het eventueel weer gebruikt. Hygiëne is in dit geval essentieel.
(Bron: Vogelbescherming, Rijksoverheid, wildediereninnederland.nl. Foto: Shutterstock)
