Uw (klein)kind helpen met een huis: de voor- en nadelen van een familiehypotheek

Steeds meer mensen krijgen hulp van familie bij het kopen van een huis. Volgens De Nederlandsche Bank (DNB) leent 1 op de 6 huishoudens geld van familie om een hypotheek rond te krijgen. Zo’n lening heet een familiehypotheek. Maar wat houdt het precies in en welke voordelen kan het hebben voor (groot)ouders die het geld uitlenen?

De familiehypotheek als alternatief voor de jubelton

Bij een gewone hypotheek mag u meestal niet meer lenen dan 100 procent van de marktwaarde van de woning. Daardoor komen veel starters geld tekort. Jarenlang hebben (groot)ouders (die dit konden betalen) dat gat opgevuld met de jubelton: een belastingvrije schenking van ongeveer 100.000 euro. Die regeling bestaat sinds 2024 niet meer, omdat het voor ongelijkheid op de woningmarkt heeft gezorgd.

Nu de jubelton is verdwenen, zoeken veel (groot)ouders naar andere manieren om hun (klein)kinderen te helpen. Schenken kan nog steeds, maar de belastingvrije bedragen zijn veel lager dan voorheen. Daarom kijken steeds meer families naar andere vormen van ondersteuning, zoals geld lenen binnen de familie.

Een veelgebruikte oplossing is de familiehypotheek: een lening van (groot)ouders of andere familieleden aan (klein)kinderen, naast de hypotheek bij de bank. Zo’n extra lening kan uitkomst bieden als de bank niet het volledige bedrag wil financieren of wanneer er extra geld nodig is voor een verbouwing of verduurzaming.

Lees ook: Slim schenken door een huis te verkopen voor de WOZ-waarde: in 2026 kan het nog

Wat u officieel moet regelen voor een familiehypotheek

Een familiehypotheek werkt op verschillende fronten hetzelfde als een hypotheek bij de bank. Een (klein)kind betaalt elke maand rente en aflossing aan de (groot)ouder. Deze rente moet passen bij wat op dat moment gebruikelijk is voor een vergelijkbare lening bij de bank. Zo blijft de lening zakelijk en duidelijk voor beide partijen.

Voor hypotheekrenteaftrek moet de familiehypotheek ook voldoen aan regels die lijken op die van een gewone hypotheek. Denk aan een vaste looptijd en een duidelijke manier van aflossen. Als aan deze voorwaarden wordt voldaan, mag het kind de betaalde rente aftrekken in de belastingaangifte.

De afspraken moeten verder officieel worden vastgelegd. De lening moet worden aangemeld bij de Belastingdienst en soms ook bij de bank. Daarnaast is een duidelijk aflossingsschema verplicht, zodat voor iedereen helder is hoe en wanneer er wordt terugbetaald.

Deze hypotheek kan soms ook gunstig zijn voor de (groot)ouder

Een familiehypotheek kan niet alleen handig zijn voor het (klein)kind, maar soms ook voor de (groot)ouder die het geld uitleent. Dat komt doordat sparen (op het moment van schrijven) vaak weinig oplevert. Stel dat een (groot)ouder op een spaarrekening ongeveer 1 procent rente krijgt. Als diezelfde ouder het geld uitleent aan het kind tegen ongeveer 4 procent rente, dan moet daar wel belasting over worden betaald, maar blijft er uiteindelijk meer over dan bij sparen.

Voor het kind maakt het in dit voorbeeld weinig verschil: het betaalt ongeveer dezelfde rente als bij de bank. Maar voor de ouder kan het uitlenen van het geld dus aantrekkelijker zijn dan het laten staan op de spaarrekening. Laat u hier goed over adviseren, wanneer u zelf niet in de materie zit.

Let op de risico’s van een familiehypotheek

Een familiehypotheek kan dus verschillende voordelen hebben, maar er zijn ook risico’s. Het gaat vaak om een groot bedrag en een lange looptijd. De (groot)ouders moeten het geld dus echt kunnen missen en genoeg financiële buffer overhouden voor onverwachte kosten.

Denk ook na over wat er gebeurt bij werkloosheid of arbeidsongeschiktheid van het (klein)kind. U kunt bijvoorbeeld afspreken dat het kind een overlijdensrisicoverzekering of arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluit. Dat geeft beide partijen extra zekerheid.

Ook bij overlijden van de (groot)ouder die het geld heeft uitgeleend, of wanneer die het bedrag later toch zelf nodig heeft, kunnen lastige situaties ontstaan. Het is daarom belangrijk om vooraf goed na te denken over mogelijke gevolgen binnen de familie.

Lees ook: Zo hoog moet uw spaarbuffer (minimaal) zijn

Laat u altijd goed informeren door een (onafhankelijke) expert

Twijfelt u of een familiehypotheek bij uw situatie past of weet u niet goed hoe u dit moet aanpakken? Laat u dan goed informeren. Het opzetten van zo’n lening is vaak ingewikkeld, omdat er veel financiële en juridische regels gelden.

Een financieel adviseur kan met u meekijken of u het geld kunt missen en welke afspraken verstandig zijn. Daarnaast kan een notaris de overeenkomst officieel vastleggen, zodat alle afspraken duidelijk en juridisch correct zijn. Zo voorkomt u misverstanden en weet u zeker dat alles goed geregeld is.

(Bron: Hypotheek Visie, Consumentenbond, DNB, Notaris.nl, Margriet. Foto: Shutterstock)