Volop naar het terras als de zon schijnt: waarom en sinds wanneer doen we dit eigenlijk?
Publicatiedatum: 22 maart 2026
Zodra de eerste zonnestralen in het voorjaar doorbreken en de temperatuur stijgt, stromen de terrassen vol. Voor een kopje koffie in de ochtend of een drankje aan het einde van de dag. Het hoort inmiddels bij het straatbeeld en is niet meer weg te denken. Toch is het terras, zoals we dat tegenwoordig kennen, nog helemaal niet zo oud. Wij vertellen hoe het is ontstaan.
Zo is het terras ontstaan
Buiten samenkomen is al duizenden jaren oud. In de Romeinse tijd zijn er herbergen waar reizigers eten en drinken. In warme landen speelt het leven zich grotendeels buiten af. Dat zijn geen terrassen zoals wij die nu kennen, want het terras ontstaat pas in de 19de eeuw.
Steden zoals Parijs groeien in die tijd erg snel. De cafécultuur, die daar al langer bestaat, wordt in die periode steeds zichtbaarder op straat. Cafés beginnen tafels en stoelen buiten te plaatsen op brede boulevards. Mensen kunnen daar zitten en iets eten, drinken en, zoals we dat tegenwoordig noemen, ‘mensen kijken’ en zien wat er op straat gebeurt. Dat idee slaat aan en het concept verspreidt zich langzaam naar andere Europese steden.
Het terras wordt meer dan alleen een plek om iets te drinken of te eten. Mensen komen er om elkaar te ontmoeten. Het zien en gezien worden speelt daar een belangrijke rol bij. Dat maakt het terras in veel steden tot een belangrijk onderdeel van het sociale leven.
Het terras in Nederland
Het duurt wat langer voordat het terras in Nederland populair wordt. Dat heeft onder andere te maken met het klimaat en regels in verschillende steden. In de tweede helft van de 19de eeuw verschijnen er steeds meer terrassen. Grote hotels en koffiehuizen nemen het concept vanuit Parijs over en creëren de eerste zitplaatsen buiten. Dat zijn toentertijd plekken voor rijke gasten. Aan het begin van de 20ste eeuw wordt het buiten zitten bij cafés steeds normaler, maar het is nog niet echt populair. Pas na de Tweede Wereldoorlog verandert dat echt.
Groei na de oorlog
Na 1945 groeien steden en neemt de horeca toe. Mensen krijgen meer vrije tijd en gemeenten beginnen regels op te stellen voor terrassen. In de jaren 60 en 70 verschijnen er steeds meer terrassen in steden. Een belangrijke factor daarvoor is de herinrichting van stadscentra. Auto’s verdwijnen uit straten en pleinen worden voetgangersgebied. Daardoor ontstaat er ruimte voor terrassen. Vanaf de jaren 80 wordt het terras een vast onderdeel van het straatbeeld. Wat ooit bijzonder was, is dan normaal.
Seizoensgebonden
In landen zoals Frankrijk, Italië en Spanje is het terras al veel langer onderdeel van het dagelijks leven. Het klimaat speelt daarbij een grote rol. Omdat het vrijwel het hele jaar door warm en lekker weer is, nodigt het meer uit om buiten te zitten. In Nederland is het terras wat meer seizoensgebonden. Ook in de winter is er ruimte om buiten te zitten, lekker warm onder de terrasverwarming. Maar zodra het voorjaar begint lijkt het meer op te bloeien. Terrassen breiden zich uit en vullen zich met gasten.
Het terras is door de jaren heen uitgegroeid tot een vanzelfsprekend onderdeel van het straatbeeld. Het begon ooit als een plek voor een kleine groep mensen, maar is tegenwoordig een plek waar mensen samenkomen om bij te praten, te ontspannen, te genieten van het weer en van een hapje en een drankje. Proost!
(Bron: NPO Kennis, historiek.net, historischnieuwsblad.nl. Foto: Shutterstock/Wolf-photography)
