Van Groningen tot Limburg: dit zijn 6 van de mooiste theaters van Nederland
Publicatiedatum: 27 maart 2026
Nederland telt veel theaters: van groot naar klein en de 1 is nog mooier dan de ander. Of u nu liefhebber van theater bent of niet, deze plekken zijn een bezoek waard. Wij hebben een aantal van de mooiste voor u op een rij gezet.
Koninklijk theater Carré in Amsterdam
Koninklijk theater Carré is één van de bekendste theaters van Nederland en ligt in onze hoofdstad, Amsterdam. Het theater is ontstaan door de Duits-Franse circusfamilie Carré, die in de 19e eeuw met hun paardenspel door heel Europa trekt. In 1864 komt de familie naar Nederland. Oscar Carré wil Amsterdam tot thuishaven maken en bouwt in 1887 aan de Amstel het theater, dat dan nog Circus Carré heet. Het theater krijgt in 1987 de eretitel ‘Koninklijk’ en gaat verder als Koninklijk theater Carré.
Carré is een monumentaal theater en staat bekend om zijn klassieke en monumentale uitstraling en intieme, rode fluwelen interieur. Het theater ademt een klassieke sfeer. Dit komt door de ronde vorm van de zaal, balkons en stijlvolle en elegante uitstraling. Het theater is van oorsprong een circus, maar is tegenwoordig een plek die een podium biedt aan uiteenlopende genres zoals: popconcerten, toneel, klassieke muziek, cabaret en musicals.
Theater Tuschinski in Amsterdam
Dit (film)theater kunt u ook bezoeken in de hoofdstad. Het filmpaleis opent in 1921 haar deuren en is opgericht door Abraham Tuschinski, een Joods-Poolse immigrant die is uitgegroeid tot één van de belangrijkste personen van de Nederlandse bioscoopindustrie. Hier leest u het hele verhaal van Tuschinski.
De Grote Zaal is de, zoals de naam al zegt, grootste en meest bekende zaal van de 6 zalen die Tuschinski telt. De dieprode stoelen, balkons, gouden ornamenten en de zwoele verlichting creëren een indrukwekkende sfeer. Aan de muren hangen wandschilderingen die het verhaal vertellen van de rijke fantasie van Abraham. De zaal telt 736 zitplekken, maar kan worden omgetoverd tot een zaal zonder stoelen. In de andere, kleinere, zalen kunt u, vaak artistieke, films in een sfeervolle setting bekijken waarbij het lijkt alsof u in een huiskamer uit de jaren 20 zit.
Dat het theater in de lijst van mooiste theaters voorkomt is niet onterecht. In 2021 roepen redacteuren van het Britse magazine Time Out de bioscoop uit tot de mooiste bioscoop ter wereld en in 2025 roept de European Film Academy het theater uit tot filmerfgoed.
Koninklijke Schouwburg in Den Haag
De Koninklijke Schouwburg in Den Haag opent in 1804 voor het eerst haar deuren en is daarmee één van de oudste theaters van Nederland. Oorspronkelijk is het pand in 1766 ontworpen als stadspaleis, maar het is tussen 1802 en 1804 omgebouwd tot theater. De Schouwburg biedt plek aan toneel, opera, cabaret en klassieke concerten en staat bekend om zijn klassieke en paleisachtige uitstraling. Het theater heeft een Grote Zaal, de voormalige balzaal van het paleis, en telt ongeveer 650 zitplaatsen. Kenmerkend aan deze zaal zijn de witte balkons met houtwerken, bruine stoelen (in plaats van de typerende rode theaterstoelen), de plafondschildering en de kroonluchter. De wat intiemere zaal, het Paradijs, telt 74 zitplaatsen.
Oude Luxor theater in Rotterdam
In de 20e eeuw besluiten 2 ondernemers het Luxor Theater aan de Kruiskade in Rotterdam te bouwen. Op 22 december 1917 opent het haar deuren en is daarmee één van de grootste bioscooptheaters van Nederland op dat moment. Het theater is één van de gebouwen in het Rotterdamse stadcentrum dat het bombardement tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft overleefd. Sinds de opening van Luxor is het vaak gerenoveerd, maar het heeft grotendeels haar karakter behouden. De zaal heeft een klassieke uitstraling door de rode stoffen stoelen met warme sierlijke verlichting en biedt plek aan ongeveer 1.000 bezoekers. Wat deze plek zo bijzonder maakt is de ‘slinger’ van lampjes die via de muren en het plafond door de zaal heen loopt.
Stadsschouwburg in Groningen
In het Noorden van Nederland kunt u een bezoek brengen aan de Stadsschouwburg in Groningen. Het pand, dat in 1883 geopend is en sinds 1994 een rijksmonument is, is een groot en symmetrisch gebouw met een roodbruine bakstenen gevel en crèmekleurige zuilen en details. Aan de voorkant zit een brede trap die u naar de ingang met bogen en zuilen leidt. Als u de zaal in loopt, worden uw ogen geprikkeld door verschillende elementen. De rode stoelen springen waarschijnlijk het eerst in het oog, maar als u goed kijkt is er meer te zien.
De zaal loopt in een ronde vorm richting het podium, met aan de zijkant kleine balkonnetjes, die net zoals het podium, omringd zijn door crèmekleurige ornamenten. Als u naar boven kijkt ziet u achter de grote kroonluchter een gekleurde plafondschildering met onder andere blauwe, gele, rode, paarse, groene invloeden. De zaal biedt plek aan ongeveer 750 bezoekers, verdeeld over de begane grond en de 3 balkons.
Openluchttheater in Valkenburg
Het openluchttheater in Valkenburg is net wat anders dan de andere theaters in deze lijst. Zoals de naam al doet vermoeden: het theater is niet binnen maar in de buitenlucht. Op 6 juni 1916 opent het theater haar poorten en is daarmee het oudste openluchttheater van Nederland. Het ontwerp is geïnspireerd op het werk van architect Pierre Cuypers, die ook het ontwerp van het Rijksmuseum in Amsterdam heeft gemaakt. Het podium is overdekt met grote groene bladeren. Publiek kan plaatsnemen op de tribune, die plaats biedt aan ongeveer 1.200 toeschouwers. Als u van wat intiemere optredens houdt, kunt u naar het overdekte Grottheater dat plek biedt voor 75 bezoekers.
(Bron: Archief, Carré, National Geographic, parlement.com, luxortheater.com, spotgroningen.nl en oltbv.nl. Foto’s: ANP en Shutterstock: Amith Nag)
