Mantelzorg kan gevolgen hebben voor uw pensioen: voorkom dat u straks honderden euro’s misloopt

Miljoenen Nederlanders zorgen voor een naaste. Wanneer die zorg steeds meer tijd vraagt, kiezen sommigen ervoor minder te werken of tijdelijk te stoppen. Dat kan helpen om werk en zorg te combineren, maar heeft volgens Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) vaak wel gevolgen voor de pensioenopbouw. Wie daar niet op tijd bij stilstaat, kan later voor verrassingen komen te staan.

Waarom mantelzorg invloed kan hebben op uw pensioen

1 op de 4 werknemers combineert werk met mantelzorg, blijkt uit cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Zolang u blijft werken, heeft dat doorgaans geen invloed op uw pensioen. De gevolgen ontstaan meestal pas wanneer u vanwege de zorg minder gaat werken of tijdelijk stopt met werken.

Pensioen wordt meestal opgebouwd over het salaris dat u verdient. Gaat u een dag minder werken, dan daalt niet alleen uw inkomen, maar vaak ook uw pensioenopbouw. Wie langere tijd minder uren maakt of onbetaald verlof opneemt, kan daardoor een pensioengat oplopen.

Het effect merkt u vaak pas jaren later

De financiële gevolgen van mantelzorg door minder werken blijven vaak geregeld buiten beeld. Juist daarin schuilt het risico. Een lager salaris voelt u direct in uw portemonnee, maar minder pensioenopbouw merkt u soms pas tientallen jaren later.

Volgens PFZW komen mensen er regelmatig pas vlak voor hun pensionering achter dat zij minder pensioen hebben opgebouwd dan verwacht. Op dat moment zijn de mogelijkheden om dat nog te herstellen vaak beperkt.

Bekijk eerst welke regelingen er zijn

Op papier minder werken of zelfs tijdelijk stoppen is bovendien niet altijd de enige optie om mantelzorg te kunnen blijven doen. Soms zijn er namelijk regelingen waarmee werk en zorg beter te combineren zijn.

Denk bijvoorbeeld aan calamiteitenverlof, kortdurend zorgverlof of langdurend zorgverlof. Daarnaast kunnen werkgevers of cao’s soms aanvullende afspraken hebben over flexibele werktijden, aangepaste roosters of andere ondersteuning. In de Wet flexibel werken (Wfw) zijn specifieke rechten opgenomen voor mantelzorgers.

Het is daarom verstandig om altijd eerst met uw werkgever in gesprek te gaan voordat u besluit structureel minder uren te gaan werken. Sommige pensioenfondsen bieden daarnaast mogelijkheden om de pensioenopbouw tijdens een periode van onbetaald verlof vrijwillig voort te zetten. Daarvoor betaalt u dan zelf premie.

Daarnaast kan het verstandig zijn om te onderzoeken of u op een andere manier extra vermogen voor later kunt opbouwen. Bijvoorbeeld door aanvullend te sparen of te beleggen voor uw pensioen.

Verdeel niet alleen de zorg, maar ook de gevolgen

Ga ook het gesprek aan binnen de familie over de verdeling van zorgtaken. Wie neemt welke taken op zich? En wat gebeurt er als 1 persoon daardoor structureel minder gaat werken? Door daar vooraf afspraken over te maken, kunt u soms ook voorkomen dat financiële gevolgen volledig bij 1 mantelzorger terechtkomen.

Mantelzorg heeft daarnaast niet alleen financiële gevolgen. Werkende mantelzorgers jongleren voortdurend met 2 verantwoordelijkheden: hun werk en de zorg voor een naaste. Dat vraagt vaak veel, zowel praktisch als emotioneel.

Daarom is het belangrijk om ook niet voortdurend over uw eigen grenzen heen te gaan en de zorg waar mogelijk te verdelen. In een eerder artikel van Meldpunt Actueel leest u meer over de signalen van overbelasting bij mantelzorgers en waarom het belangrijk is om op tijd aan de bel te trekken.

Hoe ziet u wat de gevolgen voor u precies zijn?

Maar wat is voor u uiteindelijk nu precies de financiële impact? Dat hangt onder meer af van uw leeftijd, salaris, het aantal uren dat u minder gaat werken en de pensioenregeling die u heeft. Daarom is het verstandig om vooraf inzicht te krijgen in de gevolgen.

Veel pensioenuitvoerders bieden hiervoor rekentools of voorbeelden aan. Ook kunnen mensen terecht in de online omgeving van hun eigen pensioenfonds of telefonisch contact opnemen. Verder kunt u via Mijnpensioenoverzicht.nl bekijken hoeveel u tot nu toe heeft opgebouwd en welke inkomsten u later kunt verwachten.

Kijk daarbij niet alleen naar uw ouderdomspensioen, maar ook naar eventuele gevolgen voor partnerpensioen en andere regelingen binnen uw pensioenfonds.

Foto: Shutterstock