Gaslighting: zo herkent u deze vorm van psychologische manipulatie (en dit kunt u doen)
Publicatiedatum: 8 februari 2026
Heeft u ooit het gevoel gehad dat iemand u laat twijfelen aan wat u zelf heeft meegemaakt? Alsof uw herinnering of gevoel niet klopt, maar die van de ander wel? Dat kan gaslighting zijn. In dit artikel leggen we uit wat het precies is, hoe u het herkent en hoe u uzelf ertegen kunt beschermen.
Wat is gaslighting?
De term ‘gaslighting’ is een vorm van psychologische manipulatie en gebaseerd op een film uit 1944, Gaslight, waarin een man zijn vrouw ervan overtuigt dat haar waarneming niet klopt. Dit doet hij onder andere door op willekeurige momenten de gaslampen in huis te dimmen en vol te houden dat er niets met het licht aan de hand is. Zo krijgt de vrouw steeds meer het gevoel dat ze gek wordt.
Gaslighting is dan ook geen gewone ruzie of ‘even’ een meningsverschil; het is een patroon van aanhoudend gedrag dat u aan uzelf laat twijfelen. Volgens experts kan gaslighting bewust gebeuren, maar ook onbewust. Mensen hebben het soms niet door dat ze anderen manipuleren, omdat het subtiel is en omdat zij zelf zo opgevoed zijn.
Er zijn een paar signalen waar u op kunt letten
Het voorbeeld uit de film is wel wat extreem. Vaak gaat het bij gaslighting namelijk om subtiele en kleine dingen waar u in eerste instantie niets achter zoekt. Veel mensen merken dan ook pas achteraf dat ze gaslighting hebben meegemaakt of wanneer iemand anders zegt “Dit is niet normaal”. Wel zijn er een paar signalen waar u op kunt letten:
- Iemand ontkent dat iets heeft plaatsgevonden, terwijl het wel zo is.
- De ander zegt dat uw gevoelens onlogisch of overdreven zijn.
- Kleinere dingen worden steeds groter gemaakt, zodat u gaat twijfelen aan uzelf.
Gaslighting kan overigens voorkomen in liefdesrelaties, maar ook binnen families, vriendschappen en/of zelfs op het werk.
Iemand merkt gaslighting vaak pas later op
Heeft u het vermoeden dat er binnen een bepaalde relatie sprake is van gaslighting? Dan kan het lastig zijn om hiermee om te gaan. Probeer allereerst een gesprek te stoppen zodra u merkt dat er gemanipuleerd wordt. Wijs de ander op zijn of haar gedrag en ga niet mee in wat hij of zij zegt. Ook kunt u overwegen om afstand van iemand te nemen.
Houd verder vast aan uw eigen mening en gevoel. Vindt u het moeilijk om daarop te vertrouwen? Dan kan het verstandig zijn om professionele hulp te zoeken en aan uw zelfvertrouwen te werken. Onthoud in ieder geval altijd dat u niet de schuldige bent. Het ligt niet aan u, maar aan de gaslighter.
(Bron: Slachtofferwijzer, Libelle, Margriet. Foto: Shutterstock)
