Josine Droogendijk: ‘Amalia is heel veel meer dan een lege huls’

Ooit zullen ze beide koningin zijn: Amalia van het Koninkrijk der Nederlanden en Elisabeth als de eerste Koningin der Belgen. Het is een historisch vooruitzicht, 2 vrouwelijke staatshoofden in de Lage Landen, maar het is ook fascinerend om te zien hoe de 2 hun voorbereiding totaal verschillend invullen. In de media-analyses delft Amalia namelijk vaak onterecht het onderspit.

Vorm versus inhoud

“De inhoud staat op een heel laag pitje.” Toen Amalia eind 2025 werd besproken in de Belgische krant Het Laatste Nieuws, kreeg de Prinses van Oranje een flinke draai om haar oren. Haar weg naar de troon zou volgens de critici vooral om de vorm draaien: een galajurk bij een staatsbanket, een zwaai in de koets op Prinsjesdag; veel meer zou het niet zijn. Haar buurvrouw Elisabeth werd ondertussen geprezen om haar “inhoudelijke” koers: een pittige militaire opleiding, werkbezoeken aan kinderziekenhuizen en een master aan Harvard. De publieke opinie was klip-en-klaar: de Belgische focus op de inhoud won het glansrijk van de Nederlandse pracht en praal. Maar is dat terecht? Nee. Wie Amalia wegzet als een lege huls, begrijpt niet wat haar rol én haar recente prestaties inhouden.

Een sterke basis

Laten we beginnen bij het begin. Als jong meisje werd Amalia door haar ouders zoveel mogelijk uit de publiciteit gehouden. Alleen op deze manier zou Amalia zichzelf echt leren kennen, zo was het idee. Een sterk staatshoofd moet immers eerst een sterke persoonlijkheid zijn. In België werd Elisabeth juist al vroeg aan het werk gezet. Op 12-jarige leeftijd hield ze al een toespraak in de 3 talen van haar land: Nederlands, Frans en Duits. Het kinderziekenhuis dat naar haar werd vernoemd kon meermaals rekenen op een bezoekje en ook bij muzikale uitstapjes van haar moeder gaf de prinses op jonge leeftijd al acte de présence. Voor beide aanpakken, hoe verschillend ook, valt iets te zeggen.

Toen Elisabeth haar schoolperiode had afgerond, ging ze direct aan de slag bij het Belgische leger. Dat moest ook wel, want de Koning(in) der Belgen is grondwettelijk opperbevelhebber van het leger. De beelden van een stoere Elisabeth in de modder vielen in goede aarde. Toen ook de Spaanse prinses Leonor en de Noorse Ingrid-Alexandra kozen voor een militair avontuur, werd de kritiek op Amalia feller. Waarom ging zij niet naar de kazerne? Het antwoord is niet zo ingewikkeld: in Nederland zijn leger en regering strikt van elkaar gescheiden. Amalia zal nooit opperbevelhebber worden en heeft dus formeel geen commando-opleiding nodig. Toch koos zij voor een slimme tussenoplossing: als werkstudent werkt zij nu bij het Defensity College. De beelden van een schietende Amalia zullen vast nog wel volgen; door een eerdere armbreuk is het praktijkgedeelte simpelweg even uitgesteld.

Netwerken op niveau

Amalia begon 2025 met het bijwonen van de herdenking in Auschwitz-Birkenau. Als enige troonopvolger van haar generatie was ze hierbij aanwezig. Stilzitten en luisteren lijkt misschien “vorm”, maar tijdens de receptie werd er op het hoogste niveau genetwerkt met wereldleiders. Kort na de herdenking volgde een scheepsdoop, een officieel bezoek aan Amsterdam en een snuffelstage bij de VN in New York en Washington.

Op het oog lijken dit leuke uitstapjes, maar iedere afspraak gaat gepaard met dikke dossiers vol informatie en inhoudelijke gesprekken. En dan die staatsbanketten. Amalia draagt dan inderdaad de mooiste juwelen, maar tijdens de maaltijd moet ze bijna twee uur lang converseren met de buitenlandse ministers die naast haar geplaatst worden. Tijdens het NAVO-diner op Huis ten Bosch sprak Amalia met Ursula von der Leyen over de Europese regelgeving rondom deepfakes. Dat is toch echt wat anders dan je alleen druk maken over jurkjes en diamanten.

De uitdaging voor Amalia in 2026

Wat de prinses wel zou sieren, is als ze in 2026 het gesprek met de “gewone” Nederlander vaker opzoekt. Wie ze nu vooral bereikt, zijn de hotemetoten: royals, ministers en burgemeesters. Ik hoop dan ook dat we haar dit jaar zien bij NLdoet of bij een lokaal project van het Oranje Fonds. Juist die kleine, ongefilterde gesprekken zijn de beste oefening voor haar latere verbindende rol als koningin.

De angel in de kritiek zit hem vaak ook in het geld. Waar Elisabeth voorlopig afziet van haar toelage, ontvangt Amalia anderhalf miljoen euro aan onkostenvergoeding. Dat legt de lat hoog. Maar als ik kijk naar wat de prinses in 2025 heeft neergezet, zie ik geen lege huls, maar een jonge vrouw die met veel dossierkennis en diplomatiek gevoel haar eigen weg zoekt. En dat is meer inhoud dan menig criticus haar wil nageven.

Journaliste Josine Droogendijk schrijft blogs, vlogs en columns over koninklijke mode en ze schuift regelmatig aan bij Tijd voor MAX. Ze volgt de royals in binnen- en buitenland op de voet. Over de kledingstijl van koningin Máxima raakt Josine niet uitgesproken. Lees hier al haar columns.

(Foto: ANP)