Emina Zorlak: ‘De lente menukaart: bitter in de mond, maakt het hart gezond’

Wereldwijd worden in de lente huizen grondig schoongemaakt. De tapijten en gordijnen werden vroeger gewassen om roet en as van de kolenkachels te verwijderen. Op andere plekken werd de zogenaamde “slechte energie” van het afgelopen jaar weggepoetst om deze tijd waarin alles opnieuw wordt geboren fris te beginnen. Daarnaast werd het een huishoudelijke traditie van het hele gezin. Zo’n grote schoonmaak had zowel religieuze en symbolische als culturele en praktische redenen. En het interessante is: de natuur geeft mensen in de lente voeding om onszelf ook van binnenuit te reinigen, want het lichaam is het meest kostbare thuis. Het is voorjaar, dus opschudden maar!

Lenteschoonmaak van ons lichaam

In de winter eten mensen over het algemeen gerechten die ons warm houden en energie geven, want door minder daglicht en kou wordt onze stofwisseling iets trager en dan hebben we zwaardere kost nodig. Het lichaam bouwt hierdoor meer reserves op. In het voorjaar krijgen mensen door zonlicht meer energie en van oudsher werd er weer buitenshuis gewerkt en moest het trage uit het lijf.

Het idee van een lenteschoonmaak voor het lichaam komt uit verschillende tradities in zowel India (ayurveda), China (traditionele Chinese geneeskunde) als oude Europese voedingsgewoontes (zoals de vastenperiode rond Pasen). Het is een wereldwijd ritueel om in harmonie te leven met het biologische en natuurlijke ritme wat resulteert in meer energie.

Reinigende voeding

In principe voert het lichaam constant afvalstoffen af, daar zijn onze lever, nieren, longen, huid en longen de hele tijd mee bezig. Dat is ook de reden waarom mensen over het algemeen geen extreme detox-kuren nodig hebben. Echter, er zijn voedingsmiddelen die deze reiniging van het lichaam extra ondersteunen en hiermee de natuurlijke werking van de organen helpen om de afvalstoffen goed te verwerken en af te voeren. Kenmerken van reinigende voeding zijn: vochtrijke voeding, veel vezels en antioxidanten en groene en bittere groenten.

Lente menukaart

In het vroege voorjaar begint alles weer een beetje te groeien. De kleine blaadjes zijn kwetsbaar en om zichzelf te beschermen tegen insecten maken ze bitterstoffen aan. Deze bitterstoffen zijn voor mensen juist weldadig, want ze stimuleren de spijsvertering, brengen de galproductie op gang en hebben een reinigende werking. Het maakt het lichaam als het ware weer wakker na de winter. Al in de 16^e eeuw werd het spreekwoord “bitter in de mond, maakt het hart gezond” gebruikt. Maar de natuur geeft ons nu ook eten dat vocht afdrijft en rijk is aan mineralen die weer goed zijn om de overgang naar de lente te ondersteunen.

Toplijst

Hierbij een lijstje aan lekkernijen uit de natuur die goed zijn om nu te verwerken, omdat ze allemaal op hun eigen manier bijdragen aan meer energie en een lichter gevoel.

Daar komt ‘ie: brandnetel, rucola, raapstelen, waterkers, postelein, jonge spinazie, andijvie, witlof, artisjok, radijs, groene asperges, prei, peterselie, daslook. Met de winterse kolen nog in de kast, voel ik me alleen al bij het lezen van deze lijst al wat zwieriger!

Ik ga kitchari maken. Kitchar is een traditioneel, duizenden jaren oud gerecht dat vaak in India wordt gegeten om het lichaam te reinigen, vooral in de lente. Dit gerecht is licht verteerbaar, waardoor het lichaam de energie kan gebruiken voor herstel en het ontgiften. Het is echte comfort food en houdt het midden tussen pap en soep. Open de ramen en laat het licht binnen!

Recept lente-kitchari met asperges en daslook ( 2 personen)

Ingrediënten:

• 100 gram gele mungbonen (gedroogd, gepeld)
• 75 gram basmatirijst
• 1 eetlepel olijfolie
• 0,5 theelepel komijnzaad
• 1 theelepel kurkuma
• 250 gram groene asperges
• 200 gram jonge spinazie
• handje daslook of peterselie
• handje rucola
• water
• 1 groentebouillonblokje
• peper, zout

Bereidingswijze:

Spoel de bonen en rijst goed af en laat ze minstens 4 uur, maar bij voorkeur een nachtje weken in een pan met koud water.
Verwarm de olie in een diepe pan en fruit het komijnzaad circa een halve minuut. Voeg de kurkuma toe en bak kort mee. Giet de mungbonen en rijst af en voeg toe. Voeg zoveel water toe dat de bonen en rijst net onder staan en verkruimel het bouillonblokje boven de pan. Breng aan de kook en kook circa 15 minuten op laag vuur. Voeg eventueel nog wat water toe. Snijd de asperges in stukjes van circa 3 centimeter. Voeg de asperges toe en gaar circa 5 minuten mee tot ze beetgaar zijn en roer de spinazie erdoor. Snijd de daslook grof en voeg samen met de rucola toe. Breng op smaak met peper en roer alles goed door. Pureer indien gewenst een paar keer kort met een staafmixer, zodat het wat meer gebonden wordt. Verdeel over de borden.

Tip: het weken van de mungbonen en rijst maakt dat ze makkelijker verteerbaar zijn en verkort de bereidingstijd.

Culinair journalist Emina Zorlak ontwikkelt al jong een passie voor eten. Naast haar passie voor eten klopt haar hart ook sneller voor media. Voor onder andere MAX bedenkt ze de recepten voor Kook mee met MAX en Bak mee met MAX en heeft ze een eigen kookrubriek hier op MAX Vandaag: Dit kookt MAX Vandaag. Lees hier al haar columns.

(Foto: Shutterstock)