Hoe zit het? Wat wordt er gevierd met Halloween?
Publicatiedatum: 27 oktober 2026
Ogenschijnlijk simpele vragen zijn vaak het moeilijkst om te beantwoorden. In de rubriek Hoe zit het? proberen wij elke week het antwoord te vinden op zulke vraagstukken. Deze keer: Wat wordt er gevierd met Halloween?
Het lijkt alsof Halloween de oorsprong heeft in de Verenigde Staten, omdat het daar zo uitgebreid en groots gevierd wordt. Maar dat is niet waar het ooit ontstaan is. Wat vieren we eigenlijk met Halloween en waar is het wel ontstaan? We leggen het in dit artikel uit. Ook spreken we met consumentenpsycholoog Patrick Wessels, over waarom we deze feestdag in Nederland steeds vaker en uitgebreider vieren.
De oorsprong van Halloween: All Hallows’Eve?
Halloween wordt gevierd op 31 oktober. Dit is de vooravond van Allerheiligen, op 1 november. Dit is een katholieke feestdag, waarbij rooms-katholieke heiligen en martelaren worden herdacht. Halloween is dan ook een verbastering van All Hallows’ Eve, de avond voor Allerheiligen. Dit werd gebruikt in Schotland in de 16e eeuw. Hallow is een verouderd Engels woord voor heilig. Tegenwoordig is holy gebruikelijker.
De Kelten vierden al eerder Halloween met Samhain
Maar dit is niet de echte oorsprong van Halloween, die is namelijk nog veel eerder. Waarschijnlijk rond het jaar 0, bij het Keltische feest Samhain. In Ierland en Groot-Brittannië werd op 31 oktober oudjaarsdag gevierd. Het oogstseizoen eindigt de dag erna en dan begint de winter en dus het nieuwe jaar, is toen de gedachte. De Kelten geloven dat op oudjaar er een dunne grens is tussen de wereld van de levenden en van de doden. Wat weer een beetje lijkt op Día de los Muertos, een Mexicaanse feestdag, die op 31 oktober en 1 november gevierd wordt, waarop families hun overleden dierbaren eren en herdenken.
De Kelten maken grote vuren, eten en drinken met elkaar én als cadeau voor de geesten. Ze willen goed overkomen bij de geesten, dus dragen ze een vermomming. Zo herkennen de doden hen niet. Zo kunnen ze geen ‘nieuwe zielen’ halen onder de levenden. Daar komt tegenwoordig het verkleden dus vandaan. De kostuums zijn meestal een beetje griezelig, juist om geesten af te schrikken.
Langs de deuren voor eten: het huidige trick or treat
Later werd het feest deels ondergebracht in Allerheiligen, wat op 2 november door de katholieken gehouden wordt. Hierbij herdenken ze overleden familieleden en vrienden. Een paus voegde hier een nieuwe traditie aan toe, waarbij arme mensen van deur tot deur gaan. Hierbij zingen ze dan een liedje, doen een gebed of maken muziek. In ruil daarvoor krijgen ze een koek. Iets weggeven aan een ander is goed voor de ziel, is de gedachte. Nu kennen we dit als trick or treat, oftewel: snoep of je leven. Nu gaan kinderen hiermee langs de deuren met Halloween.
Halloween is anders dan Sint-Maarten
Voor wie nu denkt: lijkt Halloween dan niet heel erg op Sint-Maarten? Daarbij gaan kinderen langs de deur, zingen een liedje en krijgen wat lekkers. Die vergelijking klopt, maar verder zijn het 2 totaal verschillende feesten. In dit artikel leggen we uit waar Sint-Maarten om draait.
Waar komen de pompoenen dan vandaan?
Een andere traditie met Halloween is om pompoenen uit te hollen en er een lichtje in te zetten. Waar komt dit vandaan? Meestal hebben ze nog enge gezichten ook. Dit is bedoeld om dolende spoken af te schrikken. In het Engels noemen ze dit ook wel een Jack-o’-Lantern. Dat komt (volgens volksverhalen) van de bekende geest Stingy Jack (gierige Jack) die met Halloween rond zou dwalen. Daarnaast staan kaarsen en pompoenen symbool voor bescherming en licht in het donker.
Hoe is Halloween dan zo groot geworden in de Verenigde Staten?
De oorsprong ligt dus in Ierland en Groot-Brittannië. Hoe kan het dan dat deze feestdag zo groot is geworden in de Verenigde Staten? Dat komt doordat veel Ieren in de 19e eeuw daarheen verhuisden. Ze nemen hun feestdag mee en vieren het uitgebreid. Wanneer het steeds vaker in Amerikaanse films en series te zien is, groeit het steeds verder uit.
Waarom wordt Halloween steeds populairder in Nederland?
We zien en horen zelf dat steeds meer mensen Halloween vieren. Waar komt dat door? We vragen het consumentenpsycholoog Patrick Wessels. Volgens hem werkt het aanstekelijk, doordat steeds meer mensen meedoen. “Bij mij in de buurt hangt zelfs al weken een bord met een aankondiging voor Halloween in een straat, met ‘Kom je ook? Als je durft!?’. Uiteindelijk heeft het te maken met sociale bewijskracht: als de buren hun huis versieren en kinderen enthousiast worden, willen we zelf ook meedoen. Zo groeit dat Amerikaanse feest langzaam uit tot een Nederlandse traditie.”
Steeds meer winkels hebben Halloweenversiering
Wat ook meehelpt, is dat steeds meer winkels versiering verkopen voor Halloween. Ook dat werkt volgens Wessels goed mee. “Winkels spelen niet alleen in op de vraag, ze creëren die ook. We gaan dingen aantrekkelijker vinden als we die vaker zien. Dat noemen we het mere-exposure-effect. Hoe vaker we pompoenen en Halloweenversiering tegenkomen, hoe vertrouwder het feest voelt. Bovendien maken winkels het steeds makkelijker en goedkoper om mee te doen, dankzij meer aanbod. Er zit ook een bandwagoneffect in, als je ziet dat anderen een leuke tijd hebben met Halloween. Daar wil het brein dan graag aan meedoen.”
Zal Halloween ooit zo groot worden als in de Verenigde Staten?
Hoewel we dus steeds meer zien en horen over Halloween in Nederland, zal het nog wel even duren voordat het zo groot is als in Amerika denkt Wessels. “Ik verwacht dat Halloween verder groeit, vooral doordat kinderen ermee opgroeien en het later weer doorgeven. Zo ontstaan tradities. Maar in Nederland hebben we natuurlijk ook Sint-Maarten en Sinterklaas. Ik ben benieuwd in welke vorm Halloween zich ontwikkelt, dat kan best anders zijn dan in de VS.”
Heeft u een vraag voor de rubriek Hoe zit het?
Foto’s: Shutterstock
