Tour de France 2026 (4): ‘Zullen we het dan nog 1 keer over het D-woord hebben? Maar dan ook over het levensgevaarlijke parcours’

Als u dit leest, zijn er misschien alweer wielrenners midden in de nacht van hun bed gelicht voor een dopingcontrole. Misschien is er zelfs al iemand uit de Tour gezet. MAX-vandaag-analist Robbert kent de wielerhistorie, inclusief de zwarte bladzijden. Maar hij verbaast zich over nachtelijke controles die in geen enkele andere sport zouden worden geaccepteerd. Zou Femke Broeders-Bol dit ook overkomen? Zij hoeft bovendien niet te presteren op zo’n levensgevaarlijk parcours zoals de tourrenners.

Doping blijft door het verleden aan de wielersport kleven

Leuk of niet, maar het ‘D-woord’ blijft de wielersport achtervolgen. Doping is de antichrist. Iedere volger van de Tour de France kent de geschiedenis van de EPO-jaren uit de wielerhistorie. De beelden van zevenvoudig tourwinnaar Lance Armstrong die tegenover Ophrah Winfrey bekent dat hij een dopingzondaar is geweest, staan nog helder op het netvlies. Al zijn overwinningen zijn vervolgens uit de boeken geschrapt. Zijn toenmalige tegenstanders, die even stijf van de dope stonden, zijn gek genoeg allemaal vrijuit gegaan. Het blijft een vreemd verhaal. Maar de sport is uit de dood opgestaan. Dopingexperts zeggen dat de sport schoner is dan ooit, maar blijven altijd waakzaam.

Nachtelijke dopingcontroles in rennershotels

In de nacht van zaterdag 18 op zondag 19 juli worden de nummers 1 en 2 van het algemeen klassement, Tadej Pogačar en Jonas Vingegaard, van hun bed gelicht voor een dopingcontrole. Die 2 samen zijn opgeteld al goed voor 6 tourzeges! Het onafhankelijke International Testing Agency (ITA) test op doping namens de internationale wielerunie UCI (tourorganisator ASO staat daar geheel buiten). Een rechterlijke toestemming is vooraf aangevraagd en gekregen. Vingegaard krijgt de controleurs aan zijn hotelkamerdeur om 2 uur ‘s nachts, Pogačar 3 uur later. De uitslag is nog onbekend.

Keiharde val na gebrekkige nachtrust door dopingcontrole

De nachtrust van beide renners, die juist dan zouden moeten herstellen van het zwaarste sportevenement op aarde, is danig verstoord. Ze komen niet of nauwelijks meer toe aan slapen. De volgende dag vliegt Vingegaard de bocht uit en komt lelijk ten val en moet de Tour verlaten. Dat ontlokt aan zijn Sloveense rivaal de veronderstelling dat hij door te weinig slaap misschien wel zijn concentratie is kwijtgeraakt. Zou kunnen natuurlijk. Het is zeker niet uitgesloten. Dat het parcours op de plek van de val levensgevaarlijk is, daar maakt de organisatie zich dan weer helemaal niet druk over. “Dat hoort erbij.” Ja, ja.

Enorme verharding op social media

Ondertussen zijn de anonieme toetsenbordridders in het blauwe schijnsel van hun schermpjes begonnen met de ‘online slacht’ van het peloton. De feiten zijn alleen nog maar dat er controles zijn geweest, er is op dat moment nog geen spoortje van bewijs. De moeder van de nieuwe nummer 2 in de Tour, de Belg Remco Evenepoel, zit in wielertalkshow Vive le Vélo op de VRT, de Vlaamse tegenhanger van onze Avondetappe bij de NOS. Deze Agna beklaagt zich terecht over de enorme verharding op social media. Sprinter Jasper Philipsen heeft zijn socials zelfs uitgezet, zó erg is het soms, vertelt hij na winst in de 17e etappe.

Er moet sprake zijn van ‘ernstige en consistente verdenkingen’

Bij De Avondetappe schuift dopingonderzoeker Peter van Eenoo aan. Hij maakt duidelijk dat een nachtelijke controle weliswaar uitzonderlijk is, maar volgens de regels al sinds 2015 mag. Ook moeten er eerst “ernstige en consistente verdenkingen” zijn, voordat die rechterlijke toestemming gegeven wordt. Dat ze harder rijden dan ooit is in elk geval niet zo’n reden. Hij zegt in feite: “Waar rook is, is vuur.” Het kan bijvoorbeeld zijn dat bepaalde schimmige figuren zich hebben opgehouden rond rennershotels.

Gendoping kan de reden van de nachtelijke controle zijn

Verontrustender is dat er nieuwe vormen van doping kunnen bestaan, waarvan de sporen al na één nachtje niet meer te achterhalen zouden zijn. Deze zogenaamde gendoping kan de reden zijn van de nachtelijke controle van Pogačar en Vingegaard. Op de vraag of deze vorm überhaupt bestaat of al in gebruik is, blijft Van Eenoo het antwoord schuldig. Hoe langer de uitslag van de controle uitblijft, hoe groter de kans op goed nieuws. Dát zegt Van Eenoo ook. We zullen het dus moeten afwachten.

Er gaan ook stemmen op die zeggen dat de dopingcontroleurs met hun nachtelijke werk alleen maar hun tanden willen laten zien. De renners moeten namelijk weten dat zij er ook nog zijn en altijd op de loer liggen. Complotdenkers posten intussen maar raak over een Franse rechter die liever een Franse coureur (meer bepaald het wonderkind Paul Seixas) de Tour ziet winnen. Zou het een onvermoede bijwerking zijn van dat blauwe licht van schermen?

Zelfs tijdens het kerstdiner kan een dopingcontroleur aanbellen

Pogačar en Vingegaard hebben er allebei trouwens helemaal geen enkel punt van gemaakt. Ze worden sowieso het hele jaar door gecontroleerd, zo’n 50 keer wel. Elke topsporter moet zijn of haar verblijfplaats (whereabouts) opgeven. Op die plek kan altijd een controle plaatsvinden. Ze zijn het allang gewend. Het kan zelfs tijdens het kerstdiner zijn, dat de deurbel gaat en een controleur op de stoep staat. Het kan zo gek niet wezen, of het gebeurt. Dat weten alle betrokkenen.

De vraag is alleen of Femke Broeders-Bol ook midden in de nacht uit haar bed moet, omdat de deurbel gaat en er een inspecteur aan de deur staat. Vermoedelijk niet. En dat ligt aan het twijfelachtige imago dat de wielersport in het verleden heeft opgebouwd. Wielrennen is de meest gecontroleerde sport. Voetballers worden maar 3 (!) keer in hun hele carrière op doping gecheckt. Liggen de verhoudingen niet een klein beetje scheef? Gentleman Tom Dumoulin, winnaar van de Giro in 2017, tegenwoordig welbespraakt analist bij de NOS, moet zich nog dagelijks verdedigen tegen allerlei verdachtmakingen.

Laat het duidelijk zijn, dat doping met hand en tand moet worden bestreden, daar niet van. Als dat moet met nachtelijke controles, dan moet dat maar, zeggen de renners zelf ook. Maar ziet u het al voor u dat Ronaldo met nachtmaskertje op de voordeur van zijn woonpaleis opent voor de overijverige controleurs?

Doping is niet enige misstand in het wielrennen

Doping en de afhandeling ervan, is niet enige misstand in het wielrennen. Doe dan ook eens iets aan dat levensgevaarlijke parcours van de Tour, zou je denken. Dagelijks gaan renners keihard onderuit door snelheidsdrempels, stoepjes en allerhande verkeersmeubilair zoals slecht afgedekte vluchtheuvels, betonblokken en paaltjes. Maar daar wordt nooit eens serieus werk van gemaakt. Eerst zien we Vingegaard onderuit gaan op een extreem lastige rotonde, waarna hij tegen een stoeprand tot stilstand komt. Diagnose: sleutelbeen gebroken en naar huis. 2 dagen later overkomt de Duitser Florian Lipowitz exact hetzelfde in de tijdrit.

Pleidooi voor een veiliger parcours

Natuurlijk nemen de renners ook risico’s, het is immers een gevaarlijke sport, maar ze een beetje tegemoet komen met een veiliger parcours is toch wel het minste dat ASO, de tourorganisatie, kan doen. Ze maken miljoenen winst, maar bekommeren zich geen seconde om de veiligheid van de hoofdrolspelers, die al dat geld bij elkaar fietsen.

En de internationale wielerunie UCI zou hierop ook eens zo’n streng beleid moeten nastreven als bij doping. Laat het parcours vooraf op veiligheid inspecteren, eventueel ook door een onafhankelijke instantie. En als ze dan toch bezig zijn: gebruik meer afzetlint, touw en dranghekken in de bergetappes. Het is zonder publiek al gevaarlijk genoeg.

Sportanalist Robbert werkt op de redactie van MAX Vandaag en schrijft bij gelegenheid een column rond sportevenementen.