Dit zijn betrouwbare manieren om erachter te komen of uw gegevens betrokken zijn bij een datalek (zoals bij Odido)

In een tijd waarin steeds meer persoonlijke informatie digitaal wordt opgeslagen en gedeeld, vormt een datalek een bedreiging voor onze privacy. Steeds vaker komen organisaties in het nieuws omdat gegevens in verkeerde handen zijn beland, zoals bijvoorbeeld bij het datalek van provider Odido in februari 2026. Maar hoe komt u erachter of uw gegevens bij een datalek zijn betrokken? Wij leggen het uit.

Wat is een datalek?

Een datalek is een inbreuk op de beveiliging waarbij persoonsgegevens onbedoeld of onrechtmatig worden vernietigd, gewijzigd, verstrekt of ingezien. Het gaat dan om het lekken van gevoelige informatie, vaak door menselijke fouten of hacks. Organisaties moeten ernstige lekken melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).

Lees ook: Wereld Wachtwoord Dag: zo gaat u bewust met uw wachtwoorden om

Wat zijn de gevaren?

Bij een datalek komt het risico meestal niet alleen voort uit het feit dat gegevens zijn gelekt, maar uit wat criminelen ermee kunnen doen. Met persoonsgegevens, e‑mailadressen en bankgegevens kunnen oplichters geloofwaardige berichten sturen die nauwelijks van echte communicatie te onderscheiden zijn. Denk aan nepbetalingsverzoeken, misleidende telefoontjes of phishingmails die inspelen op uw situatie. Ook kan misbruik verder gaan dan alleen oplichting via e‑mail. Wanneer criminelen genoeg gegevens hebben, kunnen zij proberen om financiële producten of abonnementen op uw naam aan te vragen. Hierdoor ontstaat het risico op identiteitsfraude zonder dat u het direct merkt.

Het is daarom verstandig om extra alert te zijn. Controleer bijvoorbeeld regelmatig of er ongewenste incasso’s op uw bankrekening voorkomen; deze kunnen tot 8 weken na afschrijving zonder reden worden teruggeboekt. Daarnaast kunnen getroffen klanten bij het Bureau Krediet Registratie (BKR) controleren of er onbekende kredietaanvragen op hun naam zijn geregistreerd. Een melding bij de Fraudehelpdesk helpt bovendien om eventuele misstanden sneller te signaleren.

Op Check je Hack en Have I Been Pwnd komt u erachter of uw gegevens zijn betrokken bij een datalek

Om erachter te komen of uw gegevens zijn gelekt bij een datalek, zijn er betrouwbare websites dis dit in de gaten houden.

1. Check je Hack: deze website is van de Nederlandse politie waar alleen gegevens opgezet worden die zij zelf in beslag nemen op computers van opgepakte criminelen. Hier kunt u uw mailadres invoeren en kunt u zien of uw gegevens betrokken zijn bij een datalek. U voert uw mailadres in, mocht het betrokken zijn bij een datalek, dan ontvangt u een mail waar dat is gebeurd en met tips over wat u kunt doen.
2. Have I Been Pwned: deze website is wereldwijd bekend en wordt gebruikt om datalekken te controleren. Deze site houdt al meer dan 10 jaar lang alle grote datalekken ter wereld. Wanneer u uw mailadres invoert, ziet u precies waar en wanneer uw gegevens betrokken zijn bij een datalek.

Lees ook: Cyber-expert Harm Teunis over het datalek bij Odido: “Hoe meer gegevens een cybercrimineel heeft, hoe gerichter zij een phishing aanval kunnen uitvoeren”

Wat als uw gegevens zijn gelekt?

Als blijkt dat uw gegevens gelekt zijn, is dat niet meteen reden tot paniek. Wel is het verstandig om een aantal stappen te nemen om misbruik te voorkomen.

1. Wijzig uw wachtwoorden: begin met het aanpassen van het wachtwoord van het account dat betrokken is bij het datalek. Gebruik een uniek en sterk wachtwoord dat u nergens anders gebruikt. Maak daarnaast gebruik van een wachtwoordmanager om veilige wachtwoorden te genereren en op te slaan.
2. Schakel tweestapsverificatie (2FA) in: bij veel diensten kunt u naast uw wachtwoord nog een extra beveiligingslaag instellen, zoals een code via sms of een authenticator‑app. Hierdoor wordt het voor criminelen veel moeilijker om toegang tot uw accounts te krijgen, zelfs als ze uw wachtwoord hebben.
3. Let extra op verdachte berichten: wees alert op phishingmails, telefoontjes of sms’jes waarin om persoonlijke gegevens of betalingen wordt gevraagd. Criminelen kunnen de informatie uit een datalek gebruiken om hun berichten overtuigender te maken. Twijfelt u? Neem dan altijd rechtstreeks contact op met de organisatie die het bericht zegt te versturen.
4. Controleer uw bankzaken en accounts: houd uw bankrekening en andere belangrijke accounts goed in de gaten. Controleer regelmatig of er onbekende transacties, bestellingen of aanmeldingen zijn gedaan. Meld verdachte activiteiten direct bij uw bank of bij de betreffende organisatie.
5. Informeer betrokken instanties: bij identiteitsfraude of vermoeden hiervan kunt u dit melden bij:

• de Fraudehelpdesk
• uw bank of verzekeraar
• de politie (bij daadwerkelijke misbruik)

Deze organisaties kunnen u adviseren over vervolgstappen en helpen schade te beperken.

(Bron: Radar, Consumentenbond, Univé, Politie, NOS. Foto: Shutterstock)