Droomt u van een eigen boek? Zo schrijft u stap voor stap uw eigen verhaal
Publicatiedatum: 7 februari 2026
In een bibliotheek in Utrecht kunt u vanaf 2026 boeken lenen van onbekende schrijvers. De bibliotheek nodigt dan ook iedereen uit om zijn of haar zelfgeschreven boek te brengen, of het nu een roman, kinderboek of kookboek is. Maar hoe schrijft u eigenlijk een boek? Wij hebben verschillende tips.
Schrijven kunt u leren
Veel mensen denken dat schrijven alleen is weggelegd voor mensen met talent. Dat klopt niet. De één heeft er misschien meer gevoel voor dan de ander, maar schrijven leert u vooral door veel te oefenen. Hoe vaker u schrijft, hoe makkelijker het gaat. Zie het als trainen: u begint klein en bouwt het stap voor stap op. Niemand schrijft meteen een meesterwerk. Ook Rembrandt is niet direct met De Nachtwacht begonnen.
Bedenk waar het boek over gaat
De meeste tips in dit artikel gaan over het schrijven van een verhalend boek (bijvoorbeeld een roman), maar veel stappen kunt u ook gebruiken bij andere soorten boeken. Denk aan:
- een kookboek
- een kinderboek
- een informatief boek
- een persoonlijk verhaal
Wat voor soort boek u ook schrijft: alles valt of staat met een goede voorbereiding en een duidelijk idee. Vraag uzelf af: wat wil ik precies vertellen? Wat wil ik dat de lezer leert of voelt? En welke boeken hebben uzelf geraakt of iets geleerd waardoor ze u zijn bijgebleven (en waarom is dat)?
Vaak helpt het in zo’n vroeg stadium ook om alvast een korte samenvatting (synopsis) van het boek te maken. Zo krijgt u alvast een duidelijk overzicht van de hoofdpersonen, belangrijke gebeurtenissen en de structuur van het verhaal. Het dwingt u om de kern van uw verhaal te benoemen en het helpt u (later) bij het organiseren van ideeën.
Van idee naar (meer) inspiratie
Heeft u een basisidee voor uw boek? Gebruik het om verder inspiratie op te doen. Kijk goed om u heen en let op wat u opvalt. Dat kan overal: in het dagelijks leven, maar ook op plekken die passen bij het thema van uw boek. Noteer woorden, zinnen of beelden die u inspireren en verzamel ze op één plek, bijvoorbeeld in een notitieboekje. U kunt ze later gebruiken voor personages of scènes.
Geef uw hoofd daarnaast ook de ruimte om spontaan nieuwe ideeën te laten ontstaan. Ga lekker (lang) in bad, maak een wandeling of onderneem een ander ontspannen uitje. Vaak ontstaan de beste ideeën juist als u even niet actief met het boek bezig bent.
Structuur aanbrengen
De volgende stap is structuur aanbrengen in het boek. Dit is een essentieel onderdeel van het hele proces. Het helpt niet alleen uzelf, maar ook uw lezers om het verhaal goed te volgen. Een duidelijke opzet kan hier dan ook goed bij helpen. Dit kan bijvoorbeeld bestaan uit:
- De inleiding: introduceer de personages en de setting. In de meeste verhalen gebeurt er in de eerste 20 procent van het boek al iets spannends. Hierdoor komt het verhaal op gang en wordt de lezer nieuwsgierig gemaakt.
- De ontwikkeling: laat het verhaal zich ontvouwen, met conflicten en uitdagingen. De hoofdpersonages willen altijd iets bereiken. Het is de kunst om de lezer zich hierom te laten bekommeren. Dit doet u door het hoofdpersonage te confronteren met (grote) problemen. Iemand vraagt zich dan vaak af wat hij of zij in deze situatie zou doen.
- De climax: schrijf vervolgens toe naar de climax. Het hoogtepunt van een verhaal waar de lezer op heeft gewacht. Vaak het moment waarbij de hoofdpersoon iets wint of verliest.
- De afsluiting: rond het verhaal op een passende manier af. Dat kan op verschillende manieren. Soms komt het verhaal tot een duidelijk einde, soms blijft er juist ruimte voor de lezer om zelf na te denken
Denk na over het perspectief
Nog een belangrijke keuze in de voorbereidende fase: wie vertelt het verhaal? Volgt de lezer straks één personage, kiest u voor een alwetende verteller of wisselt u meerdere perspectieven af? Beslis dit voordat u gaat schrijven.
Wat wordt de titel van het boek?
Veel schrijvers bedenken de titel pas later. Tijdens het schrijven verandert het verhaal namelijk vaak nog. Een titel die u aan het begin kiest, past dan soms niet meer. Toch kunt u overwegen om wel te starten met een (werk)titel. Dat helpt om focus te houden. Als het boek dan af is, kunt u altijd nog een betere titel kiezen.
Tijd om het boek te schrijven
En dan kan het schrijven van uw boek goed voorbereid beginnen. Vaak helpt het om van tevoren te bedenken wanneer u hoelang schrijft. Maak hiervoor een planning die bij u past. Bijvoorbeeld elke dag een halfuur of elke week een hoofdstuk. En goed om te onthouden: een eerste versie hoeft niet perfect te zijn. Schrijven is ook herschrijven. Bijna elk boek wordt meerdere keren aangepast.
Maak keuzes die het verhaal sterker maken
Bij het schrijven van een boek komt u soms stukken tegen waar u zelf erg aan gehecht bent. Een mooie zin, een grappige scène of een personage dat u leuk vindt. Toch kan het zijn dat dit niet goed past bij het verhaal. Kill your darlings betekent dat u zulke onderdelen durft te schrappen als ze het verhaal niet sterker maken. Dat is niet makkelijk, maar het helpt om uw boek duidelijker, spannender en beter leesbaar te maken.
Wurm uzelf af en toe door een schrijversblok: het hoort erbij
Soms lukt schrijven even niet. Dat heet een schrijversblok (wat van het Engelse woord writer’s block komt). Dat is heel vervelend, maar toch is het dan de kunst om door te zetten om (lang) uitstel te voorkomen. Schrijf bijvoorbeeld eens een kort verhaal, een gedicht of zelfs een dagboek. Wat voor vorm maakt niet uit, maar bezig zijn met schrijven wakkert uw creativiteit weer aan.
Laat het boek aan anderen lezen
Heeft u tussentijds hulp nodig of is het boek klaar? Laat het dan aan anderen lezen, bijvoorbeeld vrienden, familie of andere schrijvers. Zij zien vaak dingen die u zelf over het hoofd ziet. Gebruik hun tips om uw boek te verbeteren. Nogmaals: aanpassen hoort bij schrijven.
Denk na over de (eventuele) publicatie en promotie
Is uw boek klaar en niet alleen bestemd voor uzelf of uw directe omgeving? Dan kunt u kiezen hoe u het uitgeeft: zelf publiceren of via een uitgever. Bij een uitgever is het belangrijk om te kijken welke uitgeverij het beste bij uw boek past. Gaat u zelf publiceren? Denk dan goed na over hoe u dit aanpakt. Sociale media, een boeklancering of lokale evenementen kunnen allemaal helpen om de aandacht op uw boek te vestigen.
Geef niet op
En tot slot: laat u tijdens het schrijven niet ontmoedigen door uitdagingen. Elk boek begon ooit als een kladversie. Schrijven is een avontuur dat veel geduld en doorzettingsvermogen vraagt, maar vergeet vooral niet om ook plezier te hebben tijdens het proces.
(Bron: Flow Magazine, Schrijven online, Frankwatching. Foto: Shutterstock)
