Van de beste plek tot het exacte tijdstip: alles op een rij om niets van de zonsverduistering van 12 augustus te missen
Publicatiedatum: 6 augustus 2026
Kunt u zich nog de zonsverduistering herinneren van 1999? Op woensdag 12 augustus 2026 is het de beurt aan de grootste zonsverduistering van deze eeuw. Om die optimaal mee te maken, geven we tips over de beste plek en veiligste manier om ernaar te kijken. Ook vertellen we wat er gebeurt tijdens een zonsverduistering en leest u op welk tijdstip het precies te zien is.
Wat gebeurt er precies bij een zonsverduistering?
De aarde draait om de zon heen en om de aarde draait de maan. Wanneer de maan tussen de zon en de aarde komt is er sprake van een zonsverduistering. Het zonlicht wordt dan (deels) door de maan tegen gehouden. Slechts een gedeelte van de aarde krijgt te maken met een volledige verduistering. Het gebied eromheen wordt gedeeltelijk verduisterd. Bij een totale zonsverduistering wordt het enkele minuten compleet donker. Dieren kunnen daardoor in de war raken en denken dat het al nacht is. Ook kan het ineens enkele graden afkoelen.
Wanneer de maan ver van de aarde staat en dicht bij de zon, is er alleen een lichtgevende rand om de maan te zien. Dit wordt een ringvormige zonsverduistering genoemd.
Totale zonsverduistering
Bij de zonsverduistering van 12 augustus gaat het in Nederland om een gedeeltelijke variant, maar wel tot bijna 90 procent. In delen van Spanje, Portugal en IJsland is er wel een totale zonsverduistering te zien. In Nederland komt dit maar heel sporadisch voor. De laatste keer was op 3 mei 1715 en de volgende keer is het pas weer zo ver op 7 oktober 2135. Op andere plekken in de wereld komt het vaker voor. Wilt u eens een totale zonsverduistering meemaken, dan zult u daarvoor dus op reis moeten naar een bestemming waar het wel eerder voorkomt.
Wanneer is de zonsverduistering van 12 augustus in Nederland precies te zien?
In Nederland schuift de maan rond 19.16 uur voor de zon en om 20.11 uur is die dan voor zo’n 88 procent verduisterd. Er is dan alleen aan de bovenkant nog wat zonlicht te zien. Waarna de maan langzaam weer verder schuift en rond 21.03 uur voor de zon weg is.
Wat zijn de beste plekken om de zonsverduistering in Nederland te bekijken?
Zoek een open locatie uit, met vrij zicht op de zon. Zoals een veld of het strand. Kijk daarbij naar het noordwesten. Omdat het later op de dag is, staat de zon al wat lager aan de hemel.
Bij sterrenwachten in het hele land worden kijkmomenten georganiseerd. De Rijksuniversiteit Groningen heeft daarnaast observatieplekken op Vlieland, Terschelling, Ameland, het dak van Forum Groningen, Eemshaven, Lauwersoog en Noordpolderzijl.
Via de zonsverduisteringcalculator kunt u opzoeken wanneer het begin, einde en maximale moment bereikt wordt. U kunt kiezen voor één van de geselecteerde plaatsen of anders uw coördinaten invoeren.
Hoe kunt u de zonsverduistering het beste veilig bekijken? Dit werkt er wel en niet
Ook al is het later op de dag en wordt de zon grotendeels verduisterd, het is niet mogelijk om zonder bescherming naar de zon te kijken. Doet u dat wel, dan kan er binnen enkele seconden permanente schade aan uw netvlies ontstaan. Omdat het netvlies geen pijnzenuwen bevat, zult u dat niet direct voelen, maar de schade wordt na enkele uren merkbaar. Dat kan zich uiten in wazig zien, een vlek of vervormde beelden zien. Wanneer het hoornvlies beschadigd is, kan er een hevige pijn optreden, kan het voelen of er zand in de ogen zit en kunnen de ogen rood worden en de oogleden opzwellen. Iets wat u liever voorkomt dus.
Het beste kunt u het fenomeen bekijken met een speciaal daarvoor bedoelde, goedgekeurde eclipsbril. Of met een lasbril met een hoge bescherming. Hierdoor wordt schadelijke straling tegengehouden. Een zonnebril volstaat niet en biedt geen bescherming.
Kijk ook zeker niet via een cd naar de verduistering. Dit wordt online weleens aangeraden, maar zo’n schijfje is ongeschikt om de straling tegen te houden. Dat geldt ook voor donker glas of een reflectie in water.
U kunt het zonlicht wel laten reflecteren op een stuk papier. Gebruik een vergiet of prik een gaatje in een stuk papier en laat het zonlicht hier doorheen schijnen (zonder in het zonlicht te kijken). De reflectie van de zon op het papier zal steeds meer verduisterd worden.
Wanneer u een verrekijker gebruikt, moet u een apart zonnefilter voor de lens gebruiken. Het is niet voldoende om daar een eclipsbril voor op te zetten. Op die manier naar de verduistering kijken is zelfs nog schadelijker voor uw ogen dan met het blote oog kijken. Dat komt doordat dan het effect van een vergrootglas ontstaat, legt oogarts Camiel Boon uit tegenover RTL Nieuws.
De feiten op een rij
- De zonsverduistering is in Nederland te zien op woensdag 12 augustus 2026.
- De maan verduistert de zon vanaf 19.16 tot 21.03 uur en de zon is om 20.11 uur voor 88 procent geblokkeerd.
- Om de verduistering te zien, moet u naar het noordwesten kijken en het liefst vanaf open terrein.
- In Nederland gaat het om een gedeeltelijke zonsverduistering. In delen van Spanje, Portugal en IJsland is een totale zonsverduistering te zien.
- Zonder bescherming in het zonlicht kijken, beschadigt de ogen binnen enkele seconden permanent. Gebruik daarom een eclipsbril of kijk er indirect naar, via een vel papier.
(Bron: KIJK Magazine, Weeronline, Radar, Zonsverduistering.nl, RTL Nieuws, Hart van Nederland. Foto’s: Shutterstock)
