Theo Doorman: “Mijn vader was een held”

Vanavond zendt MAX de unieke documentaire Slag in de Javazee uit. In 1942 werd de geallieerde vloot onder leiding van schout-bij-nacht Karel Doorman tot zinken gebracht door een Japanse invasievloot op weg naar Java. De slag kostte aan 2.300 mensen het leven. De 81-jarige Theo Doorman, zoon van Karel Doorman, ging mee op expeditie naar de plek waar zijn vader om het leven kwam.

De duikersploeg wachtte een nare verrassing: het wrak van vlaggenschip Hr. Ms De Ruyter was van de zeebodem verdwenen. Ook andere schepen van de vloot bleken geschonden. Theo Doorman: “Het hoofd van de duikersploeg had mij al gewaarschuwd: ‘Er wordt veel geplunderd.’ Per slot van rekening gaat het om 13 centimeter dik Krupp-staal van wel honderd meter lang. Dat
is veel geld waard.” De duikers troffen op 65 meter diepte grijperafdrukken van een hijskraan aan in de modder. “Vissers moeten het hebben gezien”, beseft Theo Doorman. Een onderzoek moet nog uitwijzen wie dit heeft gedaan.

We zullen vader nooit meer zien

Theo was pas 6 jaar toen zijn vader met De Ruyter ten onder ging. Maar hij weet het zich nog haarscherp te herinneren. “Ik zat met mijn moeder in ons huisje in de bergen vlakbij Surabaya. Een
marineofficier kwam persoonlijk het nieuws brengen en mijn moeder zei: ‘We zullen vader nooit meer zien.’ Vanwege de dreiging van de Japanners moesten we halsoverkop vluchten naar Australië. Onderweg voerden Japanse vliegtuigen een verrassingsaanval uit. Gelukkig overleefden we de aanval.”

Ik zie hem als een held

Zijn vader herinnert hij zich als een ‘steile militair’, recht door zee, met sarcastische humor. “Hij kon streng zijn. Als ik tijdens de siësta met mijn autoped op avontuur ging en werd gesnapt, kon ik rekenen op een fiks pak slaag.” Hij vindt zijn vader een held. “Hij heeft toch weerstand geboden aan de Japanners. De kruiser De Ruyter is getorpedeerd en bleef brandend en wel nog ruim 3 uur drijven. Een deel van de bemanning is gered. Volgens oude marinetraditie koos mijn vader ervoor om op zijn schip te blijven.”

Ik berust erin

Als een Nederlandse filmploeg hem mee vraagt voor het wrakkenonderzoek, zegt hij meteen ‘ja’. “Niet omdat ik nog iets moet verwerken over de dood van mijn vader. Dat is al 75 jaar geleden. Ik wilde dolgraag beelden zien van de scheepswrakken en van ons oude huis in Surabaya.” Die scheepswrakken zijn dus helaas verdwenen. “Ik berust erin”, aldus Theo Doorman. “Ik ben blij dat wíj het ontdekt hebben en niet een stelletje sensatiezoekers. De documentaire is heel integer gemaakt en daar ben ik blij mee.”

De documentaire Slag in de Javazee is te zien op zondag 26 februari om 19.15 uur op NPO.

(Dit artikel is eerder gepubliceerd in MAX Magazine)

Geef een reactie