Kunst in het Wild: deze kunstwerken bezoeken Jörgen en Cathelijne langs de westkust

In Nederland zijn veel kunstwerken in de openbare ruimte te vinden. U kunt ze dus ‘in het wild’ tegenkomen. Kunsthistoricus Cathelijne Blok en kunstcurator Jörgen Tjon A Fong gaan op zoek naar deze kunstwerken en hun verhaal. In aflevering 2 van Kunst in het Wild bezoeken ze plaatsen aan de Nederlandse westkust. Ze gaan naar Den Haag, Haarlem, Zwaanshoek en IJmuiden.

Over de westkust

Het is een streek die voor Cathelijne persoonlijk voelt, omdat ze hier opgroeide. Het is een regio die vol staat met hele diverse kunstwerken. Ze ontmoeten kunstenaar Joep van Lieshout, met wie ze praten over een prikkelende vraag: moet kunst schuren om echt iets los te maken? Tussen zee, haven en boulevard ontdekken ze kunstwerken die uitdagen, verdelen en soms juist verbinden.

Ode aan de Fiets in Den Haag

Dit bronzen beeld van 2 meter hoog is gemaakt door Franks Kokshoorn. Het is een typisch Hollands beeld: door weer en wind op de fiets zitten. Met een kind achterop en ineengedoken onder een paraplu. De persoon heeft beide handen aan het stuur, dus hoe kan de paraplu vastgehouden worden? Dat is waar de kunstenaar u op het verkeerde been zet. De paraplu is namelijk het hoofd in dit beeld. Het beeld staat in Den Haag en kunt u hier vinden.

Het Otootje in Den Haag

In de Haagse Schilderswijk wordt in 1980 een bijzonder kunstwerk gemaakt, namelijk Auto tegen de gevel, van Theo van Laar. Aan de muur hangt een rood klein autootje, die aan het inparkeren is. Wanneer de auto wat uit elkaar begint te vallen, wordt in 1996 de auto van de muur gehaald. De wijk verandert en het gebouw wordt gesloopt. Het kunstwerk is zo geliefd in de wijk, dat na succesvol actievoeren het kunstwerk terugkomt. In 2004 komt het terug als Het Otootje. Op een nieuwe muur, die iets kleiner is dan de vorige. Dus met een kleine aanpassing is het werk weer te zien. Het Otootje is te zien in Den Haag en kunt u hier vinden.

Sprookjesbeelden aan Zee in Den Haag

In totaal zijn dit 23 kunstwerken, gemaakt door Tom Otterness. Het zijn 20 kleine en 3 grote beelden. De beelden zijn geïnspireerd op beroemde sprookjes en volksverhalen. Denk aan Pinokkio, Hans en Grietje of het Tinnen Soldaatje. Het zijn bronzen figuren, die er speels uitzien. Wanneer u er wat langer bijstaat, ontdekt u wellicht nuance en betekenis. De Haringeter is één van de grote beelden. Het is een meterslang figuur met slungelige benen ne een bol hoofd. De SprookjesBeelden komen uit de collectie van museum Beelden aan Zee en staan op de boulevard van Scheveningen en kunt u hier vinden.

Vrouw in het Verzet in Haarlem

Dit is een bronzen beeld van een staande vrouw. In totaal is het beeld 2.15 meter hoog. De vrouw staat op een voetstuk. Het beeld is gemaakt ter nagedachtenis aan de Haarlemse verzetsvrouw Hannie Schaft. Het beeld is ontworpen door Truus Menger-Oversteegen, Hannie Schafts naaste medewerkster in het verzet. Zij beeldhouwde ‘een vrouw die de vrijheid bevecht door twee muren uiteen te drukken’. Al in de eerste oorlogsjaren doet Hannie Schaft als koerierster verzetswerk. Ze vervoerde wapens, illegale kranten en documenten. 3 weken voor de bevrijding is ze gefusilleerd. Het beeld staat in het Kenaupark in Haarlem en kunt u hier vinden.

De Waterwolf in Zwaanshoek

Dit kunstwerk in het wild is nog relatief nieuw. De Waterwolf is ruim 20 meter lang en 6 meter hoog en is daarmee een van de grootste buitenkunstwerken in Haarlemmermeer. Het is gemaakt van cortenstaal. Dit zal naar verloop van tijd een roestige uitstraling krijgen. Het staat symbool voor het Haarlemmermeer. Dit werd in de 16e eeuw door de bevolking de waterwolf genoemd. Het meer overstroomde namelijk vaak. In 1852 wordt het meer drooggelegd en is de waterwolf ‘getemd’. Het kunstwerk staat in Zwaanshoek en kunt u hier vinden.

Domestikator in IJmuiden

Of kunst moet schuren om iets los te maken, is op dit beeld misschien wel van toepassing. Het kunstwerk is tegelijkertijd ook een gebouw, waarin 2 figuren te zien zijn. Kunstenaar Joep van Lieshout noemt het zelf een man die zijn hond uitlaat of een boer met een varken in de weer. Anderen zien er een seksuele handeling in en vinden het daarom aanstootgevend. Dat is de reden dat het beeld niet bij het Louvre in Parijs geplaatst is eerder. Tegenwoordig is het te vinden in IJmuiden en kunt u hier vinden.

De serie Kunst in het Wild aflevering 2 is te zien op dinsdag 2 juni 2026 om 21.20 uur bij MAX op NPO 2.

(Bron: Buitenkunst Den Haag, Beelden aan Zee, Nationaal Comité 4 en 5 mei, NOS. Foto’s: MAX)