Na meer dan 80 jaar duidelijk waarom ECT-therapie depressieve mensen helpt

Er is al heel lang duidelijk dat electroconvulsietherapie (ECT) of kortweg elektroschock mensen met een zware depressies kan helpen, maar wetenschappers weten lange tijd niet waarom het precies dit effect heeft. Een antwoord op die vraag is nu waarschijnlijk gevonden door een aantal onderzoekers van het UMC Groningen. 

Op zoek naar antwoorden

De onderzoekers stellen voor het onderzoek een testgroep samen van 23 zwaar depressieve mensen. Voorafgaande aan de onderzoek ondergaan zij in 5 weken tijd allemaal 10 keer ETC-therapie. Zowel voor als na deze behandelingen worden hun hersenen in kaart gebracht door een zeer nauwkeurige MRI-scanner. Na analyse van de scans blijkt dat de zogenoemde gyrus dentatus bij alle deelnemers veel groter te zijn geworden door de elektroschock. Ook voelen alle 23 mensen zich minder depressief na het ondergaan van de ETC-behandelingen. Naast de personen met een zware depressie wordt er op 2 momenten ook MRI-scans gemaakt van 8 anderen. Zij hebben geen ETC-therapie ondergaan. Uit deze scans blijkt dat de gyrus dentatus van deze mensen op beide scans even groot is.

Nieuwe hersenverbindingen

Door deze onderzoeksresultaten kunnen de onderzoekers met enige zekerheid concluderen dat de gyrus dentatus iets te maken heeft met de zwaarte van een depressie. De gyrus dentatus ligt diep in de hersenen en is het enige gedeelte van het menselijk lichaam dat in staat is om nieuwe zenuwcellen te produceren. Deze zenuwcellen kunnen nieuwe hersenverbindingen maken, wat er doorgaans voor zorgt dat mensen zich beter gaan voelen. Deze zenuwcellen hebben echter niet het eeuwige leven, dus het is zaak om snel te handelen nadat zij zijn ontstaan. Als dit niet gebeurt, sterven zij af en maken zij dus ook geen nieuwe verbindingen.

Meer onderzoek

Hoewel de conclusies van de Groningse onderzoekers hoopvol zijn, is er nog nog meer onderzoek nodig naar dit onderwerp. Zo wordt er in het buitenland onderzocht wat het effect van antidepressiva op de gyrus dentatus. Dit soort onderzoek kan in de toekomst ook leiden tot het ontwikkelen van nieuwe behandelmethodes die schoktherapie kunnen vervangen.

Reputatie van ETC-therapie

ETC-therapie wordt al lange tijd ingezet binnen de psychiatrie. Tijdens de therapie wordt er door middel van een elektrische stoot door de hersenen een epileptische aanval opgewekt. De therapie wordt in het verleden vaker toegepast dan tegenwoordig en heeft niet zo’n best imago. Volgens sommigen gebruiken psychiaters het vroeger met name om het gedrag van lastige patiënten aan te passen, terwijl het hier absoluut niet voor bedoeld is. Ook de ECT-scène in de film One Flew over The Cuckoo’s Nest uit 1975 heeft niet meegeholpen om het imago te verbeteren. Hierin ondergaan het personage van acteur Jack Nicholson de therapie en doet hij na afloop alsof zijn hersenen opnieuw zijn geprogrammeerd. Dit is geen goede weergave van de werkelijkheid.

Tijd voor MAX besteedt op 29 maart 2019 aandacht een ETC-therapie en de ontwikkelingen van het Groningse onderzoeksteam.

Bron: Trouw, redactie Tijd voor MAX, UMC Groningen

Geef een reactie

Reacties (3)

  1. Helga Mulders says:

    ECT kan ook heel gevaarlijk zijn. Een goede vriend van mij heeft na 16! ECT’s stemmen in zijn hoofd gekregen en hij weet ‘s middags niet meer wat hij ‘s ochtends gedaan heeft. Moet hele zware medicijnen slikken (antipsychotica) en heeft zoveel bijwerkingen dat hij in een scootmobiel moet rijden, loopt te kwijlen waar hij dan ook weer iets tegen krijgt, poept in zijn broek en is dus ook nog steeds depressief.
    Hij is dus door deze behandeling gewoon de vernieling in geholpen. Eerst had hij alleen psychische problemen maar heeft daar ook heel veel lichamelijke beperkingen bij gekregen.
    Het lijkt me toch wel noodzakelijk om ook deze risico’s te vermelden bij deze behandeling. Er is een jaar of 5 geleden een uitzending geweest van het programma “Dit is de dag” op NPO2 over ECT en ook daar ging het niet altijd goed.

  2. Yvonne1955 says:

    Zat net naar dit onderwerp te kijken en was heel verbaasd dat er gezegd werd dat je na een ECT geen gevolgen over hield. Een aantal jaren heb ik zelf 12 behandelingen gehad, en sinds die tijd kan ik heel vaak namen van mensen niet neer onthouden en soms van voorwerpen.
    Dus er zitten zeker nadelen aan.

  3. Hanneman says:

    Na eerst te hebben bedacht dat de technieken en benodigde kennis nú van een heel nieuwe orde zijn en er dus misschien een behandeling als hier omschreven heel goed zou kunnen werken dacht ik; Is zo’n ECT misschien goedkóper dan een lang traject van specialisten en jaren van misschien dure medicijnen? In geval het laatste aan de hand is waag ik me aan de vraag of het misschien de uitvinders van de “nieuwe zorg”, de verzekeraars zijn die deze behandeling zo promoten?