Dit is umami en op deze momenten komt deze smaak(versterker) extra goed van pas
Publicatiedatum: 9 februari 2026
Bij smaak denken we vaak al gauw aan zoet, zuur, zout en bitter. Toch is er nog een andere smaak die een belangrijke rol speelt in veel gerechten: umami. Maar wat is dit precies? En waarom kan het vooral ook uitkomst bieden voor mensen met (tijdelijk) reukverlies?
Umami: de 5e basissmaak
De mens is in staat om 5 basissmaken te onderscheiden: zoet, zuur, zout, bitter en de wat minder bekende smaak umami. Het is geen smaak die zich makkelijk laat omschrijven, maar veel mensen ervaren het als hartig. Iets dat wordt veroorzaakt door de stof glutamaat.
Veel koks maken dankbaar gebruik van umami, omdat het ook een soort smaakversterker is die, zonder extra zout, toch meer gelaagdheid geeft aan een gerecht. En minder zout gebruiken, is ook weer gezonder.
Het komt voor in veel ingrediënten
Hoewel umami vaak wordt geassocieerd met de Japanse keuken, speelt de smaak ook in westerse gerechten een verrassend grote rol. De smaak is dan ook vaak in meer ingrediënten te vinden, dan u soms denkt. Hieronder noemen we er een paar:
- Langgerijpte kazen zoals Parmezaan
- Tomaten (vooral zongedroogd)
- Ansjovis
- Zeewier, zoals kombu
- Paddenstoelen (met name shiitake)
- Gefermenteerde producten zoals miso en sojasaus
- Vlees en vis, vooral rundvlees en tonijn
- Chips
- Bouillonblokjes
Vaak meer smaak en eetlust met umami
De meeste smaken worden deels versterkt door geur. Umami werkt anders: deze smaak proeft u direct op de tong, zonder dat de neus meedoet. Bovendien blijft de smaak langer aanwezig in de mond. Daarom is umami extra waardevol voor mensen die (tijdelijk) hun reuk kwijt zijn. Als eten niet meer smaakt, kan dit namelijk leiden tot minder eetlust en ongewenst gewichtsverlies.
Ryan Riley, een Britse chef-kok, heeft gezien hoe ingrijpend smaakverlies kan zijn. Hij startte daarom een kookschool speciaal voor mensen die door ziekte of behandeling moeite hebben met proeven. “Ik wil mensen helpen om weer plezier te beleven aan eten”, vertelt hij. “Het geheim? Voeg umami toe. Roer bijvoorbeeld eens een lepel miso door je pastasaus; ineens proef je veel meer.”
Wilt u meer weten over zijn aanpak? Het Britse Wereld Kanker Onderzoek Fonds biedt een gratis e-book met recepten van Riley, zodat u thuis zelf kunt experimenteren met umami.
Meer umami in uw gerecht met ve-tsin
Om een gerecht meer umami te geven, kunt u ook ve-tsin gebruiken. Dit is vaak gewoon te koop in de supermarkt. Ve-tsin betekent ‘essentie van de smaak’ en is een natuurlijke smaakversterker die gerechten, vooral in de Aziatische keuken, een hartige smaak geeft.
Ve-tsin werkt zoals zout: het versterkt de andere smaken. Het laat echter geen eigen smaak achter, waardoor het gerecht niet wordt overheerst. Gebruik wel altijd een kleine hoeveelheid om het effect subtiel te houden.
(Bron: Gezondheid.be, Radar, Libelle. Foto: Shutterstock)
