Hoe zit het? Waarom blijven sommige voedingsmiddelen zo lang goed?
Publicatiedatum: 20 oktober 2026
Ogenschijnlijk simpele vragen zijn vaak het moeilijkst om te beantwoorden. In de rubriek Hoe zit het? proberen wij elke week het antwoord te vinden op zulke vraagstukken. Deze keer: waarom blijven sommige voedingsmiddelen zo lang goed?
Sommige voedingsmiddelen kunt u maandenlang in de voorraadkast bewaren, terwijl andere producten na een paar dagen al bedorven zijn. Denk bijvoorbeeld aan conserven, gedroogde producten en sommige vleeswaren. Hoe kan het dat het ene voedingsmiddel zo lang goed blijft en het andere niet?
Bacteriën en schimmels zijn de boosdoeners
Voedsel bederft doordat bacteriën, gisten en schimmels zich erin kunnen vermenigvuldigen. Daarvoor hebben ze onder andere vocht en voedingsstoffen nodig. Ook temperatuur speelt een belangrijke rol.
Om voedsel langer houdbaar te maken, worden daarom omstandigheden gecreëerd waarin micro-organismen zich minder goed kunnen ontwikkelen. Dat kan op verschillende manieren.
Verhitten maakt voedsel langer houdbaar
Een veelgebruikte methode is het verhitten van voedsel. Bij het conserveren van bijvoorbeeld groenten, sauzen en vleesproducten wordt het voedsel zo verwarmd dat veel micro-organismen worden gedood.
Als het product daarna luchtdicht wordt afgesloten, kunnen er ook niet zomaar nieuwe bacteriën of schimmels bij komen. Zo kan voedsel lange tijd buiten de koelkast worden bewaard.
Drogen en vocht weghalen
Door water aan voedsel te onttrekken, kan het langer houdbaar worden. Micro-organismen hebben namelijk water nodig om te groeien. Gedroogd voedsel bevat veel minder beschikbaar vocht, waardoor bacteriën en schimmels zich er moeilijker in kunnen vermenigvuldigen.
Zout, suiker en zuur
Ook zout en suiker kunnen helpen om voedsel langer goed te houden. Ze binden een deel van het beschikbare water, waardoor micro-organismen minder mogelijkheden hebben om te groeien. Dit is bijvoorbeeld één van de redenen waarom jam en sommige gezouten producten relatief lang houdbaar zijn.
Een zure omgeving werkt daarnaast remmend op de groei van veel bacteriën. Daarom worden bepaalde voedingsmiddelen ingelegd in bijvoorbeeld azijn.
De verpakking doet veel
Niet alleen het voedingsmiddel zelf, maar ook de verpakking speelt een belangrijke rol. Een afgesloten blik, pot of andere luchtdichte verpakking beschermt het voedsel tegen nieuwe micro-organismen van buitenaf.
Sommige verpakkingen zijn zo gemaakt dat er zo min mogelijk zuurstof bij het product komt. Dat kan de groei van bepaalde micro-organismen en andere processen die de kwaliteit achteruit laten gaan, vertragen. Daarom kan hetzelfde product een heel andere houdbaarheid hebben zodra de verpakking wordt geopend. Vanaf dat moment kunnen er weer lucht en micro-organismen bij komen.
Waarom kan het ene product maanden mee en het andere maar een paar dagen?
De houdbaarheid is dus meestal het resultaat van een combinatie van factoren. Een product dat veel vocht bevat en niet is behandeld, is sneller bederfelijk. Door het voedsel te verhitten, te drogen, te zouten of te verzuren en het vervolgens goed te verpakken, kan de houdbaarheid flink worden verlengd.
Ook de koelkast helpt, maar op een andere manier. Een lage temperatuur remt de groei van veel bacteriën, maar maakt ze niet allemaal onschadelijk. Daarom blijven ook gekoelde producten uiteindelijk niet onbeperkt goed.
Heeft u een vraag voor de rubriek Hoe zit het? Aarzel dan niet en stuur deze in via dit formulier.
Foto: Shutterstock
