Hoe zit het? Hoe werkt kietelen en waarom kunt u uzelf niet kietelen?
Publicatiedatum: 17 november 2026
Ogenschijnlijk simpele vragen zijn vaak het moeilijkst om te beantwoorden. In de rubriek Hoe zit het? proberen wij elke week het antwoord te vinden op zulke vraagstukken. Deze keer: hoe werkt kietelen en waarom lukt het niet bij onszelf?
Wat gebeurt er als u wordt gekieteld?
Kietelen begint bij de huid. Daar zitten verschillende soorten zenuwuiteinden die aanraking, druk, temperatuur en andere prikkels waarnemen. Wanneer iemand met zijn vingers over uw huid gaat, worden deze zenuwuiteinden geprikkeld.
De informatie over die aanraking wordt vervolgens via zenuwen naar uw ruggenmerg en hersenen gestuurd. Uw hersenen verwerken die signalen en bepalen wat u voelt. Bij een gewone aanraking merkt u bijvoorbeeld dat iemand uw arm aanraakt. Bij kietelen kan dezelfde soort aanraking juist een kriebelend of onrustig gevoel veroorzaken. Een sterkere of snellere kietelprikkel kan uw lichaam daar automatisch op reageren. U kunt uw spieren aanspannen, wegtrekken van de aanraking of beginnen te lachen.

Waarom zijn sommige plekken zo gevoelig?
De ene plek op uw lichaam is veel gevoeliger voor kietelen dan de andere. Vooral de voetzolen, oksels, zijkanten van de romp en nek staan bekend als gevoelige plekken. Dat heeft onder meer te maken met de hoeveelheid en soorten zintuiglijke receptoren in de huid en met de manier waarop uw hersenen informatie uit verschillende lichaamsdelen verwerken.
Daarnaast hebben sommige van deze plekken een beschermende functie. Uw oksels en zijkanten van uw lichaam zijn bijvoorbeeld kwetsbaar. Een onverwachte aanraking op zo’n plek kan daardoor een sterke lichamelijke reactie oproepen.
Waarom voelt kietelen zo anders dan een gewone aanraking?
Het bijzondere aan kietelen is dat het vaak een combinatie is van verschillende prikkels. De aanraking is licht en beweegt over de huid, waardoor de prikkel voortdurend verandert. Uw hersenen krijgen daardoor steeds nieuwe informatie binnen.
Ook speelt onvoorspelbaarheid een belangrijke rol. Als u niet weet waar iemand zijn vingers neerzet of wanneer de volgende aanraking komt, kunnen uw hersenen de prikkel moeilijker voorspellen. Daardoor kan dezelfde aanraking veel intenser aanvoelen. Dat verklaart ook waarom iemand u vaak beter kan kietelen als u niet precies weet waar diegene naartoe gaat.
Waarom moet u ervan lachen?
Lachen bij kietelen is niet helemaal hetzelfde als lachen om een goede grap. Het is voor een groot deel een automatische reactie van uw zenuwstelsel. Wanneer u wordt gekieteld, krijgt uw brein een onverwachte lichamelijke prikkel binnen. Uw lichaam kan daarop reageren met bewegingen en lachen, zonder dat u daar bewust voor kiest. Daarom kunt u ook lachen als u het kietelen helemaal niet prettig vindt.
Waarom kunt u uzelf niet kietelen?
Dat komt doordat uw hersenen een groot deel van uw eigen bewegingen kunnen voorspellen. Als u met uw hand naar uw zij beweegt om uzelf te kietelen, weten uw hersenen al dat u die beweging maakt. Ze kunnen daardoor ook voorspellen waar en wanneer uw vingers uw huid zullen aanraken. De prikkel komt daardoor veel minder onverwacht binnen. Uw hersenen kunnen het gevoel als het ware al gedeeltelijk meenemen in hun verwerking.
Bij iemand anders weet u niet precies waar de vingers terechtkomen, hoe hard er wordt gedrukt of wanneer de aanraking komt. Daardoor is de prikkel veel moeilijker te voorspellen en kan deze sterker worden ervaren.
Foto: Shutterstock



