Hoe zit het? Waarom voelt u soms de pijn van een ander?
Publicatiedatum: 26 mei 2026
Ogenschijnlijk simpele vragen zijn vaak het moeilijkst om te beantwoorden. In de rubriek Hoe zit het? proberen wij elke week het antwoord te vinden op zulke vraagstukken. Deze keer: waarom voelt u soms de pijn van iemand anders?
Het lichaam reageert mee
Onze hersenen zijn sterk gericht op het waarnemen en begrijpen van anderen. Wanneer u ziet dat iemand pijn heeft, worden in uw brein deels dezelfde gebieden actief als wanneer u zelf pijn ervaart. Zo kan het zien van pijn bij een ander soms een vergelijkbare reactie oproepen. Het gaat daarbij niet om het écht ervaren van die pijn, maar om een lichte, kortdurende reactie van het lichaam. Het lichaam reageert daar soms op met fysieke sensaties, zoals spanning, een kriebel of een lichte pijnprikkel.
De rol van spiegelneuronen
Dit heeft onder andere te maken met spiegelneuronen. Dat zijn hersencellen die actief worden wanneer u zelf iets doet, maar ook wanneer u ziet wat er bij een ander gebeurt. Ze helpen u om gedrag, handelingen en gevoelens van anderen te herkennen en te begrijpen, zonder dat u zelf precies hetzelfde meemaakt.
Daardoor kan uw brein deels reageren wanneer u iemand anders ziet struikelen, zich bezeren of pijn ziet lijden. Als u ziet dat iemand pijn heeft, kan dat soms een lichte lichamelijke of emotionele reactie oproepen. Het gaat daarbij niet om het echt voelen van die pijn, maar om het meevoelen: uw brein staat als het ware even ‘mee afgesteld’ op wat de ander ervaart. Hoe sterk die reactie is, verschilt per situatie en per persoon. Meestal blijft het bij een kort, subtiel gevoel dat ook snel weer verdwijnt.
Empathie speelt ook een rol
Empathie speelt hierbij een rol, maar verschilt sterk per persoon. Sommige mensen kunnen zich gemakkelijk in anderen verplaatsen en merken daardoor eerder dat zij iets meevoelen wanneer iemand anders pijn heeft. Zij zijn vaak alerter op signalen zoals gezichtsuitdrukking, lichaamstaal en stemgebruik. Dat betekent niet dat zij die pijn zelf ervaren, maar wel dat zij er sneller door geraakt kunnen worden.
Ook de relatie met de ander speelt mee. Wanneer iemand die u goed kent pijn heeft, kan dat meer indruk maken dan wanneer het om een onbekende gaat. Vertrouwdheid en betrokkenheid zorgen ervoor dat situaties persoonlijker aanvoelen. Daardoor kunt u het ongemak of de pijn van een naaste soms sterker meevoelen, al blijft die reactie meestal beperkt en tijdelijk.
Heeft u een vraag voor de rubriek Hoe zit het? Aarzel dan niet en stuur deze in via dit formulier.
(Bron: EOS Wetenschap, Herseninstituut, hoogsensitief.nl. Foto: Shutterstock)
