Hoe zit het? Waarom geeft u een muntje als u een mes cadeau doet?
Publicatiedatum: 18 augustus 2026
Ogenschijnlijk simpele vragen zijn vaak het moeilijkst om te beantwoorden. In de rubriek Hoe zit het? proberen wij elke week het antwoord te vinden op zulke vraagstukken. Deze keer: waarom geeft u een muntje als u een mes cadeau doet?
Een mooi keukenmes, zakmes of broodmes is voor veel mensen een bijzonder cadeau. Toch bestaat er al eeuwenlang een traditie rondom het geven van een mes: de ontvanger geeft de gever een muntje terug. Maar waar komt dat gebruik vandaan en waarom doen mensen dat nog steeds?
Een mes zou de band kunnen doorsnijden
De traditie is gebaseerd op bijgeloof. In verschillende Europese landen leeft al lange tijd het idee dat een scherp voorwerp, zoals een mes, symbolisch de band tussen 2 mensen kan doorsnijden. Een mes wordt daardoor niet alleen gezien als een praktisch hulpmiddel, maar ook als een voorwerp met een bepaalde symbolische betekenis.
Vroeger zijn scherpe voorwerpen ook vaak geassocieerd met conflicten, strijd en macht. Daardoor is het geloof ontstaan dat het schenken van een mes ongeluk brengt of dat het een vriendschap kan schaden.
Cadeau wordt gekocht in plaats van gekregen
Om dat ongeluk te voorkomen, is er een eenvoudige oplossing ontstaan. De ontvanger geeft de gever een klein muntje, soms slechts 1 cent. Daarmee wordt het mes symbolisch gekocht in plaats van gekregen. Volgens de traditie verdwijnt daardoor de negatieve betekenis van het cadeau. Het mes is dan geen geschenk meer dat de band kan verbreken, maar een aankoop waarvoor is betaald.
De waarde van het muntje maakt daarbij niet uit. Het gaat puur om het symbolische gebaar.
Een traditie die in veel landen voorkomt
Hoewel veel mensen denken dat dit typisch Nederlands is, komt het gebruik in meerdere landen voor. De gewoonte bestaat onder meer in Nederland, België, Duitsland, Scandinavië en delen van Azië. In sommige landen wordt zelfs specifiek een koperen munt gebruikt, omdat koper traditioneel wordt geassocieerd met geluk en bescherming.
De precieze oorsprong van de traditie is niet meer helemaal te achterhalen. Wel is bekend dat het gebruik al lange tijd bestaat en van generatie op generatie is doorgegeven.
Doen mensen dit nog steeds?
Ja. Hoewel de meeste mensen tegenwoordig niet echt geloven dat een mes ongeluk brengt, wordt de traditie nog altijd in stand gehouden. Veel mensen vinden het een leuk gebruik en een grappig detail bij het geven van een mes. Sommige winkels wijzen klanten er zelfs nog op om een muntje mee te geven of stoppen er standaard eentje bij.
Heeft u een vraag voor de rubriek Hoe zit het? Aarzel dan niet en stuur deze in via dit formulier.
(Bron: Culy, vanbeekumspecerijen.nl, opinel.nl. Foto: Shutterstock)
