De Elvis Encyclopedie: het eerste optreden op nationale televisie

In de rubriek De Elvis Encyclopedie duikt NPO Radio 5-programma Lunch Lekker met Daniel Dekker in de archieven van The King. Elvis-kenner Charley Moolhuizen vertelt achtergrondverhalen van bijzondere, soms onbekende, nummers en deelt opmerkelijke feiten over Elvis. Dit keer het verhaal achter: het eerste optreden op nationale televisie.

Nationale televisie

In de eerste 2 maanden van 1956 neemt Elvis tijdens 5 verschillende studiosessies 13 nummers op. Het zijn de eerste in een reeks die hij voor zijn nieuwe platenlabel RCA opneemt. De maatschappij heeft veel geld betaald om de zeer getalenteerde jonge artiest bij het SUN label los te weken, dus moet er gelijk hard aan de weg getimmerd worden.

Zijn nieuwe manager Colonel Tom Parker, die verantwoordelijk is voor de deal tussen SUN en RCA, moet ervoor zorgen dat Elvis zo snel mogelijk een grote nationale artiest wordt. Daarvoor zijn niet alleen concerthallen en radiostations nodig, maar ook een plek in een populair televisieprogramma op één van de nationale stations.

Mister Dynamite

Om zo snel mogelijk het beoogde doel te bereiken, heeft Parker een deal gesloten met het zéér invloedrijke Hollywood-bedrijf William Morris. Zij zijn als geen ander in staat om Elvis in één van de prime time tv-programma’s te laten optreden.

Als het Parker niet snel genoeg gaat, weet hij zelfstandig 1 van de 3 nationale televisienetwerken geïnteresseerd te krijgen. Het is CBS die het als eerste aandurft om ‘Mister Dynamite’ Elvis Presley te contracteren. Het is de bedoeling dat het Amerikaanse kijkerspubliek op 28 januari met de ‘nieuwe’ artiest zal kennismaken.

Geglazuurde appels

Het station CBS heeft Elvis een plek gegeven in het populaire tv-programma Stage Show, dat wordt gepresenteerd door de muzikale broers Jimmy en Tommy Dorsey. Maar nog voordat de inkt droog is, krijgt Parker een brief van het bedrijf William Morris waarin ze aangeven furieus te zijn over het feit dat er een tv-deal buiten hen om is gesloten. Ze herinneren Parker eraan dat er een afspraak tussen hen geschonden is!

Dit is precies de reactie waarop de geslepen manager zit te wachten. In zijn reactie laat Parker weten dat juist zíjn vertrouwen is geschaad. Er is door William Morris toegezegd dat ze er alles aan zouden doen om Elvis in Hollywood te laten slagen. “De realiteit is dat jullie alleen brieven hebben gestuurd en achterover zijn gaan hangen. Is dit het beste wat jullie te bieden hebben?”. Tot slot sluit Parker af met de woorden “Als ik mijn management net als jullie zou runnen, stond ik nu waarschijnlijk weer geglazuurde appels op de kermis te verkopen!”

The Stage Show

Terwijl de donderbrief nog door de kantoren van William Morris nadreunt, bereiden Elvis, Scotty Moore (gitaar), Bill Black (contrabas) en D.J. Fontana (drums) zich in Memphis voor op hun eerste nationale tv-optreden. Op 25 februari, rond het middaguur, vertrekken Elvis en zijn manager alvast met het vliegtuig naar New York, want over 3 dagen zal hij voor de camera’s van de Stage Show verschijnen. Na aankomst in Manhattan verblijven beide heren in het Warwick Hotel.

2 dagen later volgen de bandleden Scotty, Bill en D.J. De uitzending (zaterdag 28 januari 1956) komt vanuit de CBS-studio aan Broadway. Het programma start om 20.00 uur met live publiek, maar vanwege het winterweer, compleet met sneeuw en ijzel, zijn niet alle stoeltjes gevuld. Daarnaast speelt ook mee dat Elvis Presley op dat moment nog vrijwel onbekend is in en rondom New York.

Televisiegeschiedenis

Naast het orkest van de broers Tommy & Jimmy Dorsey, staat het programma ook bekend om zijn variété acts. Voordat Elvis zijn nationale televisiedebuut maakt, wordt hij aangekondigd door de bekende diskjockey, Bill Randle. De aankondiging die hij naar de kijkers uitspreekt, blijkt een soort voorspelling te zijn. “We stellen u graag voor aan een jonge man, die net als veel andere artiesten, vanuit het niets opduikt en van de ene op de andere dag een grote ster wordt. We denken dat hij vanavond televisiegeschiedenis gaat schrijven. Maakt u kennis met hem… Elvis Presley”.

Shake, Rattle and Roll

Als Elvis op het toneel verschijnt en de eerste akkoorden van het nummer Shake Rattle & Roll worden ingezet, worden de kijkers op het Noord-Amerikaanse continent op iets verrast, dat men nog niet eerder op de nationale televisie heeft gezien of gehoord. Het is niet alleen rauwe rock ‘n’ roll muziek, maar Elvis maakt daarnaast ook nog eens ritmische heupwiegende bewegingen. Uit voorzorg is het couplet over een doorschijnende jurk weggelaten, en gaat het nummer als een medley over in Flip, Flop and Fly. Als 2e nummer op deze historische televisieavond zingt Elvis vol overtuiging I Got A Woman. Daarna zit de kennismaking zit erop.

Onomkeerbaar

De dagen erna blijkt dat Elvis’ optreden vooral voor veel controverse heeft gezorgd. Zijn televisiedebuut wordt door conservatieve kijkers als schokkend ervaren en zelfs bedreigend voor de goede zeden. In de kranten staan termen als een gotspe, een plaag of eigenlijk nog veel erger!

De jeugd ziet het helemaal anders, zijn verschijning is anders dan alles wat men gewend was: zijn kapsel, kledingstijl en vooral zijn energieke manier van bewegen maakt op hen een diepe indruk. Het eerste televisieoptreden van Elvis Presley markeert een onomkeerbaar punt in de geschiedenis van de popmuziek. Het is zoals John Lennon ooit verwoordde “Before Elvis, there was nothing”.

Nog een paar feiten:

• Tijdens Elvis’ verblijf in New York sliep hij in het Warwick hotel, slechts op 60 meter afstand van het Hilton waar hij 1972 de beroemde Madison Square Garden persconferentie gaf.
• Ook al was het allereerste tv-optreden tijdens een zwart/wit uitzending, het was duidelijk te zien dat Elvis’ haarkleur toen nog donkerblond was.
• Het optreden trok ruim 18 procent van de Amerikaanse kijkers, een bovengemiddelde voor de CBS Stage Show. De weken erna steeg het aantal kijkers.
• Elvis was in totaal 6 keer te gast in de CBS Stage Show van Tommy & Jimmy Dorsey.
• Niet alleen Elvis’ eerste nationale televisieoptreden was in handen van de omroep CBS, maar ook zijn allerlaatste, Elvis In Concert (1977).
• De audio opname van Elvis’ eerste CBS Stage Show werd pas in 1985 officieel uitgebracht op de boxset A Golden Celebration.

(Foto: Links: Boxset A Golden Celebration en backstage pass voor première party (1985). Midden: Shake, Rattle and Roll extended play en single (1956). Rechts: Mr. Dynamite fotoboekje en 3 anti-buttons (1956). © Charley Moolhuizen)