Een vergetelijk mooie reis: Henriëtte van Alzheimer Nederland ging mee “Mijn stelregel is, blijf de dingen doen die je graag doet, tot blijkt dat het niet meer kan”

In de nieuwe MAX-serie Een vergetelijk mooie reis gaat Paul de Leeuw op vakantie naar het Spaanse Benidorm, samen met mensen met dementie en hun families. Henriëtte Brons van Alzheimer Nederland reist ook mee. Ze vertelt ons over hoe zij de reis heeft ervaren en over de verschillende soorten dementie die er zijn.

Over Een vergetelijk mooie reis

Een groep bewoners van een woonzorgcentrum in Brabant gaat eens per jaar op vakantie met hun familie en zorgmedewerkers. Dit jaar gaan ze naar het Spaanse Benidorm. Daar is door het woonzorgcentrum een heel programma per dag opgezet, waarin nieuwe activiteiten en indrukken opdoen centraal staat. Samen met hun familie beleven ze zo mooie en fijne momenten. Henriëtte Brons van Alzheimer Nederland ondersteunt de families en praat met Paul over diverse thema’s die voorbijkomen. Zoals schaamte en wat doen muziek en bewegen met mensen met dementie?

Paul de Leeuw en Nel op het strand

Hoe kijkt Henriëtte terug op de reis?

“Ik vond het heel bijzonder om dit op deze manier mee te maken”, vertelt Henriëtte als we haar vragen hoe ze de reis heeft ervaren. “Wat ik zo mooi vind aan deze serie en deze reis, is dat het draait om geluksmomenten met elkaar. Ook mensen met dementie willen gewoon nog mooie dingen beleven en het fijn hebben met elkaar. En het is ook bijzonder om als familie nog op vakantie te gaan met je naaste die in een woonzorgcentrum woont.”

Volgens Henriëtte is het vooral belangrijk om in mogelijkheden te blijven denken. Dat vinden Mieke, Chiel en Gijs van het woonzorgcentrum zelf ook belangrijk. Daarom organiseren ze deze reis elk jaar. “Ik vond het heel mooi om dat zelf te ervaren”, vertelt Henriëtte. “Je voelt wat het met mensen doet.”

De verschillende soorten dementie

Dementie en Alzheimer worden vaak door elkaar gehaald. Dementie is de ‘parapluterm’ voor de verschillende soorten. Hieronder vallen meer dan 50 soorten, met een aantal bekende, veelvoorkomende soorten en een heleboel zeldzame vormen. Tijdens deze reis gaan mensen met verschillende soorten dementie mee. De meesten hebben Alzheimer, het bekendste type dementie.

Alzheimer

Dit begint vaak met vergeetachtigheid of geheugenverlies. Dat is het bekendste symptoom van de ziekte. Andere symptomen zijn moeite met alledaagse handelingen, veranderingen in karakter en gedrag, problemen met taal en moeite met het verwerken van waarnemingen.

Vasculaire dementie

Daarna is de meest voorkomende vorm vasculaire dementie. Vanuit het woonzorgcentrum hebben meerdere mensen deze vorm. Dit ontstaat door een probleem in de doorbloeding in de hersenen. Welke klachten iemand krijgt, hangt af van welke delen van de hersenen beschadigd zijn. Meestal zijn de symptomen langzamer denken, spreken en handelen, moeilijker concentreren, wankelen of langzamer lopen of verlamming. Maar ook epileptische aanvallen komen voor.

Lewy body dementie

Een paar bewoners van het woonzorgcentrum hebben Lewy body dementie. Bij deze soort gaan mensen soms snel achteruit, maar soms ook lange tijd niet. Mensen krijgen moeite met concentreren en de gezichtsuitdrukking is wat afgevlakt, waardoor ze emotieloos lijken. Verder krijgen ze symptomen die lijken op Parkinson, zoals trillen, beven en moeilijker bewegen. Iemand kan ook mentaal afwezig zijn, visuele hallucinaties of wanen krijgen.

PPA dementie (Primair Progressieve Afasie)

Eén iemand die mee is, heeft PPA dementie, Primair Progressieve Afasie, ook wel semantische dementie genoemd. Hierbij sterven de zenuwcellen in en rondom het taalcentrum af. Hierbij wordt de betekenis van woorden en dingen vregeten. Hierdoor kunnen mensen met deze vorm steeds moeilijker praten of schrijven. Dit is een wat meer zeldzame vorm.

Meer kennis en begrip voor dementie

Dementie komt steeds vaker voor in Nederland. Het aantal mensen met deze ziekte neemt in rap tempo toe. “We worden ouder en dat is een risicofactor”, legt Henriëtte uit. Daarom vindt Alzheimer Nederland het belangrijk dat er meer kennis en begrip voor de ziekte komt. “En dat mensen met dementie er gewoon bij horen. Vroeg of laat krijgen we er allemaal mee te maken. We vinden het belangrijk dat we als samenleving daarmee weten om te gaan.”

‘Ik vergeet ook weleens wat’

Welke vorm van dementie iemand ook heeft, het is een impactvolle ziekte. Want niet alleen diegene krijgt ermee te maken, maar iedereen die eromheen staat ook. “Mensen zeggen vaak troostend: ik vergeet ook weleens wat. Maar dat is het niet, het is veel meer dan dat”, legt Henriëtte uit. “We hopen met deze serie dan ook dat het begrip voor de situatie en waar de families tegenaan lopen, meer zichtbaar wordt.”

Wat is Henriëtte het meest bijgebleven van deze reis?

“De bewoners die mee waren hadden altijd een keuze. Als het ze teveel werd of als ze te moe waren om ergens aan mee te doen. Het was echt hun vakantie en wij waren mee als vlieg op de muur. Maar dan merk je dat iedereen overal aan mee wíl doen. Dat vond ik ontroerend”, vertelt Henriëtte. “Het was best vermoeiend en veel soms. Van de ochtendgymnastiek naar een karaoke en samen eten. De mensen met dementie vallen soms in slaap of tunen even uit. Maar ze zijn er wel bij. Ik denk dat dat uiteindelijk de kern is. Dat bleef me heel erg bij.”

Zelf helpt Henriëtte ook waar mogelijk. “Ik ben bij alle families wel even aangehaakt. Bij het ontbijt of bij het avondeten. Ze kunnen alle hulp en ondersteuning gebruiken. Soms is het alleen een praatje met familieleden, maar ook om iemand even te ontlasten.” Dan kan de partner of de familie even de stad in. “Ik had een speciale band met Beppie en Hans. Dan bleef ik even bij Hans bij het eten bijvoorbeeld.”

Dave en Henriëtte Brons van Alzheimer Nederland

Kan zomaar iedereen met dementie mee op vakantie?

Het uitgangspunt van het woonzorgcentrum is, net zoals dat van Alzheimer Nederland: kijk wat er nog wél kan. “Mijn stelregel is, je moet fijne dingen blijven doen, tot blijkt niet meer kan”, vertelt Henriëtte. “Als het iemand veel stress oplevert of je ziet er tegenop als familielid, dan moet je het niet doen. Het is niet voor iedereen weggelegd om dit te doen. Het is ook afhankelijk van de reis en de vakantie die je gaat doen. Het hangt van de mens en de situatie af. van wat je gewend bent én wat je leuk vindt. Kijk vooral waar behoefte aan is en blijf proberen tot het misschien echt niet meer kan. Maar je moet ook niet te snel opgeven.”

Het kan een vraag oproepen of iemand wel uit zijn of haar vertrouwde omgeving gehaald moet worden. Dat vraagt Paul de Leeuw zich ook af, in de eerste aflevering. Maar volgens Henriëtte kan dat in de meeste gevallen wel. “Deze mensen hadden hun dierbare familie mee, dat is heel vertrouwd en bekend. Het gaat niet om dat ene kastje en hun bed, maar om wie er om je heen is. Al kun je dat niet voor iedereen bepalen, sommigen mensen blijven liever tussen hun spulletjes. Dat blijft ook bij dementie persoonlijk.”

Denkt u naar aanleiding van dit artikel of de serie erover na om zelf met een naaste met dementie op vakantie te gaan? Op deze website zijn handige tips te vinden.

De serie Een vergetelijk mooie reis is te zien vanaf dinsdag 24 maart 2026 om 20.25 uur bij MAX op NPO 1.

(De serie Een vergetelijk mooie reis is gemaakt in samenwerking met Alzheimer Nederland. Foto’s: © MAX)