De Elvis Encyclopedie: EPiC (Elvis Presley in Concert)

In de rubriek De Elvis Encyclopedie duikt NPO Radio 5-programma Lunch Lekker met Daniel Dekker in de archieven van The King. Elvis-kenner Charley Moolhuizen vertelt achtergrondverhalen van bijzondere, soms onbekende, nummers en deelt opmerkelijke feiten over Elvis. Dit keer het verhaal achter: EPiC (Elvis Presley in Concert).

Baz Luhrmann

In juni 2022 verschijnt de langverwachte biografische film Elvis, die gaat over het leven van Elvis Presley. De productie ervan is net gestart als de COVID epidemie om zich heen grijpt. Omdat de productie daardoor wordt stilgelegd, moeten acteurs als Austin Butler (Elvis) en Tom Hanks (Colonel Tom Parker) zich extra lang inleven in hun karakters.

Bijkomend voordeel: regisseur Baz Luhrmann krijgt daardoor meer tijd hij om zich in het project te verdiepen. Zo is er ook meer tijd om het Graceland archief door te spitten, op zoek naar bruikbaar filmmateriaal van de echte Elvis. Het is de bedoeling om korte fragmenten in te zetten bij scenes die voor de biopic onmogelijk na te bootsen zijn.

Wereldwijd

Als Luhrmann zijn zoektocht in het archief van Graceland heeft afgerond, hoort hij dat er ook nog filmmateriaal in het Warner Bros archief in Los Angeles ligt. Er ligt ook nog een ander deel in de staat Kansas. Het zijn opnames die niet gebruikt zijn voor de concertfilms Elvis: That’s The Way It Is en de met een Golden Globe bekroonde Elvis On Tour.

Elvis: That’s The Way It Is is een registratie uit 1970 die onder meer gaat over zijn optredens in het International Hotel Casino in Las Vegas. Elvis On Tour is een film die 2 jaar later verschijnt. Hierin wordt Elvis opnieuw gevolgd, maar dit keer tijdens een concertreeks in 15 Amerikaanse steden. Beide films worden een succes, mede omdat Elvis niet buiten de Verenigde Staten optreedt. Ook al is het via het witte doek, op deze wijze weet manager Colonel Parker zijn artiest toch nog wereldwijd te laten optreden.

Dozen vol

Het bezoek aan Kansas beschrijft Luhrmann als een gebeurtenis die niet onder zou doen voor een scene uit een Indiana Jones film. Het filmmateriaal van Elvis ligt hier namelijk in een archief dat maar liefst 200 meter onder de grond ligt, in een zoutmijn. Vanwege het goed te beheren klimaat is deze faciliteit uitermate geschikt om kostbare en zeldzame spullen te bewaren.

Als de regisseur op de juiste plek is aangekomen, opent een medewerker van de zoutmijn de deuren die toegang geven tot de ruimte waar het materiaal van Elvis ligt opgeslagen. Wat hij met zijn team aantreft zijn tientallen dozen met films. Deze dozen zijn naar alle waarschijnlijkheid enkele decennia niet geopend geweest. Meer dan 60 dozen bevatten materiaal dat nog nooit eerder te zien is geweest.

Interviews

Luhrmann raakt behoorlijk onder de indruk tijdens het bekijken van het ‘gevonden’ materiaal. Filmrol na filmrol toont Elvis in zijn allerbeste doen, volgens Luhrmann spat het charisma van de zanger van het celluloid af. Hoe kan het zijn dat dit al 50 jaar onaangeroerd is? Het materiaal uit Los Angeles en de zoutmijn heeft volgens de regisseur veel meer te bieden dan slechts enkele seconden voor de biopic Elvis.

Daarnaast worden ook 2 interviews uit 1972 (terug)gevonden. Eén daarvan is opgenomen in maart, aan het einde van repetities in de RCA studio-C in Los Angeles. Het andere interview (niet gefilmd, alleen audio) komt uit de zomer van hetzelfde jaar. Van de laatstgenoemde zijn alleen een aantal korte fragmenten in de film Elvis On Tour terug te horen, terwijl dit waarschijnlijk het meest openhartige interview is dat Elvis ooit heeft gegeven.

Nieuw project

Nadat de film Elvis met Austin Butler in 2022 wereldwijd een bioscoopsucces is geworden, laat Luhrmann weten dat Elvis hem niet loslaat. Hij heeft een nieuw concept rondom The King bedacht. Hij wil de wereld laten kennismaken met het spectaculaire en onuitgebrachte materiaal van Elvis’ repetities en concerten uit de begin jaren 70.

Financieel moet er uiteraard nog een horde genomen worden, maar als de betrokken partijen in New York een korte impressie te zien krijgen van wat de regisseur met het materiaal van plan is, gaan de handen op elkaar. Luhrmanns nieuwe Elvis project kan beginnen. De eerste stap in het proces is om het materiaal in een zo hoog mogelijke digitale kwaliteit op te slaan, zodat op de beste mogelijk wijze tot in de eeuwigheid bewaard kan blijven.

EPiC

Als de regisseur klaar is met de definitieve bioscoopversie van EPiC gaat deze in september 2025 op het Toronto International Film Festival (TIFF) in voorpremière. Na afloop van de vertoning ontvangt Luhrmann een minutenlange staande ovatie. De film wordt een dag erna door de vakpers overladen met zéér positive reacties. De rest van de wereld moet echter nog wachten totdat zij de film ook kunnen bekijken. De officiële release datum van EPiC vindt plaats in de laatste week van februari 2026.

The King

Met de film laat Luhrmann zien hoe uitzonderlijk fenomenaal Elvis op het podium was. Met het gebruik van de 2 interviews uit 1972 heeft de regisseur de kans gezien om de artiest, door middel van voice-over, zelf zijn verhaal te laten vertellen, iets wat de film extra uniek maakt.

EPiC geeft je het gevoel deelgenoot te zijn van Elvis inner circle en vooraan te zitten bij een aantal levendige concerten. De snelle wisselingen en montage laten je het beleven als een roller coaster, waardoor je aandacht geen enkele kans krijgt te verslappen. Het is opmerkelijk dat bijna 50 jaar na zijn dood, de aantrekkingskracht van The King voor eeuwig relevant lijkt te blijven.

Nog een paar feiten:

• Tijdens de speurtocht van regisseur Baz Luhrmann werd meer dan 100 uur aan niet eerder uitgebracht filmmateriaal (terug)gevonden.
• De oorspronkelijk versie van EPiC had een lengte van 2½ uur. Helaas moest de film teruggebracht worden naar 90 minuten.
• Nadat de film af was, is het bewerkt met de technologie van regisseur Peter Jackson. Het verbluffende resultaat daarvan is, dat het lijkt of dat de film onlangs is opgenomen.
• Bij geen van de beelden is gebruik gemaakt van kunstmatige intelligentie (AI).
• Baz Luhrmann is sinds zijn jeugd in de ban van Elvis. Dat gebeurde nadat hij de Elvis-film Easy Come, Easy Go had gezien.
• Het vertrouwen in EPiC was zo groot, dat men de film heft gemaakt zonder afspraak met een distributeur, iets wat normaal gesproken ongebruikelijk is.

(Foto: Boven: 3 filmaffiches voor de EPiC bioscooprelease. Onder: Filmaffiche voor Elvis On Tour (1972), 2 Amerikaanse gelimiteerde soundtrack albums en 4 EPiC collector bioscooptickets. © Charley Moolhuizen)