Hoe zit het? Wat zijn vallende sterren en waarom noemen we ze zo?

Ogenschijnlijk simpele vragen zijn vaak het moeilijkst om te beantwoorden. In de rubriek Hoe zit het? proberen wij elke week het antwoord te vinden op zulke vraagstukken. Deze keer: wat zijn vallende sterren en waarom noemen we ze zo?

Wat is een vallende ster?

Ondanks de naam is een vallende ster geen echte ster. Het gaat om een meteoor: een klein stukje ruimtepuin dat de aardse atmosfeer binnenkomt. Deze deeltjes zijn vaak niet groter dan een zandkorrel, maar ze bewegen ontzettend snel, soms wel meer dan 70 kilometer per seconde.

Door de wrijving met de lucht wordt het deeltje heel heet en begint het fel te gloeien. Het licht dat u ziet, komt dus niet van een ster, maar van het gloeiende ruimtepuin zelf. Het kan lijken alsof er een klein vuurtje aan de hemel voorbij schiet. Het heldere spoor dat u ziet, blijft meestal maar kort zichtbaar, van een paar seconden tot soms een halve minuut, afhankelijk van hoe groot het deeltje is en hoe snel het beweegt.

Soms zijn de deeltjes iets groter en kunnen ze een langere, feller lichtstreek maken. In zeldzame gevallen zijn ze zo groot dat ze de aarde kunnen bereiken en als meteoriet op de grond terechtkomen. Maar de meeste vallende sterren verbranden volledig in de lucht en verdwijnen zonder een spoor achter te laten.

Lees ook: Waarom sterrenkijken vaak niet lukt op dichtbevolkte plekken

Waarom noemen we het een vallende ster?

De naam vallende ster komt door de manier waarop het lichtpuntje aan de hemel beweegt. Het lijkt alsof er iets van de hemel naar beneden valt, alsof een echte ster uit de lucht valt. Dat beeld is zo indrukwekkend dat mensen er door de eeuwen heen van hebben genoten en er verhalen over hebben bedacht.

In veel culturen wordt het zien ervan, gezien als iets bijzonders. Men zegt dat het geluk brengt of dat u een wens mag doen als u er een ziet. Dat maakt het voor veel mensen een magisch moment.

Zijn vallende sterren zeldzaam?

Hoewel het moment dat u een vallende ster ziet altijd bijzonder lijkt, zijn ze eigenlijk niet extreem zeldzaam. Kleine meteoren komen namelijk iedere dag in de atmosfeer terecht, maar de meeste zijn te klein om zichtbaar te zijn. Op een heldere nacht kunt u af en toe zomaar een vallende ster zien. Tijdens speciale meteorenzwermen, zoals de Perseïden of Geminiden, regent het zelfs tientallen tot honderden lichtpuntjes per uur. Alleen de grote, extra heldere vallende sterren zijn echt bijzonder en die komen veel minder vaak voor.

Wanneer ziet u ze het best?

Vallende sterren zijn het hele jaar door te zien, maar sommige periodes zijn extra geschikt om ze te spotten. Dit gebeurt tijdens zogenaamde meteorenzwermen. Dit zijn momenten waarop de aarde door een gebied met veel ruimtepuin reist. Het resultaat is een mooie regen van lichtpuntjes aan de hemel.

Bekende meteorenzwermen zijn:

• De Perseïden: elk jaar rond half augustus. Tijdens deze zwerm kunt u tientallen vallende sterren per uur zien.
• De Geminiden: dit is een productieve jaarlijkse meteorenzwerm die elk jaar in december plaatsvindt, met een piek rond 13-14 december.
• De Quadrantiden: een meteorenzwerm die begin januari actief is. Hoewel ze niet lang duren, kunnen ze bijzonder fel en spectaculair zijn.

Wilt u ze goed kunnen zien, dan is een donkere plek belangrijk, weg van de lichten van de stad. Het helpt om rustig te gaan liggen of te zitten, omhoog te kijken en uw ogen de tijd te geven om aan het donker te wennen. Soms moet u een paar minuten wachten voordat u echt veel sterren ziet bewegen.

(Bron: WeerOnline, National Geographic, Quest. Foto: Shutterstock)