De Elvis Encyclopedie: ’68 NBC TV Special (deel 2)

In de rubriek De Elvis Encyclopedie duikt NPO Radio 5-programma Lunch Lekker met Daniel Dekker in de archieven van The King. Elvis-kenner Charley Moolhuizen vertelt achtergrondverhalen van bijzondere, soms onbekende, nummers en deelt opmerkelijke feiten over Elvis. Dit keer het verhaal achter: ’68 NBC TV Special (deel 2).

Belgische invloed

Op 2 juni 1968 vliegen Elvis, zijn vrouw Priscilla en een grote entourage terug van hun vakantie op Hawaii naar Los Angeles. Een dag later meldt een door de zongebruinde Elvis zich op het kantoor van regisseur Steve Binder. Het is de aftrap van een periode van weken vol repetities en opnames. Voor de televisie special is onder meer een verhaallijn geschreven, die gebaseerd is op een thema van de Vlaming en Nobelprijs voor Literatuur winnaar Maurice Maeterlinck.

Guitar Man

Zijn toneelvoorstelling The Blue Bird, uit 1909, vertelt een verhaal over een jonge man die van huis vertrekt, op zoek naar geluk. Hij reist daarvoor stad en land af. Als hij eenmaal naar huis keert, komt hij er tot zijn verbazing achter dat het geluk waar hij naar op zoek was, al die tijd gewoon in zijn eigen omgeving te vinden was. Om de voor Elvis gemoderniseerde verhaallijn te ondersteunen, wordt het nummer Guitar Man als terugkerend thema gekozen. Het nummer verscheen eerder dat jaar nog als single release.

Diepe rouw

Op 6 juni, als Elvis volop in de repetities zit, wordt op nog geen 15 kilometer afstand een moordaanslag op Robert F. Kennedy gepleegd. Na zijn overlijden is iedereen overstuur, en het brengt de Verenigde Staten na de moord op Martin Luther King binnen enkele maanden opnieuw in diepe rouw. Regisseur Binder geeft daarom songwriter Earl Brown de opdracht een nummer voor Elvis te schrijven met daarin een boodschap die iedere Amerikaan moet bereiken. Brown komt later terug met If I Can Dream, Elvis zal de tv-special ermee afsluiten.

In de ring

Het gebeurt met regelmaat dat Elvis na een werkdag op de set, nog even met wat leden uit zijn entourage in zijn kleedkamer gaat jammen. Binder vindt die informele sfeer zo geweldig, dat hij deze zgn. dressing-room rehearsals naar het podium wil brengen om het zo een plek in de tv-special te geven. Elvis stemt ermee in, onder voorwaarden dat gitarist Scotty Moore en drummer D. J. Fontana ook meedoen. Beide mannen maakten deel uit van Elvis’ begeleidingsband uit het begin van zijn carrière. De opname van dit live segment zal plaatsvinden op een podium dat doet denken aan een boksring.

The Colonel

Halverwege het productieproces herinnert Elvis’ manager Colonel Tom Parker de bekende muziekuitgever Freddy Bienstock eraan, zich niet met de muziek te bemoeien. Er is immers afgesproken dat alleen Elvis en de producenten hierover beslissen… mits die zich ook aan de contractuele afspraken houden.

Kerstnummer

Op 26 juni viert Colonel Parker zijn 59e verjaardag en als hij de set in de NBC Studio’s in Burbank betreedt, weet Elvis hem met een persoonlijke verrassing te overvallen. Op de melodie van het nummer It Hurts Me, zingt Elvis een aangepaste tekst waarin allerlei irritaties van Parker voorbijkomen; onder meer het overschrijden van het budget, en dat er maar 1 kerstnummer in de tv-special zal komen.

Sit-down

Een dag later, op 27 juni, worden de eerste 2 van in totaal 4 live shows opgenomen. Het zijn de eerste liveoptredens met publiek sinds 1961. Er is een beperkt aantal kaartjes vrijgegeven om het op tv zo intiem mogelijk over te laten komen. Zoals afgesproken zit Elvis, gestoken in een zwartlederen pak, met z’n oude bandleden op een klein vierkant podium met daar omheen het uitverkoren publiek.

De eerste show start om 18:00 uur. Terwijl de camera’s draaien zingt Elvis met z’n bandleden meer dan 10 nummers, waaronder Blue Christmas. Na een klein uur zit het erop, en weten alle aanwezigen, inclusief de crew, waarom Elvis de bijnaam The King heeft: hij heeft zojuist een weergaloze show neergezet. Om 20:00 uur start de tweede show van de avond. En omdat Elvis en z’n bandleden op stoelen zitten om het kleedkamer gevoel te creëren, gaan deze 2 eerste shows de geschiedenis in als de Sit-Down shows.

Stand-up

Na een dag rust staan in de Burbank studio’s de laatste 2 live shows op het programma. In tegenstelling tot de eerste shows, staat Elvis nu alleen op het podium. Kort voordat The King naar het podium loopt, krijgt hij een paniekaanval en slaat dicht… “wat nou als het niet lukt, ik sta er helemaal alleen voor”. Na een peptalk van de regisseur herpakt Elvis zichzelf en verovert hij die avond opnieuw 2 keer het publiek. Ditmaal niet zittend op het podium, maar stand-up!

De TV Special

Nadat alle opnames zijn bekeken en geselecteerd, wordt het geheel gemonteerd tot een tv-special van ongeveer een uur. Als Parker het eindresultaat onder ogen krijgt is hij woest. Hoofdsponsor Singer adverteert het programma als een kerstspecial, en tot zijn verbijstering zit er geen kerstnummer in. Parker: “Maak maar een nieuwe edit, want dit gaat in december niet uitgezonden worden”. Na een aanpassing, waarna het nummer Blue Christmas deel uitmaakt van de tv-special, is de manager tevreden omdat nu alle afspraken uit het contract zijn nagekomen.

Het resultaat

De special, door NBC uitgezonden op 3 december, wordt het best bekeken tv-programma van het seizoen. Een dag later zijn critici unaniem… Elvis is terug, en beter dan ooit! Het geeft The King hernieuwde focus op muziek, wat niet alleen leidt tot de succesvolle 1969 opnames in Memphis (In The Ghetto, Suspicious Minds) maar ook tot de terugkeer naar liveoptredens, waaronder zijn legendarische shows in Las Vegas.

Nog een paar feiten:

• Het iconische zwartlederen pak uit de tv-special staat tentoongesteld op landgoed Graceland.
• Het had weinig gescheeld of het lederen pak was voorgoed verloren gegaan. Het was de bedoeling om het, net als andere kleding van The King, in kleine stukjes te knippen zodat in het 1970 bijgesloten kon worden in een 4 LP-box. Toen een kennis het pak zag liggen, vroeg hij of hij het mocht meenemen…
• Op verzoek van hoofdsponsor Singer, werd de zgn. bordeel scene uit de tv-special geknipt. Het zou aanstootgevend zijn. Hierdoor viel het nummer Let Yourself Go buiten de boot.
• Tussen het publiek zat een nog onbekende 17-jarige Cheryl Ladd. Later werd zij één van de beroemde Charlie’s Angels.
• Tijdens de opnames van de tv-special, was het voor Priscilla de eerste keer dat ze haar man Elvis live zag optreden.
• De soundtrack van de tv-special werd nog in dezelfde maand uitgebracht, en bereikte direct de gouden status door de verkoop van 1.000.000 exemplaren.
• MTV gaf in 1989 aan, dat Elvis’ optreden in de 1968 tv-special de basis vormde voor hun succesvolle Unplugged format.

(Foto: Links: Originele Elvis TV Special album (USA 1968) en ’68 Comeback Special (USA 2018 box set – 5 x cd en 2 x Blu-ray). Midden: Re-release Elvis TV Special (USA 1977) en Elvis – One Night with You HBO special (USA 1984). Rechts: Single If I Can Dream (USA 1968), promotiekaart voor de herhaling van de TV Special (USA 1969), 2 FTD collector cd’s met TV Special material; Burbank ’68 (1999) en Let Yourself Go (2006). © Charley Moolhuizen)