Besmettingen op cruiseschip roept vragen op: wat is het hantavirus en hoe verspreidt het zich?

Op een Nederlands cruiseschip zijn meerdere mensen ziek geworden en overleden, mogelijk door besmetting met het hantavirus. Het gaat om de Andesvariant die vooral in Zuid-Amerika voorkomt. Dat roept vragen op: wat is dit virus precies, hoe raakt u besmet en hoe groot is het risico?

Wat is het hantavirus?

Het hantavirus is geen virus op zich, maar een verzamelnaam voor een groep virussen die vooral voorkomen bij knaagdieren, zoals muizen en ratten. Mensen kunnen besmet raken wanneer ze in contact komen met urine, ontlasting of speeksel van besmette dieren, bijvoorbeeld door het inademen van stof waarin deze resten zitten. Denk aan het schoonmaken van een schuur, zolder of tuinhuisje waar muizen hebben gezeten. Hoewel het virus wereldwijd voorkomt, verloopt een infectie van de soorten die in Nederland bekend zijn en in veel andere delen van Europa, meestal mild. In andere werelddelen kunnen bepaalde varianten vaak wel ernstige ziekte veroorzaken.

1 groep, veel verschillende virussen

Het hantavirus is niet 1 virus. Er bestaan tientallen verschillende hantavirussen, waarvan een deel mensen ziek kan maken. Die virussen worden vaak ingedeeld op basis van waar ze voorkomen. Sommige typen komen vooral voor in Europa en Azië, terwijl andere juist voorkomen in Noord- en Zuid-Amerika.

Bekende hantavirussen zijn:

  • het Puumalavirus: wordt verspreid door de rosse woelmuis en komt vooral voor in Europa.
  • het Seoulvirus: wordt verspreid door ratten en komt wereldwijd voor.
  • het Dobrava-virus: wordt verspreid door de geelhalsmuis en komt vooral voor in Zuidoost‑Europa.
  • het Sin Nombre-virus: wordt verspreid door hertmuizen en komt voor in Noord-Amerika.
  • het Andesvirus: wordt verspreid door bepaalde ratachtige knaagdieren en komt voor in Zuid-Amerika.
  • het Tulavirus: komt voor in Europa en wordt verspreid door veldmuizen.
Mevrouw maakt goed schoon.
Lees ook: Is er iemand ziek geweest? Vergeet deze plekken in huis niet schoon te maken

Hoe raakt u besmet?

Mensen krijgen het virus vrijwel altijd via knaagdieren. De belangrijkste besmettingsroute is het inademen van virusdeeltjes uit opgedroogde urine, keutels of speeksel, bijvoorbeeld bij het schoonmaken van een schuur of zolder waar muizen hebben gezeten. Direct contact, zoals een beet van een besmet dier, komt minder vaak voor, maar is wel mogelijk.

De meeste hantavirussen worden niet van mens op mens overgedragen. Alleen bij sommige varianten uit Zuid-Amerika, zoals het Andesvirus, is dat volgens het RIVM weleens voorgekomen. Als dat voorkomt, gaat het meestal om nauw en langdurig contact, bijvoorbeeld binnen een huishouden of tussen partners. Besmetting kan dan plaatsvinden via vocht uit de luchtwegen, zoals bij hoesten of niezen, of via lichaamsvloeistoffen. Zulke omstandigheden kunnen op een schip sneller ontstaan doordat mensen dicht op elkaar verblijven.

Wat zijn de klachten wanneer u besmet bent?

Van de hantavirussen die in Nederland voorkomen (Puumalavirus, Seoulvirus en Tulavirus), wordt het merendeel van de mensen niet ziek. In ongeveer 9 van de 10 gevallen blijven klachten zelfs helemaal uit. Wie wel ziek wordt, krijgt vaak verschijnselen die lijken op griep. Hoe ernstig die zijn, verschilt per virusvariant en per persoon. De meeste besmettingen in Nederland worden veroorzaakt door het Puumalavirus. Ook hiervan merkt een groot deel van de mensen weinig of niets. Als er wel klachten optreden, blijven die meestal beperkt tot milde verschijnselen, zoals spierpijn, hoofdpijn, koorts en misselijkheid.

In hele kleine gevallen kunnen de klachten erger worden. Dan kunnen bijvoorbeeld de nieren of lever tijdelijk ontstoken raken. Dit kan leiden tot hogere koorts, overgeven, pijn in de buik of in de zij en soms tijdelijk slechter zien.

Hoe zit het met de situatie op het Nederlandse cruiseschip?

Hoewel het hantavirus normaal gesproken dus niet van mens op mens wordt overgedragen, zijn er uitzonderingen. Dat heeft te maken met de virusvariant én de omstandigheden.

Op het cruiseschip gaat het om de Andesvariant, een type dat in Zuid-Amerika voorkomt. Deze variant kan in zeldzame gevallen wel tussen mensen worden overgedragen, maar alleen bij zeer nauw en langdurig contact. Daarnaast speelt de omgeving een belangrijke rol. Op een schip verblijven mensen langere tijd dicht bij elkaar, vaak in kleine ruimtes. Denk aan gedeelde hutten of partners die intensief contact hebben. Als iemand besmet is en klachten krijgt, zoals hoesten, kunnen virusdeeltjes zich in die setting makkelijker verspreiden.

Ook de incubatietijd maakt het lastiger te herkennen. Mensen kunnen al besmet zijn geraakt voordat ze aan boord gingen, zonder dat ze op dat moment klachten hadden. Daardoor kan het virus ongemerkt mee op reis gaan en pas later tot ziekte leiden. Toch benadrukken experts dat ook bij deze variant overdracht tussen mensen zeldzaam blijft.

(Bron: RIVM, eenvandaag.nl, who.int, Wikipedia, nu.nl. Foto: ANP)

Geef een reactie

Reacties (6)

    Guillaume says:

    Voordat het grote angst aanjagen weer in de lift zit verdient het beslist de moeite eerst de video van het vraaggesprek met Prof. dr. Pierre Capel, emeritus hoogleraar experimentele immunologie, te consumeren, die de ophef rond het Hantavirus ‘de grootste flauwekul die je verzinnen kan” noemt en en passant angstaanjaagster Koopmans de les leest. Komt dat zien, komt dat horen, de nuchtere visie van Pierre Capel is weer dringend nodig om andere belangen de pas mee af te snijden.

      Joke. says:

      Precies, wat een angstmakerij weer. MAX schaam je om hier aan mee te doen. Niets geleerd?

    MAX2 says:

    Helemaal gelijk Guillaume en die Osterhaus kwam ook weer langs. Het wordt eens tijd dat hij met de billen bloot gaat tijdens de parlementaire corona enquete en ook toegeeft dat het allemaal niets voor stelde.
    Ik heb tijdens die periode op een HAP gewerkt en een aantal vrienden colleg’s op ICU’s. en u bent echt bedrogen. Het was zelfs rustiger dan de jaren daarvoor en vooral toen het prikken begon. Iedereen werd echt ziek. We zitten niet voor niets in een oversterfte. Ik durf zelfs te beweren dat dit een bewust genocide plan was.
    We worden namelijk te oud, we zijn te duur en die pensioenen en vermogens willen ze graag van u hebben.
    En met ZE bedoel ik de EU criminelen uit Brussel, maar ook onze overheid is niet te vertrouwen. Ze willen uw geld en niets anders dan dat.

      margentiss says:

      Niet dat het veel zin heeft maar een waarschuwing tegen het ‘Willempie-virus’ kan ook geen kwaad. Dit is een tak van een van de meest hardnekkige soorten : ‘de Terreur van het Onbenul’.
      Dit virus is eenvoudig te bestrijden middels Kennis & Informatie, maar met één geweldig nadeel: De besmette personen blijken nagenoeg onbehandelbaar, omdat zij ontkennen ziek te zijn. En ze zijn talrijk: de trumpies, faragisten, putino’s/putina’s en nog een hele horde Droevige Verloren Zielen.
      Deze ‘Terreur van het Onbenul’, deze volhardende onwetendheid is uiterst doorzichtig. Je moet er alleen wel je ogen voor open (kunnen) doen & houden.
      Het is een opgave, want Domheid houdt onvoorwaardelijk van Zichzelf.

    Guillaume says:

    Margentiss, verklaar u nader, want hier is geen cake van te bakken. Bedoelt u de ongekozen koning Willem die voordraagt wat hem door onze extreemlinkse dictatuur wordt ingefluisterd, bedoelt u Willem van Hanegem die een visie op voetbal heeft, bedoelt u Willem Drees, de laatste socialist die weliswaar niet de AOW uitvond, maar wel getuigde van integriteit en transparantie, wat daarna in die kringen scheldwoorden werden, of bedoelt u Willem de Haan van de Nieuwe Vredesbeweging (waar zijn die andere eigenlijk gebleven?) die i.k.v. de toenemende westelijke oorlogsbereidheid stelt dat als je tegen de oorlog bent, je voor Poetin bent Tenslotte heet de uitstekend geïnformeerde, gezaghebbende prof. Capel niet Willem maar Pierre. Kortom, verklaar u nader, want zoals vermeld valt van gebakken lucht geen cake te bakken.

      MAX2 says:

      Precies Guillaume. Ik dacht bij mijzelf, wie bedoelt hij nu eigenlijk, erg vaag..