Op 9 en 10 mei 2026 is het Nationale Molendag: deze bijzondere molens wilt u een keer gezien hebben

Op 9 en 10 mei 2026 is het zover: Nationale Molendag. Honderden wind- en watermolens in heel Nederland openen dan hun deuren om bezoek te ontvangen. Een mooie kans om een stukje Nederlandse geschiedenis van dichtbij te zien. Hieronder geven we daarom, verspreid over Nederland, een paar tips.

Nederland heeft in totaal meer dan 1.200 molens

In Nederland zijn ruim 1.200 molens. Vaak kunt u aan de vlag zien of een molen open is: hangt er een blauwe wimpel, dan is de molenaar aanwezig en kunt u meestal naar binnen. Andere molens hebben vaste openingstijden of draaien alleen wanneer er vrijwilligers zijn. Het is daarom verstandig om vooraf altijd even online te kijken of te bellen.

Tijdens Nationale Molendag is het aanbod molens dat te bezoeken is extra groot en zijn er meestal speciale activiteiten. Het is dan ook de 53ste keer dat het door de Hollandsche Molen wordt georganiseerd. Heeft u behoefte aan wat inspiratie? Hieronder zetten we enkele bijzondere molens op een rij, die u kunt overwegen voor een bezoek. Natuurlijk is dit slechts een selectie, want er zijn op 9 en 10 mei nog veel meer mooie molens te ontdekken. En wist u dat molens ook over de grens volop draaien?

Kinderdijk in Zuid-Holland

Kinderdijk is misschien wel het bekendste molengebied van Nederland. Hier staan 19 molens en 3 gemalen. Ze laten zien hoe mensen vroeger het water weg maalden om droge voeten te houden.  Tijdens Nationale Molendag draaien veel molens tegelijk en kunt u sommige zelfs van binnen bekijken. Het is een indrukwekkend gezicht, zeker als de wieken allemaal in beweging zijn. Niet voor niets staat dit erfgoed op de UNESCO Werelderfgoedlijst.

Molens in Kinderdijk.

Schiedam in Zuid-Holland

In Schiedam staan 7 molens, die tot de hoogste ter wereld behoren. Ze zijn zo hoog gebouwd om genoeg wind te vangen tussen de bebouwing. De molens hebben ook een grote rol gespeeld bij het maken van jenever. Tijdens Molendag kunt u vaak een rondleiding krijgen en hoort u meer over dit bijzondere stukje geschiedenis. U kunt overigens ook een vaartocht overwegen, om de molens vanaf het water te bekijken.

Eén van de hoge molens in Schiedam.

Kilsdonkse Molen in Noord-Brabant

In Dinther staat een unieke combinatie van een water- én windmolen. De Kilsdonkse Molen is de enige molen in Nederland die op beide manieren werkt. Vrijwilligers laten dan ook graag zien hoe olie vroeger is geperst en hoe graan is gemalen. Het is ook een leuke plek om naartoe te gaan met (klein)kinderen, omdat er veel te zien en te leren is.

De Kilsdonkse Molen

Schermerhorn in Noord-Holland

Een andere bijzondere molen is de museummolen in Schermerhorn. Deze maakt deel uit van een oud molensysteem dat eeuwen geleden een groot meer heeft leeggepompt. U heeft hier ook een prachtig uitzicht over het polderlandschap. Binnen ziet u hoe zwaar het werk vroeger is geweest en hoe belangrijk de molens zijn geweest voor de omgeving. Een molenaar geeft tijdens Nationale Molendag ook demonstraties.

De molen van Schermerhorn

Mole ’t Lam in Friesland

‘Hij hecht veel aan authenticiteit, is eigenzinnig en gedreven en heeft over het hele land naam gemaakt als biologische molenaar’: het gaat hier om een interview van de organisatie van Nationale Molendag met Cees Notenboom, korenmolenaar op Mole ’t Lam in Woudsend.

Hij heeft een uitgesproken mening over hoe molenaars moeten omgaan met hun molen: ‘Hou je bij je vak, doe je ding, zorg dat de molen authentiek blijft. Pas de molen niet aan aan het publiek, het publiek past zich maar aan aan de molen. Dan blijft het ook altijd interessant voor hen.’ Ook deze authentieke molen in Friesland kunt u overwegen voor een bezoek tijdens Nationale Molendag. Maar let op: alleen op zaterdag 9 mei.

De paaltjasker in Overijssel

Achter het bezoekerscentrum van Nationaal Park Weerribben – Wieden staat in het rietland een kleine molen. Het is paaltjasker de Foeke. Dit is een kleine molen die op een paal staat en deze schept water van het ene niveau naar het andere. Vroeger stonden er in deze regio veel van dit soort tjaskers. Ze maalden water weg, zodat de turf die lag te drogen in de veengebieden ook droog bleef. U kunt in dit gebied overigens mooi wandelen en fietsen, maar ook varen.

Paaltjasker de Foeke

Praktische tips voor een ontspannen molenbezoek

Heeft u een molen uitgekozen? Ga dan bij voorkeur vroeg op pad, als u de drukte wilt vermijden. Veel molens liggen aan mooie wandel- en fietsroutes, dus u kunt uw bezoek goed combineren met een tocht door de natuur. Neem voor de zekerheid contant geld mee, want sommige molens vragen een kleine bijdrage voor het onderhoud.

Wie minder goed ter been is, kan bij sommige molens dichtbij parkeren of kiezen voor molens met een bezoekerscentrum. Daar ziet u zonder veel lopen toch hoe een molen werkt. Bijvoorbeeld in gebieden als Kinderdijk, Schermerhorn en de Kilsdonkse Molen. Daarnaast zijn er op verschillende plekken gezellige horecagelegenheden waar u met uitzicht op een molen kunt genieten van koffie, lunch of iets lekkers.

En wie liever thuisblijft, kan online ook meedoen: op de website staan filmpjes waarmee u binnenin molens kunt kijken, u kunt verhalen lezen van (toekomstige) molenaars, molenrecepten bekijken en er is een speciale pagina voor kinderen. Zo is er voor iedereen iets te beleven, zowel op locatie als vanuit de woonkamer.

Een speciale spaarkaart voor uw (klein)kinderen

Om uw (klein)kinderen te stimuleren meer molens te bezoeken, is er ook een spaarkaart. Vanaf Nationale Molendag tot en met Open Monumentendag in september kunnen kinderen hiermee 5 stickers verzamelen door 5 verschillende molens te bezoeken. De kinderen verdienen daarmee een uitnodiging voor een speciaal molenfeest in het najaar en maken bovendien kans op een schoolreisje naar de molens voor de hele klas.

(Bron: De Hollandsche Molen, Natuurmonumenten, EO, S’DAM. Foto: Shutterstock)