Buitenlandplannen voordat u met pensioen gaat? Zo voorkomt u dat uw AOW jarenlang lager uitvalt door een AOW-gat
Publicatiedatum: 19 maart 2026
Steeds meer ouderen krijgen een onvolledige AOW, dat blijkt uit cijfers van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Daarnaast groeit deze groep elk jaar, onder meer doordat mensen een periode in het buitenland wonen of pas later naar Nederland verhuizen. Daardoor kan een zogenoemd AOW‑gat ontstaan. Maar wat is dat precies en belangrijker nog: hoe voorkomt u het?
Dit gebeurt er met uw AOW wanneer u naar het buitenland vertrekt
U bouwt AOW op voor elk jaar dat u in Nederland woont of werkt. Die opbouw loopt van 17 jaar en 3 maanden tot aan uw AOW‑leeftijd (voor de meeste mensen is dat rond de 67 jaar, afhankelijk van uw geboortedatum). In deze periode bouwt u elk jaar 2 procent AOW op, waardoor u na 50 jaar op 100 procent uitkomt.
Deze AOW‑opbouw krijgt u overigens niet ‘zomaar’. De premie voor de AOW wordt automatisch ingehouden via de inkomstenbelasting. Dat is geen vast bedrag van 2 procent, maar een onderdeel van de belasting en premies die u betaalt zolang u in Nederland woont of werkt. U merkt dit dus niet als een aparte betaling: het gaat vanzelf via uw loon of via uw belastingaanslag.
Vertrekt u naar het buitenland en staat u niet meer in Nederland ingeschreven? Dan stopt deze AOW‑opbouw. Wie bijvoorbeeld 10 jaar in het buitenland woont en in die periode geen AOW opbouwt, krijgt uiteindelijk 20 procent minder AOW. Dat verschil heet een AOW‑gat, ofwel een korting op uw AOW.
U kunt u laten verzekeren voor een AOW-gat
Gaat u naar het buitenland en wilt u zo’n AOW-gat voorkomen? Dan kunt u zich hier vrijwillig voor laten verzekeren bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Dat kan alleen hier, omdat zij namens de overheid verantwoordelijk zijn voor het uitbetalen van de volksverzekeringen (waar de AOW een onderdeel van is).
Voor deze vrijwillige verzekering geldt volgens Johan Rheeder, woordvoerder van de SVB, wel een belangrijke voorwaarde: “Iemand moet in het jaar vóór vertrek verplicht verzekerd zijn geweest voor de Nederlandse volksverzekeringen. Dat bent u meestal als u in Nederland woont of werkt, bijvoorbeeld via een werkgever of als zelfstandige. Ook moet de aanmelding hiervoor binnen 1 jaar na vertrek binnen zijn.”
Wat kost een vrijwillige AOW-verzekering?
De premie voor de verzekering hangt af van uw totale (Nederlandse en niet-Nederlandse) inkomen uit werk of uitkering (dit noemen we ook wel box 1). Verdient u 38.863 euro of meer per jaar, dan betaalt u de maximumpremie. Die is ongeveer 5.693 euro per jaar. Verdient u 11.890 euro of minder, dan betaalt u de minimumpremie van ongeveer 569 euro per jaar.
Ligt uw inkomen tussen deze bedragen? Dan berekent de SVB de premie als een percentage van uw inkomen. Voor de AOW is dat 17,9 procent. Daarna wordt er nog een heffingskorting vanaf gehaald. Hierdoor betaalt u meestal nog iets minder dan dit percentage.
“Betaalt u voor alle jaren dat u in het buitenland woont een premie voor deze vrijwillige verzekering, dan tellen al deze jaren ook volledig mee voor de AOW-opbouw”, aldus Rheeder. U bouwt per jaar dan dus 2 procent AOW op, net alsof u in Nederland woont.
Ook voor de Anw kunt u zich bij emigratie laten verzekeren
Naast de AOW keert de SVB nog een andere uitkering uit die bij emigratie naar het buitenland belangrijk kan zijn: de uitkering uit de Algemene nabestaandenwet (Anw). Dit is een financiële ondersteuning voor een partner of kinderen wanneer iemand overlijdt.
De Anw werkt anders dan de AOW. Het is geen opbouwverzekering, maar een risicoverzekering. Dat betekent dat u op het moment van overlijden verzekerd moet zijn; alleen dan hebben nabestaanden recht op een uitkering.
Wanneer u in Nederland woont en werkt, bent u meestal automatisch verzekerd voor de Anw. Via uw werkgever betaalt u namelijk de benodigde premies. Verhuist u naar het buitenland, dan stopt deze verzekering meestal. U kunt de Anw‑verzekering dan vrijwillig voortzetten bij de SVB.
De premie die u hiervoor betaalt is volgens de SVB afhankelijk van uw inkomen: “Bij een hoger inkomen is het maximum 31 per jaar en bij een lager inkomen is het maximum 3 euro per jaar”, aldus Rheeder. U kunt er overigens voor kiezen om alleen de AOW, alleen de Anw of beide verzekeringen vrijwillig voort te zetten.
Let ook op wanneer u op latere leeftijd in Nederland bent komen wonen
Bent u pas op latere leeftijd in Nederland komen wonen? Dan heeft u vaak niet alle AOW-jaren opgebouwd. Hierdoor krijgt u later ook minder AOW. In sommige gevallen kunt u de gemiste jaren inkopen (wat ook via de Sociale Verzekeringsbank gaat).
De inkooppremie hiervoor is gebaseerd op het inkomen in de periode van 17 jaar en 3 maanden tot het moment dat u in Nederland bent komen wonen (en bedraagt in elk geval altijd minimaal het bruto minimumloon over een bepaald jaar). Er is wel een voorwaarde voor deze inkooppremie: u moet dit binnen 10 jaar na aankomst regelen.
Andere manieren om een AOW-gat op te vangen
Een vrijwillige verzekering is niet altijd mogelijk of betaalbaar. U kunt een lager AOW‑bedrag soms ook opvangen met eigen spaargeld of een aanvullende pensioenvoorziening. Sommige mensen doen dit bijvoorbeeld via een lijfrente, een aanvullende pensioenregeling of door extra te sparen (in de vorm van beleggingen). Dit zijn ook mogelijkheden om later voldoende inkomen te hebben.
Wat als u na de AOW-leeftijd onder het minimum inkomen komt?
Twijfelt u of u een AOW-gat heeft? U kunt dit controleren via uw persoonlijke AOW-overzicht bij de SVB. Daar ziet u hoeveel AOW u al heeft opgebouwd en of er jaren ontbreken. Vooral wanneer u in het buitenland heeft gewoond of gewerkt, is het verstandig om dit ruim voor uw pensioen te controleren.
Heeft u uiteindelijk weinig AOW en geen of weinig aanvullend pensioen? Dan kunt u soms een aanvulling krijgen via de AIO-regeling (Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen). Uw inkomen wordt dan aangevuld tot het sociaal minimum. De SVB kijkt hiervoor ook naar uw vermogen, bijvoorbeeld spaargeld of bezit in het buitenland.
(Bron: Sociale Verzekeringsbank (SVB). Foto: Jullius / Shutterstock.com)
