Spoed in de zorg: dit is wanneer u snel een (huis)arts moet bellen
Publicatiedatum: 31 januari 2026
Het woord ‘spoed’ wordt vaak gebruikt in de zorg. Bijvoorbeeld bij contact met de huisarts, het ziekenhuis of uw zorgverzekering. Maar wanneer is een klacht echt medisch dringend? En wanneer kan het nog even wachten?
Een verkoudheid of kleine wond is geen spoed
Niet alles is spoed. Klachten die vervelend zijn maar niet direct gevaarlijk, kunnen meestal wachten tot een regulier moment bij de huisarts. Denk aan een aanhoudende lichte verkoudheid of een kleine (snij)wond. Deze klachten zijn ongemakkelijk, maar vormen geen direct risico voor de gezondheid. U kunt hiervoor tijdens de normale openingstijden een afspraak maken bij de huisarts.
Wanneer is iets wel spoed?
Sommige situaties zijn wel spoed. Ze kunnen op verschillende manieren voorkomen. Voor 112 gaat het om levensgevaar: iemand heeft direct hulp nodig en elke minuut telt. Bijvoorbeeld bij hevige pijn op de borst, plotseling niet meer kunnen praten of bewegen, ernstige benauwdheid, bewusteloosheid of veel bloedverlies na een ongeluk.
Bij de huisarts is spoed iets minder urgent dan spoed bij 112: u moet dezelfde dag geholpen worden, maar het is niet direct levensbedreigend. Denk aan hoge koorts bij een pasgeboren baby, een diepe wond die gehecht moet worden, hevige pijn die snel erger wordt of een infectie met veel zwelling of pijn.
Buiten kantooruren van de huisartsenpraktijk, belt u ’s avonds, ’s nachts of in het weekend de huisartsenpost. Het kan dan dus niet wachten tot de volgende werkdag. Zij bepalen vervolgens of u langs moet komen of dat er telefonisch advies gegeven kan worden.
Een tip: twijfelt u of u snel naar een arts moet en is het niet direct levensbedreigend? Zoek uw klacht dan op bij de website van Thuisarts. Hier kunt u per specifiek geval zien wanneer u (met spoed) een (huis)arts moet bellen.
Een onbekende arts toestemming geven om uw medische gegevens in te zien
In spoedsituaties komt u overigens vaak terecht bij een onbekende arts. Het kan dan van belang zijn dat deze arts inzicht heeft in uw actuele medische gegevens. Wanneer u toestemming heeft gegeven voor het uitwisselen van medische gegevens, dan hebben zij direct toegang tot uw actuele medische gegevens.
Bij uw huisarts kunt u aangeven of u toestemming geeft voor het uitwisselen van uw medische gegevens. U kunt deze toestemming overigens ook geven via Volgjezorg.nl van het Landelijk Schakelpunt (LSP). Hier kunnen alleen bevoegde zorgverleners uw gegevens inzien.
Wie betaalt er voor spoedzorg?
Tot slot: een bezoek aan de huisarts of huisartsenpost valt onder de basisverzekering. U hoeft hier dus niets voor te betalen, ook geen eigen risico. Moet u naar de spoedeisende hulp? Dan vallen de kosten onder uw eigen risico. Ook een ambulancerit gaat van uw eigen risico af. Is de rekening hoger dan het eigen risico, dan krijgt u deze extra kosten vergoed.
(Bron: Patiëntenfederatie Nederland, Thuisarts. Foto: Shutterstock)
